Ormanlardan topladıkları ürünlerle geçinen orman köylüsüne ve orman yetiştirme-bakım işçisinde Mesleki Yeterlilik arama kararı getirilmişti. Buna karara göre, orman köyü nüfusuna kayıtlı olan köylüler, 10 Kasım 2019'a kadar belge alamazsa ormanlardan geçinemeyecekler, adaçayı, defne, çam fıstığı, kekik, mantar, reçine toplayamayacaklardı!
Ancak, Orman Genel Müdürlüğü, odun dışı orman ürünlerini (reçine, adaçayı, kekik defne, çam fıstığı vb.) toplayan orman köylülerinin son yayımlanan tebliğ ile birlikte belge zorunluluğu olan meslek grupları içerisinde bulunmadığını belirtti.
Ayrıca, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü'nün 13 Şubat 2019 tarihinde Tekirdağ Orman İşletme Müdürlüğü'ne gönderdiği resmi yazıda 'odun dışı orman ürünlerinin' de mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu getirilen meslekler arasında gösterilmesi dikkat çekti.
Binlerce yılın uygulaması yasak
Türkiye'de 20 bin 721 orman köyü bulunuyor. AKP iktidarı, ormanlardan topladıkları ürünlerle geçinen orman köylüsüne ve orman yetiştirme-bakım işçisinde Mesleki Yeterlilik arama kararı aldı! Yaşadıkları topraklarda yüzyıllardır ormancılıkla geçinen ve birçoğu ilkokul diplomasından yoksun, Türkiye'nin en yoksul ve eğitimsiz kesimleri arasında yer alan orman köyü nüfusuna kayıtlı olan köylüler, 10 Kasım 2019'a kadar belge alamazsa ormanlardan geçinemeyecekler, adaçayı, defne, çam fıstığı, kekik, mantar, reçine toplayamayacaklar!
CHP Tekirdağ Milletvekili Dr. İlhami Özcan Aygun, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli'nin yanıtlaması istemiyle kapsamlı bir soru önergesi verdi.
Orman Genel Müdürlüğü'nün 13 Şubat 2019 tarihli genelgesi ile odun dışı orman ürünleri olan reçine, çıra, defne, kekik, ada çayı, çam fıstığı ve mantar toplayarak geçinen orman köylülerine Kasım 2019'a kadar “Mesleki Yeterlilik Belgesi" koşulu getirilmesini sert bir dille eleştiren Aygun, “Bu düzenleme, aylık geliri 1000 lirayı bile bulmayan orman köylüsünün geçim-yaşama kaynaklarını elinde almaktır. Bu, vicdani midir" diye sordu. Aygun, 60-70 yaşındaki insanların bu saatten sonra nasıl belge alabileceği sorusunu yöneltilirken, “Bu düzenleme iptal edilsin" çağrısı yaptı.
Sınav ücreti alınacak
Aygun; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 11 Kasım 2018 tarihide Mesleki Yeterlilik Belgesi'ne ilişkin bir tebliğ yayımladığını söyledi. Bu tebliğ ile orman üretim işçiliği ile orman yetiştirme ve bakım işçiliğinin “tehlikeli ve çok tehlikeli işler" kapsamına alındığını açıklayan Aygun, şu bilgileri verdi:
“Şimdi de bu tebliğ çerçevesinde T.C. Orman Genel Müdürlüğü tarafından 13 Şubat 2019 tarihinde bir genelge yayımlandı. Orman köylülerinin 1 yıl içinde Mesleki Yeterlilik Belgesi almazlarsa orman ürünü toplayamayacağı kararı alındı. Üstelik Mesleki Yeterlilik Belgesi olmadan ürün toplayanlara 500 TL idari para cezası verilmesi kararlaştırıldı. Yüzyıllardır ormandan topladıkları ürünlerle geçinen köylülere Mesleki Yeterlilik Belgesi alma zorunluluğu getirilmesi, hayatın doğal akışına aykırıdır.
