• İŞKUR’a göre artıyor, TÜİK’e göre düşüyor.
• DİSK-AR geniş tanımlı işsiz sayısını 7,9 milyon olarak hesapladı!
• Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 29,7
• TÜİK’in aylık işgücü verilerinde ciddi dalgalanmalar var!
• TÜİK ve İŞKUR’un işsizlik verileri arasında uçurum var
TÜİK Eylül 2021 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları yayımlandı. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 11,5, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı (âtıl işgücü) ise yüzde 21,9 seviyesinde gerçekleşti.
TÜİK’e göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı (mevsim etkisinden arındırılmış) 2021 Eylül ayında bir önceki aya göre 70 bin kişi azalarak 3 milyon 794 bin kişi oldu. DİSK-AR tarafından hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı ise Eylül 2021’de 7 milyon 870 bin kişi olarak gerçekleşti.
TÜİK ve İŞKUR’un işsiz sayıları arasında uçurum var
İşsiz sayılmak için TÜİK tarafından kullanılan en önemli kriter aktif iş arama kanallarından birini kullanmaktır. İŞKUR en yaygın kullanılan iş arama kanalıdır. Ancak İŞKUR’a kayıtlı işsiz sayısı artarken TÜİK işsiz sayısını azalmış olarak açıklamıştır. İŞKUR’a göre Eylül 2021’de kayıtlı işsiz sayısı bir yılda 219 kişi artarken TÜİK’e göre 160 bin azalmıştır. İŞKUR ve TÜİK verileri arasındaki yıllık fark 379 bin kişidir.
İŞKUR verileri kayıtlara TÜİK verileri ise ankete dayalıdır. Ancak iki veri arasında bu kadar büyük fark olması ciddi bir güvenilirlik sorunu yaratmaktadır.
Geniş tanımlı işsizlik yüzde 21,9
Eylül 2021 döneminde MEA dar tanımlı işsizlik yüzde 11,5, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 15,2; işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı yüzde 18,5 ve âtıl işgücü oranı (geniş tanımlı işsizlik) ise yüzde 21,9 olarak açıklandı.
Eylül 2019’da 341 bin olan zamana bağlı eksik istihdam (MEA) sayısı, Eylül 2020’de 1 milyon kişiye yükseldi. Zamana bağlı eksik istihdam Eylül 2021’de 1 milyon 229 bin olarak hesaplandı.
TÜİK’in âtıl işgücü oranından hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Eylül 2021’de 7 milyon 870 bin olarak gerçekleşti. Eylül 2019’da 6 milyon 431 bin mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Eylül 2020’de 8 milyon 335 bin olarakgerçekleşti.
Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 30
Eylül 2021 HİA verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı toplamda 3 milyon 794 bin kişi iken, DİSK-AR tarafından yapılan hesaplamaya göre geniş tanımlı işsiz sayısı 7 milyon 870 bin olarak gerçekleşti. Cinsiyete göre işsizlik oranlarında kadın işsizliğinin tüm işsizlik türlerinde en yüksek kategori olarak görülmeye devam ediyor. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 10 iken kadınlarda yüzde 14,6’dır.
Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 13,8 iken kadınlarda yüzde 18’dir. İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 14,2 iken kadınlarda yüzde 26,8 seviyesindedir. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) ise erkeklerde yüzde 17,8 ve kadınlarda yüzde 29,7 düzeyindedir. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 11,9 puandı.
Eylül 2021 itibarıyla kadınlarda mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 548 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 693 bindir. Erkeklerde ise dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 246 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı ise 4 milyon 185 bindir.
Eylül 2021 HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori yüzde 29,7 ile geniş tanımlı kadın işsizliği oldu. Yüzde 26,9 olan genç kadın işsizliği (15-24) ise ikinci sırada yer aldı.
