AKP hükümetinin “Milli Tarım” ve “Milli Hayvancılık” projeleri sonucu, Türkiye'de tarım ve hayvancılıkta ithalat artık normal bir hale geldi. Hangi gıda ürününde sıkıntı yaşansa ithalat kapısı açılıp, gümrük vergisini sıfırlama yöntemine başvuruluyor.
Tarımda sorunun kökenine inip, kısa vadeli çözümler yerine kalıcı çözüm sağlanmadığı için ithalatın hem bitkisel hem de hayvansal tarafta ilk başvurulan 'kolaycı çözüm' olarak karşımıza çıkıyor.
Hergün sıra başka tarım ürününe gelecek
Bugün, kuru fasulyede yüzde 19,5 seviyesindeki gümrük vergisinin eylül ayına kadar sıfırlanmasını, kırmızı biber ithalatını tartışıyoruz. Aynı çerçevede yarın sıra mercimeğe ya da başka bir tarım ürününe gelebilir.
Ama aslında asıl sorun ne nohut, ne kuru fasulye ne mercimek ne de kırmızı biber... Sorun, tarımda orta ve uzun vadeli politika eksikliğinin yarattığı bir sıkıntı.
Türkiye, planlamadan yoksun, arz-talep dengesine yönelik projeksiyonların olmadığı, tarımsal ölçümlemenin sağlıklı yapılamadığı bir üretim modeline sahip.
Tohumlarda açık yükseliyor
Ayrıca, tarımda ithalata bağımlı yapı sadece baklagiller ile de sınırlı değil.
Bugün Türkiye'nin tarımsal ürünler ithalatında ilk sırada yağlı tohumlar ve türevleri yer alıyor. Sektörün hammadde ihtiyacının yüzde 75'i ithalatla karşılanıyor. Bu yüzden yağlı tohumlar ve türevlerinde dış ticaret açığımız 2,3 milyar dolar seviyesinde.
Türkiye, bugün sebze tohumu ihtiyacının yüzde 50'sini ithal ediyor. Ödediğimiz döviz 90 milyon dolar seviyesinde. Hububat tohumunda ithalat oranı yüzde 20 düzeyinde. Resmi verilere göre 2011-2015 yılları arasında tohum ithalatımız 960 milyon doları aşıyor.
Hayvancılık farklı mı?
Peki hayvancılık tarafında durum farklı mı? Kırmızı et tarafına baktığımızda arz-talep dengesizliği yüzünden canlı besi materyalinde ithalat yıllardır sürüyor.
Canlı hayvan ithalatı yetmiyor, hayvancılığın en önemli girdi kalemlerinin başında gelen yem hammaddesinde yüzde 45-50 seviyesinde ithalata bağımlı durumdayız. Bunun yanında ilacı, aşısı, sperması, damızlık materyalı dahil diğer girdilerde de hatırı sayılır ithalat söz konusu.
