DİSK-AR, “İşsizlik ve İstihdamın Görünümü Raporu” yayınlandı.
Rapora göre:
• Geniş tanımlı işsiz sayısı 8,5 milyon!
• Geniş tanımlı işsizlik yüzde 22,9!
• Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 28,8!
• Dar tanımlı genç işsizliği yüzde 21,6!
• Geniş tanımlı kadın işsizliği işsizlik türleri arasında en yüksek kategori oldu!
• Geniş tanımlı ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 11,5 puan!
• Geniş tanımlı işsiz sayısı salgın öncesine göre 1 milyon 103 bin arttı!
• Kadın işsizliğinde artış sürüyor!
• TÜİK ve İŞKUR’un işsizlik verileri arasındaki uçurum devam ediyor. TÜİK ve İŞKUR verileri arasında ciddi fark var!
TÜİK Ocak 2022 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları 10 Mart 2022’de yayımlandı. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 11,4, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı (âtıl işgücü) ise yüzde 22,9 seviyesinde gerçekleşti.
TÜİK’e göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı (mevsim etkisinden arındırılmış) 2021 Ocak ayında bir önceki aya göre 21 bin kişi artarak 3 milyon 859 bin kişi oldu. DİSK-AR tarafından hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı ise Ocak 2022’de 8 milyon 459 bin kişi olarak gerçekleşti. Pandemi öncesine göre işsiz sayısı 1,1 milyon arttı. TÜİK’e göre Ocak 2020’de yüzde 13,1olan işsizlik Ocak 2022’de yüzde 11,4’e düştü. Ancak geniş tanımlı işsizlik yüzde 21,6’dan yüzde 22,9’a yükseldi.
Cinsiyete göre işsizlik oranlarında kadın işsizliği tüm işsizlik türlerinde en yüksek kategori olarak görülmeye devam ediyor. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 10,3 iken kadınlarda yüzde 13,6 oldu. Son 1 yılda kadın işsizliği 78 bin artarken, erkek işsizliği 239 bin azaldı. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) ise erkeklerde yüzde 19,7, kadınlarda yüzde 28,8’dir. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 9,1 puandır.
İŞKUR verilerine göre kayıtlı işsiz sayısı Ocak 2021 ve Ocak 2022 arası bir yıllık dönemde 209 bin kişi arttı. TÜİK’e göre ise son bir yılda dar tanımlı işsiz sayısı bu dönemler arası 162 bin azaldı. Böylece iki veri arasındaki işsizlik sayısı farkı 435 bin oldu. İŞKUR’daki işsiz sayısı artışının ise 209 binlik büyük kısmı kadınlardan oluşuyor.
Ancak TÜİK yıllık işsizlik verilerinde bu eğilim yer almıyor. TÜİK’in yıllık işsizlik verilerinin salgın dönemindeki işten çıkarma yasağı nedeniyle karşılaştırılabilir olmadığını ve yıllık karşılaştırmada ciddi sorunlar olduğunu düşünüyoruz.
TÜİK ve İŞKUR verileri arasında ciddi fark var!
İŞKUR’un önemli bir iş arama kanalıdır. İŞKUR tarafından Aylık İstatistik Bültenlerinde açıklanan kayıtlı işsiz sayılarını içeren tablolar işsizlik için önemli bir veridir. Olağan seyirde kayıtlı işsiz sayılarının TÜİK işsiz sayılarına yansıması beklenir, ancak bu eğilim uzun bir süredir birbirinden farklı seyretmeye devam ediyor.
İŞKUR verilerine göre Ocak 2021 ve Ocak 2022 arası bir yıllık dönemde kayıtlı işsiz sayısı 2 milyon 916 binden 3 milyon 184 bine yükselerek 267 bin kişi arttı. TÜİK’e göre ise son bir yılda dar tanımlı işsiz sayısı bu dönemler arası 162 bin azaldı. İŞKUR’a göre son 1 yılda toplamda 267 bin kişi işsiz olduğu için İŞKUR’a başvurdu bunların 209 bini kadın işsizlerden oluştu.
Cinsiyete göre TÜİK ile İŞKUR arasında uçurum daha da artıyor. İŞKUR verilerine göre Ocak 2021 ve Ocak 2022 arası bir yıllık dönemde kayıtlı kadın işsiz sayısı 1 milyon 386 binden 1 milyon 595 bine yükselerek 209 bin kişi arttı. TÜİK’e göre ise son bir yılda dar tanımlı işsiz sayısı bu dönemler arası sadece 78 bin kişi arttı. İŞKUR’a göre kayıtlı erkek işsiz sayısı 59 bin artarken, TÜİK’e göre dar tanımlı erkek işsiz sayısı 239 bin azaldı.
Ancak TÜİK yıllık işsizlik verilerinde İŞKUR’un bu eğilimi yer almıyor. TÜİK’in yıllık işsizlik verilerinin salgın dönemindeki işten çıkarma yasağı nedeniyle karşılaştırılabilir olmadığını ve yıllık karşılaştırmada ciddi sorunlar olduğunu düşünüyoruz.
