Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasa Tasarısı dün akşam TBMM’den geçerek yasalaştı. Tasarıya DİSK ve Türk İş içindeki mücadeleci sendikaların oluşturduğu SGBP karşı çıkmış; Türk İş yönetimi, Hak İş ve patron örgütleri desteklemişti.
AKP hükümetinin sendikal hakları iyileştirme ve iş kolu barajlarının düşürülmesi makyajıyla allayıp pulladığı yasa gerçekte hiç de öyle değil. Yasa İLO (Uluslararası Çalışma Örgütü) normlarının gerisinde. Bu yüzden yasa tartışmaları sırasında İLO yasaya karşı çıkarak hükümeti uluslararası çalışma normlarına uygun bir yasa çıkartması yönünde uyarmıştı.
Barajlar kalkmıyor. Noter yerine e-devlet gelecek. İLO normlarına göre sendika barajlarının kalkması gerekiyor ama yasa iş kolu barajını yüzde üç olarak belirliyor. Yalnızca Ekonomik Sosyal Konsey (ESK) üyesi konfederasyonlara bağlı sendikalar için ilk yıl baraj yüzde bir olarak belirlendi. Bu durumda da baraj altında kalan üye sendikalardan Temmuz 2009 istatisliklerine göre yetki almış sendikalar bir TİS dönemi daha yetkili sayılacak. Yasa bu haliyle var olan statükoları korumaktan öteye geçmiyor.
Sendikalara üye olma ve üyelikten ayrılma işlemlerinde gerekli olan noter şartı ise yasa yürürlüğe girdikten bir yıl sonra kalkacak. Geçiş döneminde ve sonrasında üyelik işlemleri e-devlet kapısından yapılabilecek.
Örgütlenme hakkı korunmuyor Yasayla yapılan değişiklikle 30 kişiden az işçinin çalıştığı işyerlerinde sendikal tazminat hakkı ortadan kaldırılıyor.Yaklaşık 7 milyon işçi bu değişiklikten olumsuz etkileniyor. Bununla birlikte baraj uygulamasını statükoları korumak doğrultusunda sürdüren yasa yeni sendikaların kurulmasını, ESK üyesi olmayan sendikaların örgütlenmesini zorlaştırıyor.
Havacılık işkolunda grev yasağı kalkıyor Yasa can ve mal kurtarma işlerinde; defin işlerinde, mezarlıklarda, şehir şebeke suyu, elektrik, doğalgaz, petrol üretimi, tasfiyesi ve dağıtımı ile nafta veya doğalgazdan başlayan petrokimya işlerinde, bankacılık hizmetlerinde, Milli Savunma Bakanlığı ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı'nca doğrudan işletilen iş yerlerinde, kamu kuruluşlarınca yürütülen itfaiye ve şehir içi toplu taşıma hizmetlerinde ve hastanelerde grev ve lokavtı yasaklıyor. Yasada havacılık işlerinde grevin yasaklandığına dair bir hüküm yok. Dolayısıyla havacılıktaki grev yasağı da kalkmış oluyor.
Öte yandan saya grevi ancak toplu sözleşme süreçlerindeki uyuşmazlık hallerinde yapılabileceğini söyleyerek AKP’nin anayasa referandumuyla üzerlerindeki yasakları kaldırdığını söylediği dayanışma, hak, siyasi grev ve genel grevi “yasa dışı” ilan ediyor.
İşkolları azaltılıyor Yasayla iş kolu sayısı 28’den 20’ye düşürülüyor. Yeni yasaya göre iş kolları şöyle oluşturuldu:
- Avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık
- Gıda sanayi
- Madencilik ve taş ocakları
- Petrol, kimya, lastik, plastik ve ilaç
- Dokuma, hazır giyim ve deri
- Ağaç ve kâğıt
- İletişim
- Basın, yayın ve gazetecilik
- Banka, finans ve sigorta
- Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar
- Çimento, toprak ve cam
- Metal
- İnşaat
- Enerji
- Taşımacılık, Liman, ardiye ve antrepoculuk
- Gemi yapımı ve deniz taşımacılığı
- Sağlık ve sosyal hizmetler
- Konaklama ve eğlence işleri
