Türkiye'de haftalık iş saati resmen azami 45 saat olmasına rağmen, ortalama çalışma süresi 51 saati buluyor. Yurttaşların yüzde 23’ü haftada 60 saatten fazla çalışmak zorunda kalıyor. 50 saatten fazla işbaşında olanların oranı ise yüzde 39’u buluyor.
Sözcü gazetesinden Engin Esen'in haberine göre, uzun çalışma saatleriyle Türkiye, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyesi ülkeler içinde birinci oldu. OECD verileri, Türkiye’de çalışanların haftalık çalışma süresinin 50.7 saat olduğunu işaret ediyor.
Türkiye’yi 49 saatle Meksika, 47.5 saatle Güney Kore ve 45 saatle Yunanistan takip ediyor. Verilere bakıldığında, Türkiye’de neredeyse her dört çalışandan biri için günlük çalışma süresi 10 saate ulaşıyor.
Haftada 45 saat çalışma uygulanmıyor
30 milyona yakın işgücünün bulunduğu Türkiye’de, çalışanların yüzde 39’unun haftada 50 saat veya daha fazla çalıştığı belirtiliyor. Türkiye’deki çalışanların yüzde 23.3’üne tekabül eden yaklaşık 7 milyon kişi ise haftada 60 saat veya daha fazla çalışıyor. Bu oran, çalışma yaşamı kurallarının hiçe sayıldığı Meksika’da yüzde 14.5, Endonezya’da yüzde 14.3 düzeyinde. OECD üyesi 35 ülke genelinde ise haftada 60 saat veya daha fazla çalışanların oranı yüzde 5.6’da kalıyor. Macaristan, İsveç, İsviçre, Norveç, Estonya ve Letonya’da bu kadar uzun saatler çalışanların oranı yüzde 2’yi bulmuyor.
OECD verilerine göre, Türkiye’de 21.8 milyon kişi haftada 40 saat veya daha fazla çalışıyor. 1 milyondan biraz fazla sayıda kişi haftada 30-34 saat çalışıyor gözükürken, yalnızca 1-19 saat çalışanların sayısı 1 milyon 159 bin kişiyi buluyor.
Agari ücretli sayısı belirsiz
Türkiye’deki yaklaşık 30 milyon çalışanın 6.5 milyonu asgari ücretle çalışıyor. Ancak bu sayının ne kadar gerçeği yansıttığı da tartışma konusu. Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, Maliye Bakanı olduğu 2012 yılında, asgari ücretli gözükenlerin yüzde 45’inin aslında daha yüksek ücretler aldığını, ama düşük vergi ödenmesi için öyle gösterildiklerini söylemişti. 2016’nın son çeyreğine ilişkin verilere göre, Türkiye’deki çalışanların 5.2 milyonu tarımda, yaklaşık 2 milyonu inşaat sektöründe, 7.3 milyonu (inşaat dahil) bütün sanayi dallarında, 4.9 milyonu imalatta, 14.7 milyonu ise hizmet sektöründe çalışıyor.
Tek çözüm sendika üyeliği
4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. Maddesine göre Türkiye'de haftalık çalışma süreci 45 (yazı ile kırkbeş) saati geçemez. Bu da günlük 7,5 saat demektir. Sendikaların ve emek örgütlerinin araştırmalarında da birçok işyerinde yasaya uyulmadığı ortaya çıkmıştır.
Resmi işsiz sayısının 3 milyon 715 bin, geniş tanımlı işsiz sayısının 6 milyon 611 bin, sendikalı işçi sayısının 1 milyon 546 bin yani çalışan sayısının yüzde 12,2'si olduğu Türkiye'de yasaların denetlenmesi de olanaksız hale geliyor.
