İstinaf Mahkemesi: “Emeklilerin sendika kurma haklarının bulunduğunun kabulü gerekmektedir”
13 buçuk milyon emekliye sendika yolu açıldı
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi, emeklilerin sendikal örgütlenmeye gidememesinin hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Emsal kararla, 13 buçuk milyon emeklinin sendika kurmasının önü açıldı. Kararla birlikte Türkiye’de sendikal hareket de yeni bir ivme kazanmış oldu.
BirGün’den Merve Atıcı’nın haberine göre, Tüm Emekliler Sendikası’nın kuruluşundan bu yana sürdürdüğü “emeklilerin sendika kurabilmesi” mücadelesi başarıya ulaştı.
Konuya ilişkin emsal bir karara imza atan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi, çalışan kavramının sadece aktif çalışanlar değil aynı zamanda çalışmaya dayalı hakları kullanan kişileri de kapsadığını ve emeklilerin sendikal örgütlenmeye gidememesinin hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Böylece 13 buçuk milyon emeklinin sendikal faaliyette bulunabilmesinin önü de açılmış oldu.
Kararla birlikte, bugün itibariyle tüm emekliler sendikalı olabilecek ve sendikalı olmanın getirdiği her türlü hak ve olanaktan da yararlanabilecek.
Dava süreci nasıl işledi?
Tüm Emekliler Sendikası, sendika olma yoluna çıktığında Ankara Valiliği tarafından izne tabi oldukları iddiasıyla kurulmalarına izin verilmemiş ancak Ankara İdare Mahkemesi’nde açılan dava sonucu, İdare Mahkemesi “Herkes izin almaksızın bildirim yapmak suretiyle sendika kurabilir” gerekçesi ile Ankara Valiliği’nin izin arama gerekçesini ortadan kaldırmıştı.
Ankara Valiliği bunun üzerine sendikaya hangi işkolunda faaliyet gösterdiğini bildirmesi, iş koluna ilişkin bilgi ve belgeleri isteyen bir yazıyla sendikadan bilgi talebinde bulunarak, sendika kurma girişimini engellemeye devam etmişti.
Sendika Valiliğe, ‘kendilerinin bir çalışan iş kolu olmayıp iş kolundaki faaliyetleri tamamlandığı için yeni bir sosyal ve hukuki statüye geçtiklerini bunun da emeklilik olduğunu’ bildirmişti.
‘Yasal mevzuat’ bahane edildi, mahkeme kapatma kararı verdi
Yaşanan durumun ardından Ankara Valiliği, Ankara 34. İş Mahkemesi’nde bir dava açtı, Tüm Emekliler Sendikası’nda örgütlü emeklilerin herhangi işkoluna dahil olmamalarını gerekçe göstererek kapatılmasını talep etti.
Yapılan ilk duruşmada mahkeme “emeklilerin örgütlenebileceği, en doğru örgütlenme biçiminin sendika olduğunu ancak yasal mevzuatın buna izin vermediğini” kabul ederek sendikanın kapatılmasına karar verdi.
İstinaf Mahkemesi’nden emsal karar: “Sendika hukuki ve meşrudur”
Kararın ardından Tüm Emekliler Sendikası İstinaf Mahkemesi’ne başvuruda bulundu. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi verdiği kararda, Birleşmiş Milletler Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Sosyal Şartı gibi Türkiye’nin tarafı olduğu uluslararası sözleşmeleri esas aldı.
Görülen dava sonucunda mahkeme, Anayasa’nın 17. maddesindeki “herkes yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir” maddesini esas alarak, tüm emeklilerin sendikalı olabileceğini kabul ederek, sendikanın hukuki ve meşru olduğuna hükmetti.
Sendikal harekete yeni bir bakış kazandırdı
Kararı BirGün’e değerlendiren Avukat Cemalettin Gürler de, kararın sadece ulusal değil uluslararası anlamda da sendikal harekete yeni bir bakış ve büyüme kazandırdığını kaydetti.
Gürler, şöyle konuştu:
“1995 yılında Türkiye’deki emeklilerin sendikalaşma mücadelesi başladığında hukuki tanımından yoksun iken emekli hareketi bugün itibari ile yasal ve meşru hale gelmiştir. 2017 yılı başlarında kurulan Tüm Emekliler Sendikası geçmişten gelen bilgi, birikim, mücadele ve deneyimlerini harmanlayarak başlattıkları sendikal mücadelede tüm hukuki ve fiili engelleri aşarak başarıya ulaşmıştır. Bugün itibari ile Türkiye’de sendikal hareket yepyeni bir ivme kazandı.”
Mahkeme kararı ile ilgili olarak Tüm Emekli-Sen Merkez Yürütme Kurulu tarafından yazılı bir açıklama yapıldı. Açıklamanın tam metni aşağıdaki gibidir.
Tüm Emekli Sen Kapatma Davası İstinaf Mahkemesince Reddedildi
Ankara 34. İş Mahkemesinin sendikamız Tüm Emekli Sen hakkında Ankara Valiliğinin isteği üzerine açılan davada verdiği kapatma kararı Ankara Bölge Adliyesi 29. Hukuk Dairesi tarafından bozuldu.
29. Hukuk Dairesi, Birleşmiş Milletler Ekonomik Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa Sosyal Şartı gibi Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeleri esas alarak ve Anayasamızın 17. Maddesinde yer alan “herkes yaşama maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir” ilkesine dayanarak emeklilerin sendika kurabileceğine ve üye olabileceğine hükmetmiştir.
Bu kararla birlikte 13.500.000 emeklinin sendikamıza üye olabilir, örgütlenebilir hale gelmesinin önünde hiçbir engel kalmamıştır.
Bu karar çok önemli hukuksal bir belge ve kazanım olmasının yanı sıra fiili ve meşru mücadelemizin de kazanımıdır.
Bu başarı şubelerimiz, temsilciliklerimiz ve üyelerimiz olarak her türlü eziyete, zahmete ve baskıya karşı, emeklilerin sendika kurma hakkının yasal güvenceye kavuşmasının mücadelesini vererek, sürdüren, genelde 25 yıldır, Tüm Emekli-Sen olarak da yaklaşık 4 yıldır sürdürdüğümüz fiili, meşru ve örgütlü mücadelenin de bu karar da önemli bir payı hatta birinci derecede payı vardır.
Bu nedenle siz yol arkadaşlarımıza, örgütlerimize, şube ve temsilciliklerimize, üyelerimize bir kez daha teşekkür ederiz
Elde edilen kazanım dayanışma ile örgütlü mücadele ile hepimizin çabası ile kazanılmıştır.
Ne mutlu Tüm Emekli-Sen’liyim Diyene
Yaşasın Dayanışma
Yaşasın Örgütlü Mücadelemiz.
Tüm Emekli-Sen
Merkez Yürütme Kurulu
25 Aralık 2020