Bilindiği gibi salgın döneminde diğer işsizlik kategorilerine göre kadın işsizlik türleri genele göre çok daha yüksek gerçekleşti ve bu eğilim devam ediyor.
Eylül 2021’de 15-24 yaş arası gençlerde işsizlik oranı yüzde 21,5 olarak gerçekleşti. Kadınlarda dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 14,6 iken kentsel (tarım dışı) kadın işsizliği oranı 3,3 puan yüksek olarak yüzde 17,9 oldu.
Tarım dışı işsizlik genelde de dar tanımlı işsizlikten daha yüksek görülüyor. Eylül 2021’de dar tanımlı işsizlik yüzde 11,5 iken tarım dışı işsizlik yüzde 13,3 olarak gerçekleşti.
Geniş tanımlı ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 10,4 puan
Türkiye’de 2018 Eylül’de başlayan ekonomik kriz ve 2020 Mart ayından bu yana yaşanan salgınının da etkisiyle işgücü piyasası dışına çıkış eğilimi artıyor. Zamana bağlı eksik istihdamda artış ve iş bulma ümidinin kaybedilmesine paralel olarak dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki fark giderek açılıyor. Örneğin, Haziran 2019’da dar tanımlı işsizlik yüzde 13,7 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 18,6 olarak gerçekleşmişti. Bu dönemde geniş tanımlı işsizlik dar tanımlı işsizlikten 4,9 puan yüksekti.
Eylül 2021’de ise dar tanımlı işsizlik yüzde 11,5 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 21,9 olarak gerçekleşti. Dar ve geniş işsizlik arasındaki fark bu dönemde 10,4 puan oldu. Dar ve geniş işsizlik arasındaki makasın bu denli açılmasının en önemli nedeni salgın dönemindeki işten çıkarma yasağının dar tanımlı işsizliği sınırlı düzeyde tutmuş olması ve işbaşında olunan sürenin azalmasıdır. Böylece dar tanımlı işsizlik sınırlı kalırken geniş tanımlı işsizlik fırlamıştır.
İstihdam verileri güvensiz
TÜİK’in istihdam verilerinde Temmuz, Ağustos ve Eylül 2021 aylarında büyük dalgalanmalar yaşandı. Eylül 2021’de istihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya göre toplam olarak 426 bin kişi arttı.
İstihdamda tarım sektöründe 21 bin kişi, sanayi sektöründe 218 bin kişi, inşaat sektöründe 13 bin kişi ve hizmet sektöründe ise 175 bin kişilik artış yaşandı.
Ağustos 2021’de istihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya göre toplam olarak 16 bin azalmıştı.
Temmuz ayında istihdam edilenlerin sayısında bir önceki aya göre tarım sektöründe 23 bin kişi, sanayi sektöründe 221 bin kişi, inşaat sektöründe 83 bin kişilik artış ve hizmet sektöründe 341 bin kişilik azalış.
Temmuz 2021’de ise istihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya göre toplam 160 bin artmıştı.
Sektörel olarak tarımda 16 bin ve hizmetlerde 480 bin kişilik artış, sanayide 278 bin ve inşaatta 59 bin kişilik azalış yaşanmıştı.
Temmuz 2021’de 160 bin artan istihdamın Ağustos 2021’de 15 bin azalması ve Eylül 2021’de 426 bin artması; Temmuz 2021’de 278 bin azalan sanayi istihdamının Ağustos 2021’de 221 bin ve Eylül 2021’de 218 bin artması; Temmuz 2021’de 480 bin artan hizmetler istihdamının Ağustos 2021’de 341 bin kişi azalış yaşayıp Eylül 2021’de 175 bin kişi artması izahı zor bir dalgalanmadır.
Bir ayda işgücü piyasalarında bu kadar zıt gelişmeler yaşanması olağan değil. TÜİK’in aylık hanehalkı işgücü verilerinden işgücü piyasasındaki gelişmelerin izlenmesi zorlaşmaktadır.
