- Gıda fiyatları aralıkta yüzde 22 arttı
- Türk lirasının rekor düzeyde değer kaybettiği aralık ayında temel gıdada fiyatlarındaki bir önceki aya göre yüzde 22 oranında yükseldi.
- Asgari ücrete yapılan zammın neredeyse yarısı, yeni ücret artışları cebine girmeden eridi.
- Aralıkta ekmek, un bulgur makarna fiyatlarında yüzde 21, et balık fiyatlarında yüzde 17, süt, peynir, yumurtada yüzde 32, yağ fiyatlarında yüzde 35 artış yaşandı.
- Gıda fiyatları 2021 yılının tümünde ise önceki yıla göre yüzde 78,4 oranında yükseldi.
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonun Ar-Ge birimi KAMUAR’ın, fiyatlarını Ankara’daki pazar ve marketlerden düzenli olarak derlediği ve halkın en fazla ve hızlı tükettiği 76 gıda maddesinden oluşan bir sepeti esas alarak yaptığı “halkın enflasyonu” araştırmasının Aralık 2021 sonuçları açıklandı.
Araştırmayla, gelirinin büyük bölümünü gıdaya ayırmak zorunda olan ve enflasyona karşı herhangi bir koruması bulunmayan, sabit gelirlilerin, ücretlilerin ve yoksulların yaşadığı gerçek enflasyonun boyutunun tahmin edilmesi amaçlanıyor.
Türk lirasının serbest düşüşe bırakıldığı için rekor düzeyde değer kaybettiği aralık ayında gıda fiyatlarında yüzde 22 gibi rekor bir artış yaşandı. Asgari ücrete yapılan ve 31 Aralık 2022’de çalışanların cebine girecek olan asgari ücret zammının neredeyse yarısı daha aralık ayında eridi. Gıda fiyatlarında bu yıl geçen yıla göre ise yüzde 78,4 gibi oldukça yüksek oranlı bir artış yaşandı.
Aylık fiyat artışı
Temel gıda fiyatlarında bu yıl ocak ayında yüzde 3,6, şubatta da yüzde 2,8, martta yüzde 2,5, nisanda da yüzde 2,3, mayısta yüzde 1,8 ve haziranda yüzde 1,1, temmuzda yüzde 4,2, ağustosta yüzde 3,5, eylülde ise yüzde 2,1, ekimde yüzde 7, kasımda yüzde 8 oranında artışlar yaşanmıştı. Gıda fiyatlarına ekim ve kasım aylarında yaşanan zam fırtınası aralık ayında ise yüzde 22 ile adeta kasırgaya dönüştü. Dar ve sabit gelirlilerin satın alma gücü zamlar karşısında aydan aya mum gibi erirken yoksulluk da tarihte görülmemiş bir noktaya indi.
Aralıkta gıda fiyatlarındaki artışta tüm harcama grupları etkili oldu. Ekmek, un, bulgur fiyatları, aralıkta bir önceki aya göre yüzde 21 oranında artış kaydetti. Et ve balık grubu fiyatlarında yüzde 17,3 oranında artış yaşanan aralıkta süt ve süt ürünleri ile yumurta grubu fiyatları ise yüzde 32 oranında arttı. Yağ fiyatları da yüzde 35 oranında yükseldi.
Meyve fiyatlarının yüzde 8,5 oranında yükseldiği aralıkta sebze fiyatlarına, ise ortalama yüzde 32,3 oranında zam geldi.
Bakliyat fiyatlarının yüzde 32 oranında arttığı yılın son ayında, salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri gıda maddelerinden oluşan diğer işlenmiş gıda fiyatlarında ise yüzde 7,8 oranında artış oldu.
Böylece, vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 76 gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için aralıkta kasım ayına göre yüzde 22 oranında daha fazla para ödedi.
Yıllık artış yüzde 78’i geçti
Özellikle yılın son üç ayındaki yüksek oranlı artışlar gıda fiyatlarının aralıkta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 78,4 oranında artmasına yol açtı.
Bu yıl aralıkta geçen yılın aralık ayına göre ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 67,7 et-balık fiyatlarında 63,2, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 82,1 oranında artış oldu. Bir yıl öncesine göre yağ fiyatları yüzde 80,7 oranında arttı. Meyve fiyatları yüzde 93,3, sebze fiyatları ise yüzde 120,2 oranında artış gösterdi. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 68,2, diğer gıda fiyatları ise yüzde 40,7 oranında zamlandı.
Yıllık ortalama
Sepete dâhil edilen ürünlerin 2021 yılındaki ortalama fiyatları bir önceki yılın ortalama fiyatlarıyla karşılaştırılarak hesaplanan yıllık ortalamalara göre de gıda fiyatlarında 2021 yılında yüzde 39,9 oranında artış yaşandı.
Yıllık ortalamalara göre ekmek, un, bulgur, makarna fiyatları yüzde 32,8, et ve balık fiyatları yüzde 23, süt, süt ürünleri ve yumurta fiyatları yüzde 37,8, yağ fiyatları yüzde 47,9, meyve fiyatları yüzde 59,2, sebze fiyatları yüzde 75,7, bakliyat fiyatları yüzde 30,2, diğer gıda maddelerinin fiyatları da yüzde 18,9 oranında artış kaydetti.
