TÜRK-İŞ (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu), çalışanların geçim şartlarını belirlemek için her ay düzenli olarak yaptığı “Açlık ve Yoksulluk Sınırı” Şubat 2019 araştırması yayınlandı.
Araştırmanın sonuçlarına göre:
Gıda fiyatları düşmüyor!
Mutfak enflasyonu aylık yüzde 1,00 ve oniki aylık yüzde 23,97 oranında
Dört kişilik ailenin açlık sınırı 2.029 TL, yoksulluk sınırı 6.609 TL
Bekâr bir çalışanın yaşam maliyeti tutarı aylık net 2.478 TL
Gıda harcamaları her ay artıyor
Ücretli çalışanlar ile dar ve sabit gelirli kesimlerin aylık harcamaları içinde önemli ağırlığı olan gıdadaki fiyat artışları satın alma gücünü olumsuz etkiliyor. Özellikle sebzede görülen fiyat artışları “tanzim satışları” ile dengelenmek istenmesine rağmen kalıcı duruma henüz gelmedi. Çoğu markette sürdürülen “enflasyonla topyekûn mücadele” kampanyasının olumlu etkisi ise başlangıçtaki olumlu etkisini yitirmeye başladı.
Son bir ayda mutfak harcaması 20 TL artış gösterirken, yılın ilk iki ayı itibariyle mutfağa gelen ek gıda harcaması tutarı 88 TL oldu. Geçen yılın aynı ayına göre artış 392 TL’ye ulaştı. İnsan onuruna yaraşır bir yaşam için dört kişilik bir ailenin yapması gereken toplam harcama tutarı son bir ayda 66 TL artarken geçen yıla göre ek harcama gereği 1.278 TL oldu.
Tablo 1: Gıda Harcamasındaki Değişim (TL olarak)
|
|
Şubat 2018 |
Aralık 2018 |
Ocak 2019 |
Şubat 2019 |
|
Yetişkin Erkek Gıda Harcaması |
452,95 |
536,09 |
551,69 |
557,62 |
|
Yetişkin Kadın Gıda Harcaması |
374,91 |
446,96 |
463,69 |
468,88 |
|
15–19 Yaş Grubu Çocuk Gıda Harcaması |
483,33 |
578,05 |
594,97 |
600,73 |
|
4–6 Yaş Grubu Çocuk Gıda Harcaması |
324,41 |
380,06 |
398,31 |
401,61 |
|
Açlık Sınırı |
1.636,59 |
1.941,16 |
2.008,66 |
2.028,84 |
|
Yoksulluk Sınırı |
5.330,93 |
6.322,99 |
6.542,88 |
6.608,60 |
* Gıda harcaması tutarı, yuvarlama nedeniyle, toplamda farklı olabilmektedir.
Son aylarda keskin çıkış
Türk-İş tarafından hesaplanan gıda fiyatları endeksi ile TÜİK tarafından hesaplanan gıda endeksindeki aylık gelişim farkrlılıklar göstermektedir. Gıda fiyatlarındaki değişim -özellikle TÜİK Gıda Endeksinde- aylar itibariyle keskin iniş-çıkışlarla olmaktadır. Ancak son aylarda sürekli artış dikkati çekmektedir.
Türk-İş’in verileri temel alındığında “mutfak enflasyonu”ndaki değişim 2019 Şubat ayında şu şekilde gerçekleşmiştir:
-
Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarı bir önceki aya göre yüzde 1,00 oranında arttı.
-
Yılın ilk iki ayında fiyatlardaki artış yüzde 4,52 oranında oldu
-
Gıda enflasyonunda son oniki ay itibariyle artış oranı yüzde 23,97 olarak hesaplandı.
-
Yıllık ortalama artış oranı ise yüzde 18,86 oldu.
Tablo 2: Gıda Harcamasındaki Değişim (Yüzde olarak)
|
|
Şubat 2016 |
Şubat 2017 |
Şubat 2018 |
Ocak 2019 |
|
Bir önceki aya göre değişim oranı (%) |
-2,75 |
1,57 |
1,31 |
1,00 |
|
Bir önceki yılın Aralık ayına göre değişim oranı (%) |
1,60 |
4,90 |
1,77 |
4,52 |
|
Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranı (%) |
7,64 |
6,75 |
8,93 |
23,97 |
|
12 aylık ortalamalara göre değişim oranı (%) |
13,65 |
3,05 |
9,88 |
18,66 |
