Hükümet emeğe saldırmadan yapamıyor

17 Haz 2020
Hükümet emeğe saldırmadan yapamıyor
Yılbaşında derinleşmeye başlayan ekonomik kriz, Covid-19 salgını ile birleşince AKP iktidarının işi daha da zorlaştı. Salgın sürecinde uygulanmaya çalışılan ekonomik önlemlerin hiçbiri istenen sonucu vermediği gibi, krizin derinleşmesinde rol oynadı.

TÜİK eli ile işsizlik ve istihdamda pembe tablolar çizilmesine rağmen ekonomi dikiş tutmuyor. Salgın sürecinde uygulanan önlemler, emeği ve yoksulu değil sermayeyi korumayı önceledi. Ekonomiyi hareketlendirmeyi öne koyan iktidar, vaka sayısının son günlerde artışı ile birlikte çözümlerini tartışır hale geldi.

İktidar bir yandan da uzun yıllardır uygulamak istediği emeğin haklarını tırpanlamayı salgını fırsat bilerek uygulamaya çalışıyor. Yeni istihdam paketinde başta kıdem hakkı olmak üzere emeği bir dizi hakkına saldır hedefleniyor.

İşten çıkarma kısıtı 3 ay uzatılacak
Bakan Selçuk, 3,5 milyon çalışanın kısa çalışma ödeneğinden yararlandığını, son 10 günlük süreçte ise 400 bin işverenin 3 ay bitmeden vazgeçtiğini duyurdu. Selçuk, "Fesih kısıtını (İşten çıkarmayı engelleyen düzenleme) üç ay daha uzatacağız" dedi.

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, “Kısa Çalışma Ödeneği”nden normalleşmeye geçen işverene prim desteği verileceğini söyledi. Gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunan Selçuk, korona virüsü salgını döneminde 6 milyonu aşkın haneye sosyal yardım desteği sağlandığını açıkladı.

3,5 milyon çalışan için 10 milyar lirayı aşkın kısa çalışma ödeneği ödedikleri bilgisini veren Selçuk “10 günlük süreçte kısa çalışma ödeneğinden 400 bin çıkış aldık. 400 bin işveren, 3 ay bitmeden kısa çalışmadan vazgeçti. Kısa Çalışma Ödeneği’nden normalleşmeye geçen işverene prim desteği verilecek” dedi.

Bakan Selçuk, işten çıkarmayı engelleyen düzenlemeye ilişkin, “Fesih kısıtını üç ay daha uzatacağız” diye konuştu. İşten çıkarma yerine ücretsiz izine çıkarmayı engelleme konusunda ise bakan bir açıklama yapmadı.

Emeğe yeni saldırılar
Meclis’e gelen istihdam paketinin içerisinde çalışmanın önemli unsurlarından biri de işsizlik sigortası primleri olacak. Paketle halen işsizlik sigortasına işverenlerden 2 puan, işçilerden ise bir puanlık kesinti yapılıyor. Bu oranlar iki katına çıkarılacak.

İstihdam kalkanı paketiyle istihdam için teşvik ve yeni çalışma modelleri getirilirken, işsizlik sigortası primleri hem işçi hem de işveren için geçici bir süre artırılıyor. Paketin içinde yer alacağı açıklanan düzenlemelerin bazıları için yasal değişiklik gerekmiyor. Bunların başında da işten çıkarma yasağı geliyor.

Nisan ayında kabul edilen yasaya göre, işten çıkarma yasağı 17 Temmuz’a kadar geçerli. Ancak yasada, bu sürenin 3 ay daha uzatılması için Cumhurbaşkanına yetki verilmişti. Bu kapsamda işten çıkarma yasağı ve ücretsiz izin uygulaması için yeni bir yasa çalışmasına ihtiyaç duyulmuyor.

Paketin önemli bir unsuru da kısa çalışma ödeneği olacak. Ancak kısa çalışma ödeneği düzenlemesi tekrar faaliyete geçen işyerleri için değişecek. Normalleşme düzenlemesi olarak tanımlanan desteğin nasıl olacağı da şekillenmeye başladı. Buna göre, işten çıkarma yasağının geçerli olduğu dönemde, normalleşen işyerleri için bu kez maaş değil prim desteği verilecek. İşverenin kısa çalışma veya ücretsiz izinden normal çalışmaya geçirdiği çalışanlar için primleri, devlet karşılanacak.

İşsizlik sigortasına işçiden kesilen oran 2 katına çıkarılacak
Çalışmanın önemli unsurlarından biri de işsizlik sigortası primleri olacak. İşsizlik sigortasına işçi ve işverenden yapılacak kesintiler, geçici bir süre için artırılacak. Halen işsizlik sigortasına işverenlerden 2 puan, işçilerden ise bir puanlık kesinti yapılıyor. Bu oranlar iki katına çıkarılacak.

Buna göre asgari ücretli bir çalışan için işveren 2 puana denk gelen 58 lira yerine 4 puana denk gelen 117 lira prim ödeyecek. Benzer şekilde işçi payı da 29.4 lira yerine 58.8 lira olacak.

 
paylaş