Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı rakamlara göre enflasyon, ocak ayında yüzde 11,10 artarken, yıllık bazda yüzde 48,69 oldu
Üretici fiyat endeksi (ÜFE) 2022 yılı ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 10,45, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 93,53 artış gösterdi.
Faizi yüzde 14 seviyesinde tutan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) oranı belirlerken dikkate alacağını açıkladığı çekirdek TÜFE de yüzde 39,45 olarak gerçekleşti.
354 maddenin fiyatı arttı
Ocak 2022'de, endekste kapsanan 409 maddeden, 38 maddenin ortalama fiyatında düşüş gerçekleşirken, 17 maddenin ortalama fiyatında değişim olmadı. 354 maddenin ortalama fiyatında ise artış gerçekleşti.
Gıda yüzde 55'i buldu
TÜİK verilerine göre yıllık en düşük artış %10,76 ile haberleşme ana grubunda gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı ayına göre artışın düşük olduğu diğer ana gruplar sırasıyla %18,67 ile eğitim, %25,32 ile giyim ve ayakkabı ve %28,63 ile sağlık oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın yüksek olduğu ana gruplar ise sırasıyla, %68,89 ile ulaştırma, %55,61 ile gıda ve alkolsüz içecekler, %54,53 ile ev eşyası oldu.
En çok artanlar
Ana harcama grupları itibarıyla 2022 yılı Ocak ayında aylık düşüş gösteren ana grup %0,24 ile giyim ve ayakkabı oldu. En az artış gösteren ana gruplar ise %1,19 ile eğitim, %2,16 ile haberleşme ve %8,09 ile çeşitli mal ve hizmetler oldu. Buna karşılık, 2022 yılı Ocak ayında artışın yüksek olduğu ana gruplar ise sırasıyla, %21,90 ile alkollü içecekler ve tütün, %18,91 ile konut, %12,82 ile ev eşyası oldu.
Üretici enflasyonu yüzde 93,5
Tüketici enflasyonunun artış habercisi olarak yorumlanan üretici enflasyonu ise 2022 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre %10,45, bir önceki yılın aynı ayına göre %93,53 ve on iki aylık ortalamalara göre %49,93 artış gösterdi.
Sanayinin dört sektörünün yıllık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında %86,51, imalatta %90,29, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında %138,48, su temininde %25,88 artış olarak gerçekleşti.
Enerjide artış yüzde 142
Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri; ara malında %106,40, dayanıklı tüketim malında %58,49, dayanıksız tüketim malında %65,25, enerjide %142,06, sermaye malında %63,25 artış olarak gerçekleşti.
Sanayinin dört sektörünün aylık değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında %17,36, imalatta %10,16, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında %10,62, su temininde %8,61 artış olarak gerçekleşti.
Ana sanayi gruplarının aylık değişimleri; ara malında %9,84, dayanıklı tüketim malında %13,14, dayanıksız tüketim malında %10,66, enerjide %11,92, sermaye malında %9,59 artış olarak gerçekleşti.
Yıllık en düşük artış; %25,88 ile su ve suyun arıtılması ve dağıtılması, %28,08 ile temel eczacılık ürünleri ve müstahzarları, %29,95 ile giyim eşyası alt sektörlerinde gerçekleşti. Buna karşılık kok ve rafine petrol ürünleri %180,75, ham petrol ve doğal gaz %162,84, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı %138,48 ile endekslerin en fazla arttığı alt sektörler oldu.
Sepetteki ürünler güncellendi
TÜİK, enflasyon sepetinde yer alan ürünleri ve ağırlıklarını güncelledi, sepette 415 madde ve 901 madde çeşidi dikkate alınacak.
Her yıl aralık ayında yapılan güncellemede, ağırlığı artan mal ve hizmetler endeks sepetine dahil edilirken, ağırlığı azalan ürünler sepetten çıkartılıyor. Bu nedenle, TÜFE sepetinde yer alan ürünlerin sayısı her yıl değişim gösteriyor.
2021 yılında TÜFE'de 81 ilin tamamı ve 225 ilçe kapsamında, 27 bin 980 iş yeri ve 4 bin 274 konuttan (kira), 415 madde, 901 madde çeşidi için her ay yaklaşık 550 bin 632 fiyat derlenecek.
2021 yılı TÜFE hesaplamalarında kullanılacak ana grup ağırlıkları da belirlendi. Buna göre, gıda ve alkolsüz içeceklerin ağırlığı yüzde 22,77'den yüzde 25,94'e çıkarıldı. Salgın sürecinde önemi artan sağlığın ağırlığı ise yüzde 2,80'den yüzde 3,25'e yükseltildi.
Konut, haberleşme, ev eşyası gruplarının ağırlığı artarken, alkollü içecekler ve tütün, giyim ve ayakkabı, eğitim, lokanta ve oteller gibi grupların ağırlığı azaldı.
Söz konusu ağırlıklar, alkollü içecekler ve tütün için yüzde 4,88, giyim ve ayakkabı için yüzde 5,87, konut için yüzde 15,36, ev eşyası için yüzde 8,64, ulaştırma için yüzde 15,49, haberleşme için yüzde 4,64, eğlence ve kültür için yüzde 3,01, eğitim için yüzde 2,28, lokanta ve oteller için yüzde 5,91, çeşitli mal ve hizmetler için yüzde 4,73 oldu.
Bakan Nebati: Yüzde 50'yi geçeceğini düşünmüyorum
Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Japon haber ajansı Nikkei’ye yaptığı açıklamada “Enflasyonda yüzde 50 seviyelerini göreceğimizi düşünmüyorum. Umarım yanılmam” demişti.
Bakan Nebati, ocak ayının ortasında enflasyonun ocak ayında pik yapacağını ancak 2023 seçimlerine tek haneli enflasyon ile girileceğini de söylemişti.