Geniş tanımlı işsiz sayısı 8,5 milyon!
Ocak 2022 döneminde MEA dar tanımlı işsizlik (işsizlik 1) yüzde 11,4, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı (işsizlik 2) yüzde 15,7; işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı (işsizlik 3) yüzde 19 ve âtıl işgücü oranı (işsizlik 4, geniş tanımlı işsizlik) ise yüzde 22,9 olarak açıklandı.
Ocak 2020’de 843 bin olan zamana bağlı eksik istihdam (MEA) sayısı, Ocak 2021’de Covid-19 salgını etkisiyle 2 milyon 345 bin kişiye yükseldi. Zamana bağlı eksik istihdam Ocak 2022’de 1 milyon 443 bin olarak hesaplandı.
TÜİK’in âtıl işgücü oranından hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Ocak 2022’de’de 8 milyon 459 bin olarak gerçekleşti. Ocak 2020’de 7 milyon 356 bin mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı iki yılda 1 milyon 103 bin kişi arttı.
Kadın işsizliğinde artış
Ocak 2022 HİA verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı toplamda 3 milyon 859 bin kişi iken, DİSK-AR tarafından yapılan hesaplamaya göre geniş tanımlı işsiz sayısı 8 milyon 459 bin olarak gerçekleşti.
Kadın işsizliği tüm işsizlik türlerinde en yüksek kategori olarak görülmeye devam ediyor. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 10,3 iken kadınlarda yüzde 13,6’ya yükseldi. Son 1 yılda kadın işsizliği 78 bin artarken, erkek işsizliği 239 bin azaldı. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) ise erkeklerde yüzde 19,7, kadınlarda ise yaklaşık yüzde 30’dur. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 9,1 puandır.
Salgının işgücü piyasaları üzerindeki etkileri devam ediyor. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 17 Ocak 2022’de yayımladığı Dünyada İstihdam ve Sosyal Görünü1 adlı çalışmasında salgından kadınların ve gençlerin en kötü etkilenenler arasında yer aldığı, bu sebeple toparlanmanın en yavaş yine bu gruplarda gerçekleşeceği belirtiliyor. Salgın sonrası kadın işgücündeki toparlanmanın erkek işgücüne göre daha yavaş olacağı ifade ediliyor. Salgının kadın işgücü üzerindeki etkisi daha ciddi bir biçimde sürmeye devam ediyor. Salgın sebebiyle erkeklere göre daha fazla artan kadın işsizliği Aralık 2021 itibarıyla en yüksek seviyelere çıkmıştı. Ocak 2022’de de benzer eğilimin sürdürdüğünü söylemek mümkündür.
Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 14,8 iken kadınlarda yüzde 17,6’dır. İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 15,5 iken kadınlarda yüzde 25,4 seviyesindedir.
Ocak 2022 itibarıyla kadınlarda mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 522 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 725 bindir. Erkeklerde ise dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 337 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 4 milyon 727 bindir
Ocak 2022 HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori bu ayda yüzde 28,8 ile
geniş tanımlı kadın işsizliği oldu. Yüzde 27,6 olan dar tanımlı genç kadın işsizliği ise ikinci sırada yer aldı. Bilindiği gibi salgın döneminde diğer işsizlik kategorilerine göre kadın işsizlik türleri
genele göre çok daha yüksek gerçekleşti ve bu eğilim devam ediyor.
Ocak 2022’de kadınlarda dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 13,6 oldu. 15-24 yaş arası gençlerde işsizlik oranı ise yüzde 21,6 olarak geçekleşti
Geniş tanımlı ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 11,5 puan
Türkiye’de 2018 Eylül’de başlayan ekonomik kriz ve 2020 Mart ayından bu yana yaşanan salgınının da etkisiyle işgücü piyasası dışına çıkış eğilimi artıyor. Zamana bağlı eksik istihdamda artış ve iş bulma ümidinin kaybedilmesine paralel olarak dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki fark giderek açılıyor. Örneğin, Ocak 2020’de dar tanımlı işsizlik yüzde 13,1 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 21,6 olarak gerçekleşmişti. Bu dönemde geniş tanımlı işsizlik dar tanımlı işsizlikten 8,5 puan yüksekti.
Ocak 2022’de ise dar tanımlı işsizlik yüzde 11,4 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 22,9 olarak gerçekleşti. Dar ve geniş işsizlik arasındaki fark bu dönemde 11,5 puan oldu. Dar ve geniş işsizlik
arasındaki makasın bu denli açılmasının en önemli nedeni salgın dönemindeki işten çıkarma
yasağının dar tanımlı işsizliği sınırlı düzeyde tutmuş olması ve işbaşında olunan sürenin azalmasıdır.
Böylece dar tanımlı işsizlik sınırlı kalırken geniş tanımlı işsizlik fırlamıştır.
