• TÜİK ve İŞKUR Arasında Yaklaşık 1 Milyon İşsiz Farkı Var!
• Geniş Tanımlı İşsizlik Yüzde 21,8!
• Geniş Tanımlı Kadın İşsizliği Yüzde 28,8!
DİSK-AR, ‘İşsizlik ve İstihdamın Görünümü Raporu (Nisan 2022)’ yayımlandı!
Rapordan özet bulgular şöyle:
• TÜİK ve İŞKUR verileri arasında yaklaşık 1 milyon işsiz farkı var!
• Kadın işsizliği tüm işsizlik türlerinde daha yüksek seyrediyor!
• Geniş tanımlı kadın işsizliği işsizlik türleri arasında en yüksek kategori oldu!
• Geniş tanımlı ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 11,5 puan!
TÜİK’in Şubat 2022 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları 11 Nisan 2022’de yayımlandı. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 10,7, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı (âtıl işgücü) ise yüzde 21,8 seviyesinde gerçekleşti.
TÜİK’e göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı (mevsim etkisinden arındırılmış) 2022 Şubat ayında bir önceki aya göre 178 bin kişi azalarak 3 milyon 579 bin kişi oldu.
DİSK-AR tarafından hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı ise Şubat 2022’de 7 milyon 989 bin kişi olarak gerçekleşti. Pandemi öncesine göre işsiz sayısı 959 bin arttı. TÜİK’e göre Şubat 2020’de yüzde 12,6 olan işsizlik Şubat 2022’de yüzde 10,7’ye düştü. Ancak geniş tanımlı işsizlik yüzde 20,7’den yüzde 21,8’e yükseldi.
TÜİK ve İŞKUR verileri arasında yaklaşık 1 milyon işsiz farkı var!
En önemli iş arama kanallarından biri olan İŞKUR tarafından Aylık İstatistik Bültenlerinde açıklanan kayıtlı işsiz sayılarını içeren tablolar işsizlik için önemli bir veridir. Olağan seyirde kayıtlı işsiz sayılarının TÜİK işsiz sayılarına yansıması beklenir, ancak bu eğilim uzun bir süredir birbirinden farklı seyretmeye devam ediyor.
İŞKUR verilerine göre Şubat 2021 ve Şubat 2022 arası bir yıllık dönemde kayıtlı işsiz sayısı 2 milyon 863 binden 3 milyon 188 bine yükselerek 325 bin kişi arttı. TÜİK’e göre ise son bir yılda dar tanımlı işsiz sayısı bu dönemler arası 623 bin azaldı. Böylece kayıtlı ve ankete dayalı işsiz sayıları arasında 948 bin kişilik fark ortay çıktı.
İŞKUR verilerine göre Şubat 2021 ve Şubat 2022 arası bir yıllık dönemde kayıtlı işsiz sayısı 2 milyon 863 binden 3 milyon 188 bine yükselerek 325 bin kişi arttı. TÜİK’e göre ise son bir yılda dar tanımlı işsiz sayısı bu dönemler arası 623 bin azaldı. Böylece kayıtlı ve ankete dayalı işsiz sayıları arasında 948 bin kişilik fark ortaya çıktı.
İŞKUR’un kayıtlı işsiz sayıları son bir yılda yüzde 11,4 artarken, TÜİK’in işsiz sayıları yüzde 15 azaldı. İki verinin bu kadar farklı seyretmesi hayatın olağan akışına aykırı. Öte yandan İŞKUR Mart 2022 verilerine göre kayıtlı işsiz sayısının 3 milyon 635’e yükselmesiyle Mart 2022’nin kayıtlı işsiz sayısı, Şubat 2022’nin ankete dayalı işsiz sayısının (3 milyon 579 bin) üzerine çıktı.
Ancak TÜİK’in yıllık işsizlik verilerinde İŞKUR’un bu eğilimi yer almıyor. TÜİK’in yıllık işsizlik verilerinin salgın dönemindeki işten çıkarma yasağı nedeniyle karşılaştırılabilir olmadığını ve yıllık karşılaştırmada ciddi sorunlar olduğunu düşünüyoruz.
Geniş tanımlı işsiz sayısı 8 milyon!
Şubat 2022 döneminde mevsim etkisinden arındırılmış (MEA) dar tanımlı işsizlik (işsizlik 1) yüzde 10,7, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı (işsizlik 2) yüzde 14,7; işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı (işsizlik 3) yüzde 18 ve âtıl işgücü oranı (işsizlik 4, geniş tanımlı işsizlik) ise yüzde 21,8 olarak açıklandı.