Çoğu ilkokul mezunu bile olmayan, okuma yazma bilmeyen bu kişilerin geçim kaynağı ormanlardır, orman ürünleridir. Onları bu geçim kaynağından mahrum etmeye kimsenin hakkı yoktur! Sınav şartı ise tam bir ucubedir! Orman üretim işçisi için 1120 TL, otsu ve diğer bitkiler ile mantar gibi odun dışı ürünleri yerden toplayanlar için 670 TL, odun dışı ürünleri yüksekten toplayanlar için ise 885 TL sınav ücreti isteniyor. Sınavda başarı için yüzde 60-70 başarı şartı aranıyor.
Sınavda başarılı olamayanların sınav ücretinin de yanacağı açıklanıyor. Bu insanlar bir aylık geçim parasını, sınava mı yatırsın! Bu nasıl bir vicdandır! Üstelik Mesleki Yeterlilik Belgesi'nin 5 yılda bir yenilenmesi ve sürekli sınava tabi tutulmaları şart koşulmaktadır!"
Aylık gelir kadar kurs ücreti
Aygun, çoğu kentlerden uzak, dağlık ve ormanlık alanlarda yaşayan, sağlık, eğitim, iletişim ve ulaşım gibi hizmetlerden yeterince yararlanamayan bu insanlara Mesleki Yeterlilik Belgesi alma koşulunun getirilmesinin büyük bir ciddiyetsizlik olduğunu ifade ederek, şöyle devam etti:
“Bu insanların aylık geliri 1000 TL'yi bulmuyor. Orman eko sisteminin tam ortasında yaşarken, ülke olanaklarına en son ulaşabilen en fakir ve en eğitimsiz kesimi oluşturuyorlar. Sosyo-ekonomik olarak ormana muhtaçlar. Bu insanlar yüzyıllardır orman kaynakları ile iç içe yaşamıştır, geçimleri için faydalanmışlardır. İnsanlara geçim kaynakları için belge koşulu getirmek insafsızlıktır! Üstelik aylık geçim kaynakları kadar sınav parası isteniyor. Ormanlar topluma rağmen yönetilemez! Doğal kaynakların yönetimi gerçekçi politikalarla gerçekleşebilir."
Ne yaptıklarının farkında değiller
CHP Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun, konuyla ilgili olarak önceki gün yaptığı yazılı açıklamada, Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 11 Kasım 2018 tarihide Mesleki Yeterlilik Belgesi'ne ilişkin bir tebliğ yayımladığını hatırlatarak, bu tebliğ ile orman üretim işçiliği ile orman yetiştirme ve bakım işçiliğinin “tehlikeli ve çok tehlikeli işler" kapsamına alındığını belirtti. Orman Genel Müdürlüğü'nün de bu tebliğ çerçevesinde 13 Şubat 2019'da bir genelge yayınladığını dile getiren Aygun, bu genelgeye göre, odun dışı orman ürünleri olan reçine, çıra, defne, kekik, ada çayı, çam fıstığı ve mantar toplayarak geçinen orman köylülerine Kasım 2019'a kadar 'Mesleki Yeterlilik Belgesi' koşulu getirildiğine dikkat çekti.
Orman Genel Müdürlü tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Odun dışı orman ürünlerini (reçine, adaçayı, kekik defne, çam fıstığı vb.) toplayan orman köylüleri; son yayımlanan tebliğ ile birlikte belge zorunluluğu olan meslek grupları içerisinde bulunmamaktadır. Orman Genel Müdürlüğü tarafından odun dışı orman ürünü toplayan orman köylülerinden, faydalanma ve toplama esnasında mesleki yeterlilik belgesi istenmemektedir" denildi.
Kurumlar arası karmaşa
Ancak İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü tarafından Tekirdağ Orman İşletme Müdürlüğüne gönderilen 13 Şubat 2019 tarihli resmi yazıda ise mesleki yeterlilik belge zorunluluğu getirilen meslekler içinde 'odun dışı orman ürünleri' de bulunuyor. Resmi yazıda ayrıca odun dışı ürünler için alınacak mesleki yeterlilik belgesinin sınav ücretleri bile belirlenmiş durumda. Buna göre, odun dışı ürünleri yerden (otsu ve diğer bitkiler ile mantar) toplama için toplam 670 TL, odun dışı ürünleri yüksekten toplayanlar için de toplam 885 TL ücretin ORKOOP MYP'nin banka hesabına yatırılması gerektiği belirtiliyor.
