
Türk Tabipler Birliği Merkez Konseyi, uzun süreli açlıklardan sonra tekrar beslenmeye geçilme sürecinin de ciddi sağlık riskleri taşıyabileceğini belirterek, açlık grevini bitiren hastaların tedavilerinde azami tıbbi özen gösterilmesini istedi.
Açlık grevini sonlandıran kişilerin tedavisini üstlenecek hekimlere ve diğer sağlık çalışanlarına yardımcı olmak üzere, konunun uzmanlarının katkılarıyla Açlık Grevi Yapmış Hastada Tedavi Yaklaşım Protokolü hazırlayan Tabipler Birliği, bu kılavuzu yetkili kurumlara ve tabip odalarına gönderdi. Söz konusu protokole Türk Tabipleri Birliği’nin web sayfasından ulaşılabilir: (http://www.ttb.org.tr/kutuphane/tedaviyaklasim.pdf)
Dikkat edilecek hususlar Tabipler Birliği açlık sonlandırılırken dikkat edilmesi gereken genel hususları da şöyle özetledi: Açlık Grevi sonlandırıldığında açlıktan normal bir insanın beslendiği düzeye haftalar içinde geçilmelidir. Kabaca başlangıçta günlük normal ihtiyacın 3’te biri aşılmamalıdır. Yavaş ve az yiyecekle başlayıp sık aralıklara bölünmelidir.
Uzun süreli açlıklarda hastalar mümkün olduğu kadar cezaevi revirlerinde değil, hastane şartlarında tetkik edilerek tedavi edilmelidir.
Protein almaya hemen başlanmalı, ancak barsakların yiyecekleri emme kapasitesinin düşmüş olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle Peptisorb (sağlanamazsa Osmolite) gibi beslenme materyalleri önerilir. Bu ürünler, içinde sindirilebilir protein içerir.
Bir ayı geçmiş açlık süresi varsa, yiyeceklerin emilim ve sindirim sorunları vardır. Bulunabiliyorsa Peptisorb ile başlanmalıdır. Yarı yarıya sulandırıp ilk gün bir şişenin yarısı içilebilir. İlerleyen günlerde arttırılır. 3 şişesi temel ihtiyaçları karşılar (1 haftada 3 şişeye ulaşılır).
Peptisorb ve eşdeğeri beslenme materyali bulunamıyorsa var olan besinlerde dikkat edilecek hususlar Temel kural; ilk dönem mümkün olduğu kadar laktozsuz (şeker, süt gibi yiyeceklerde vardır, süt içilmemelidir) ve glutensiz (buğdayda var, buğday nişastasında yok) yiyecekleri kullanmak gereklidir. Yağ mümkün olduğu kadar kullanılmamalıdır.
Öneriler: Basit şeker (çay şekeri, çikolata, şekerlemeler, helva gibi) tüketiminden kaçınılmalıdır. Pirinç (pirinç lapası, pirinç çorbası), patates kullanılabilir. Çorba (salçasız, yağsız) tercihen buğday nişastası, pirinç, patates içermelidir. İçecek olarak mecbur kalınırsa (gerekli olan proteini sağlamak için) sulandırılmış ayran kullanılabilir. Çay ve kahve tüketimi sınırlandırılmalıdır. Protein olarak başlangıçta günde iki defa yumurta akı (beyazı) alınabilir. Çiğ yiyecek tüketilmemelidir. İlk 5 günden sonra hasta tolere edebiliyorsa (ishali vb yoksa) yarım kibrit kutusu peynir, mısır ekmeği eklenebilir. Birkaç hafta yağ ve salçadan kaçınmak gerekir. Açlık grevi nedeniyle bütün vitaminlerde eksiklik olacağı için vitaminler hekimlerin önerileri doğrultusunda kullanılmalıdır. Cezaevi mutfaklarında yukarıdaki beslenme önerileri doğrultusunda yiyecek düzenlemesi yapılması, B vitamini stoklarında yetersizlik ve yukarıda adı geçen (peptisorb vb.) beslenme materyallerinin temin edilmesi konusunda sıkıntıların bir an önce giderilmesi gerekmektedir.
Bunların yanı sıra: Hastanelere sevk edilecek grevciler için (dekübit yaraları, aspirasyon olasılığı) kesinlikle kelepçe uygulamasına izin verilmemelidir. Komplikasyonlardan sakınmak için hastanede tedavi edilecek hastaların hastabakıcı veya refakatle bakımları sağlanmalıdır.
