Merkez Bankası verilerine göre kurun 13.59 geçerek zirveye çıktığı 26 Kasım ile biten haftada kredi kartı harcamaları 44 milyar lirayı aşarak zirveye çıktı.
Kasım ayının son haftasında artan kredi kartı harcamaları da hane halkalarının market alışverişlerindeki artışı kanıtlar nitelikte. Yurttaş borçlanarak ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıyor. İlerde fiyatının artacağı düşüncesiyle harcamalarını erkene çekiyor.
Kredi kartıyla yapılan harcamalar Kasım ayının son haftası yüzde 11 civarı artarak 44 milyar TL’ye çıktı. Kur şoklarının başlamasından kısa süre önce 39,7 milyar lira olan kredi kartı harcamalarındaki artış dikkat çekici. Kasım indirimleri olarak adlandırılan Black Friday gibi kampanyaların da etkisinin olduğu düşünülürse özellikle elektrikli eşya, elektronik eşya ve bilgisayar ürün grubunda satışlarında ciddi bir artış söz konusu.
19 Kasım haftasında 3,3 milyar TL artan kredi kartıyla yapılan elektrikli veya elektronik eşya, bilgisayar harcamaları 26 Kasım haftasında 5,2 milyar TL’ye çıktı. Kredi kartıyla yapılan market harcamaları da dikkat çekici. 19 Kasım haftası 7,4 milyar lira olan market alışverişleri 26 Kasım’da 8,1 milyar liraya ulaştı.
Market harcamasında büyüme
Kredi kartı harcamaları 1 haftada yüzde 11 artarken ekim sonuna göre büyümesi de yüzde 14 olarak hesaplandı. En dikkat çeken artış ise market alışverişlerinde yaşandı. Vatandaşın kredi kartı ile market alışverişleri ilk kez 8 milyar lirayı aşarken bir haftalık artış yüzde 10,22 oldu. Ekim sonuna göre ise market alışverişlerindeki harcama miktarındaki yükseliş yüzde 18'i gördü.
Bunun ilk nedeni fiyatların neredeyse her gün değişmesi bunun nedeni de kurlardaki artışın çok hızlı olması. Bir ayda dolar yüzde 42,5 değer kazandı TL’ye karşı. Bu da fiyatlarda etkisini gösteriyor. İkinci olarak da bu etkiyi fiyatlarda sürekli hisseden vatandaşların zamlardan kendini koruyabilmek için daha fazla alım yapıp önümüzdeki aylarda oluşacak ihtiyacını da düşünüyor.
Vatandaş gıda grubunda da daha fazla harcadı. 26 Kasım haftasında önceki haftaya göre yüzde 3,5 ekim sonuna göre ise yüzde 7,3 artış gösteren gıda harcamaları da 2.8 milyar lira ile en yüksek seviyeye çıktı.
İnternet harcamaları arttı
Kasımın son haftasında online alışveriş siteleri indirim kampanyaları düzenliyor. Bunun etkisi bir haftada yüzde 30 artan internet yoluyla alışveriş harcamalarında görülüyor. Bu kampanyaların elektrik, elektronik eşya, bilgisayar harcamalarının büyümesinde etkisi var. Ancak 1 haftada yüzde 60 artarak bu grupta harcamaların 5.2 milyar liraya ulaşmış olmasının bir nedeni de kurdaki yükseliş. Nitekim ekim sonuna göre de elektrik, elektronik eşya ve bilgisayar harcamalarında yüzde 94 yükseliş yaşandı. Normalde ortalama 2 milyar lira seviyesinde olan bu gruptaki harcamalar 5 milyar liranın üzerine geldi. Çünkü çoğunlukla ithal olan ürünler kurdaki değişime çok duyarlı ve fiyatlar hemen değişiyor.
Kasım ayında eşel mobil sisteminin sona ermesiyle üst üste zamlanan benzin ve motorin kredi kartıyla harcamalarda da artışa yol açtı. Ekim ayı sonuna göre bu grup için yapılan harcamalar yüzde 21,2 yükseldi. Bir haftalık yükseliş ise yüzde 1,2 seviyesinde.
Yemek harcamaları sert geriledi
Vatandaşlar alım gücünün azalması ve enflasyonun artması nedeniyle dışarıda yemek yeme ve içki içmeye de ara vermiş görünüyor. Merkez Bankası verilerine göre içkili yerlerde yapılan kredi kartı harcamaları yüzde 0,05 azalırken yemek için harcamalar ise yüzde 6,6 geriledi. Giyim ve aksesuar harcamalarında bir haftada yüzde 12,9 artış yaşanırken bunun da bir kısmını kasımın son haftasındaki alışveriş kampanyalarına ve kış sezonunun zamlı başlamasına bağlayabiliriz. Mobilya harcamalarında ise bir haftalık artış yüzde 11 ve 1.5 milyar lira sınırına dayandı.