Şubat 2020’de 722 bin olan zamana bağlı eksik istihdam (MEA) sayısı, Şubat 2021’de Covid-19 salgını etkisiyle 2 milyon 61 bin kişiye yükseldi. Zamana bağlı eksik istihdam Şubat 2022’de 1 milyon 358 bin olarak hesaplandı.
TÜİK’in âtıl işgücü oranından hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Şubat 2022’de 7 milyon 989 bin olarak gerçekleşti. Şubat 2020’de 7 milyon 30 bin mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı iki yılda 959 bin kişi arttı.
Şubat 2022 HİA verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı toplamda 3 milyon 579 bin kişi iken, DİSK-AR tarafından yapılan hesaplamaya göre geniş tanımlı işsiz sayısı 7 milyon 989 bin olarak gerçekleşti.
Kadın işsizliği tüm işsizlik türlerinde daha yüksek seyrediyor
Cinsiyete göre işsizlik oranlarında kadın işsizliği tüm işsizlik türlerinde en yüksek kategori olarak görülmeye devam ediyor.
Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 9,3 iken kadınlarda yüzde 13,4’ya yükseldi. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) ise erkeklerde yüzde 18, kadınlarda ise yaklaşık yüzde 30’dur. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 10,8 puandır.
Salgının işgücü piyasaları üzerindeki etkileri devam ediyor. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 17 Ocak 2022’de yayımladığı ‘Dünyada İstihdam ve Sosyal Görünü’ adlı çalışmasında salgından kadınların ve gençlerin en kötü etkilenenler arasında yer aldığı, bu sebeple toparlanmanın en yavaş yine bu gruplarda gerçekleşeceği belirtiliyor. Salgın sonrası kadın işgücündeki toparlanmanın erkek işgücüne göre daha yavaş olacağı ifade ediliyor. Salgının kadın işgücü üzerindeki etkisi daha ciddi bir biçimde sürmeye devam ediyor. Salgın sebebiyle erkeklere göre daha fazla artan kadın işsizliği Aralık 2021 itibarıyla en yüksek seviyelere çıkmıştı. Şubat 2022’de de benzer eğilimin sürdürdüğünü söylemek mümkündür.
Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 13,4 iken kadınlarda yüzde 17,4’tür. İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 14,1 iken kadınlarda yüzde 25,3 seviyesindedir.
Şubat 2022 itibarıyla kadınlarda mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 493 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 703 bindir. Erkeklerde ise dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 86 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 4 milyon 269 bindir.
Şubat 2022 HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori bu ay da yüzde 28,8 ile geniş tanımlı kadın işsizliği oldu. Yüzde 26,5 olan dar tanımlı genç kadın işsizliği ise ikinci sırada yer aldı (Grafik 6). Bilindiği gibi salgın döneminde diğer işsizlik kategorilerine göre kadın işsizlik türleri genele göre çok daha yüksek gerçekleşti ve bu eğilim devam ediyor.
Şubat 2022’de kadınlarda dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 13,4 oldu. 15-24 yaş arası gençlerde işsizlik oranı ise yüzde 20,7 olarak geçekleşti.
Geniş tanımlı ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 11,5 puan
Türkiye’de 2018 Eylül’de başlayan ekonomik kriz ve 2020 Mart ayından bu yana yaşanan salgınının da etkisiyle işgücü piyasası dışına çıkış eğilimi artıyor. Zamana bağlı eksik istihdamda artış ve iş bulma ümidinin kaybedilmesine paralel olarak dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki fark giderek açılıyor. Örneğin, Ocak 2020’de dar tanımlı işsizlik yüzde 13,1 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 21,6 olarak gerçekleşmişti. Bu dönemde geniş tanımlı işsizlik dar tanımlı işsizlikten 8,5 puan yüksekti.
Şubat 2022’de ise dar tanımlı işsizlik yüzde 10,7 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 21,8 olarak gerçekleşti. Dar ve geniş işsizlik arasındaki fark bu dönemde 11,5 puan oldu. Dar ve geniş işsizlik arasındaki makasın bu denli açılmasının en önemli nedeni salgın dönemindeki işten çıkarma yasağının dar tanımlı işsizliği sınırlı düzeyde tutmuş olması ve işbaşında olunan sürenin azalmasıdır.
Böylece dar tanımlı işsizlik sınırlı kalırken geniş tanımlı işsizlik fırlamıştır.
