Orta Afrika Cumhuriyeti bugünlerde yine sömürgeci batı güçlerinin müdahalelerine sahne oluyor. Afrika kıtasının göbeğinde yer alan Orta Afrika Cumhuriyeti yaklaşık 5 milyon nüfusa sahip. Yeraltı kaynakları bakımından zengin olan ülke yıllarca sömürgeci Fransa'ya karşı mücadele etti. Sonunda 1960 yılında özgürlüğünü kazandı. Ancak bağımsızlığına kavuşan ülkeye Fransa'nın müdahalesi devam ediyor.
Bağımsızlığını ilan ettikten sonra devamlı bir iktidar mücadelesine sahne olan ve birçok kez emperyalistlerin de desteği ile darbeler yapılan ülke, bugünlerde yine sömürgeci batı güçlerinin müdahalelerine sahne oluyor. Diğer taraftan ülkede uzun süredir devam eden bu çatışmalara BM müdahale etmeye hazırlanıyor.
Elbette bizler BM demenin ABD, Fransa ve diğer sömürgeci egemenler demek olduğunu gayet iyi biliyoruz. İşte bu işgalci ülkelerden ikisi ABD ve Fransa bugünlerde Orta Afrika Cumhuriyeti'ndeki asker sayısını artırıyor. Ülkenin başkenti Bangui'ye yaklaşan hükümet karşıtı güçler için önlem aldığını iddia eden sömürgecilerin asıl niyetlerini tarihten çok iyi biliyoruz.
Diğer taraftan Orta Afrika Cumhuriyeti’ndeki durumu “ilgiyle” takip eden BM, hem mevcut hükümeti hem de hükümet karşıtlarını mevcut krizi aşabilmek adına diyaloğa davet ediyor. Sango ulusal dilinde “Seleka” diye adlandırılan ve “koalisyon” olarak çevrilebilecek hükümet karşıtı güçlerin harekete geçmelerinin nedeni; hükümetin, 2008 yılında yapılan anlaşmanın hükümlerini yerine getirmemesi; isyancı gerillalara ödeme yapmaması ve onların ulusal orduya dahil edilmesini ertelemesi olarak görülüyor.
Kısa süre önce kimi kasabaları ele geçiren hükümet karşıtı güçler 600 bin nüfuslu başkent Bangui’ye olan ilerlemelerine son verdikleri ve barış görüşmelerine başladıkları bildirildi. Hem BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon, hem de BM Güvenlik Konseyi bu ilerlemeyi kınadığını belirtti ve hükümet karşıtı güçleri bir an evvel bu faaliyetlerini durdurmaya çağırdı.
Birleşmiş Milletler aynı zamanda her iki tarafı 2008 yılında hem hükümet, hem de hükümet karşıtı gruplar tarafından imzalanmış olan ve o zamanki çatışmaların sona ermesini sağlayan Libreville Barış Antlaşması’na uymalarını istedi. İşgalci devletlerin hâkim olduğu BM hem hükümeti, hem de isyancıları vahşeti sona erdirebilecek ve barışçıl bir çözüme ulaşmayı sağlayacak olan diyalog kapısını açık tutmaya çağırdı. İki tarafı da Libreville Barış Antlaşması’na saygı göstermeye davet etti.
BM, Genel Sekreterin özel temsilcisi ve aynı zamanda Orta Afrika Cumhuriyeti’nde her iki tarafla da yakın temasta bulunan ve bölgede siyasi müzakerelere imkân sağlayan Arabuluculuk Bürosu şefi Margaret Vogt ile koordineli olarak çalışıyor. BM tarafından yapılan açıklamalarda bütün taraflar sivillere karşı şiddet uygulamamaya ve insan haklarına saygı göstererek barışçıl bir çözüm bulmaya davet ediliyor.
Orta Afrika Cumhuriyeti onca yeraltı kaynağına ve ekilebilir toprağına rağmen dünyadaki en fakir ülkelerden birisi. Ülkede ortalama ömür 50 yıl. Ülkedeki aşırı yoksulluk ve zengin doğal kaynaklar -elmas, altın, uranyum, petrol- arasındaki çelişki ancak yıllardır süren sömürgecilik ve emperyalist politikalarla açıklanabilir. ABD, ülkeyi yıllardır sömüren Fransa'ya inat, ülkedeki asker sayısını artırarak Afrika'daki askerî operasyonlarını yaygınlaştırmak istiyor. ABD emperyalizminin son dönemde Afrika'ya bu kadar önem vermesinin bir diğer nedeni de Çin'in bazı Afrika ülkeleri ile işbirliğini geliştirerek kıtada etkinlik kazanmak için giriştiği faaliyetler. Çin'in Pasifik'te ve genel olarak uluslararası alanda artan etkisinin önünü kesmeye çalışan ABD, Afrika'daki kuvvetlerini güçlendiriyor.
Diğer taraftan bir açıklama yapan Orta Afrika Cumhuriyeti Devlet Başkanı François Bozize, hükümet karşıtı güçlere karşı Fransa ve ABD'den destek istedi. Açık konuşan Devlet Başkanı: “Petrolü Çinlilere vermeden önce Paris'te Fransız petrol şirketi Total'in yöneticileri ile buluştuk. Onlara petrolü çıkarmalarını ve almalarını söyledim. Ancak hiçbir şey yapmadılar. Bu sefer petrolü Çinlilere verdim ve sorunlar başladı” diyerek sorunun gerçek nedenini ilan etti. Bozize geçen hafta yaptığı açıklamalarda hükümet karşıtı güçlerle ortak bir ulusal birlik hükümeti kurabileceğini açıkladı.
Yenidünya tarafından www.allafrica.com'dan uyarlanmıştır.
