Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (İLO) Çalışma Yaşamı Gözlemi isimli raporunda, global krizler ve savaşlar nedeniyle işgücü piyasasındaki toparlanmanın tersine döndüğü vurgulandı.
Rapora göre, ülkeler içinde ve arasında eşitsizliklerin artmasının yanı sıra birden fazla küresel kriz, küresel işgücü piyasasındaki toparlanmayı belirgin biçimde tersine çeviriyor.
Raporda, küresel toparlanmada zengin ve yoksul ekonomiler arasındaki uçurum daha da büyüdüğü de yer aldı. Yüksek gelirli ülkeler çalışma saatlerinde toparlanma yaşarken, kriz öncesi düzeyle karşılaştırılınca düşük gelirli ülkeler yüzde 3.6, düşük-orta gelirli ülkeler ise yüzde 5.7 geriledi. Raporu değerlendiren İLO Genel Direktörü Guy Ryder, "Dengesiz ve kırılgan toparlanma, birbirlerini ağırlaştıran krizlerin birleşmesiyle daha da belirsiz hale geldi. Başta gelişmekte olan ülkeler olmak üzere, çalışanlar ve aileleri üzerindeki etkiler çok yıkıcı olacak, sosyal ve siyasi depremlere yol açabilecek" dedi.
Yoksulluk hem ülkeler arası, hem de ülkeler içi büyüdü
İLO raporuna göre, zengin ve yoksul ekonomiler arasındaki büyük ve daha da büyüyen ayrışma, toparlanmanın temel özelliği olmaya devam ediyor. Yüksek gelirli ülkeler, çalışma saatlerinde toparlanma yaşarken, kriz öncesi düzeyle karşılaştırmalı olarak, düşük gelirli ülkeler %3,6 ve düşük-orta gelirli ülkeler %5,7 olmak üzere, 2022 Ç1’de önemli gerilemeler yaşadılar. Bu ayrışma trendinin 2022 Ç2’de daha da kötüleşmesi olası görülüyor.
Gelişmekte olan bazı ülkelerde hükümetlerin, mali alan yetersizliği ve borç sürdürülebilirlik zorlukları nedeniyle eli-kolu bağlı; öte yandan, işletmeler ekonomik ve mali belirsizliklerle karşı karşıya,çalışanlar ise sosyal korumaya yeterli erişime sahip değil.
Küresel salgının başlangıcından iki yılı aşkın süre sonra, çalışma yaşamındaki birçok insan, işgücü piyasaları üzerindeki etkilerin altında hala eziliyor.
Emekçilerin gelirleri düştü
Çalışanların çoğunluğu için emek geliri henüz toparlanmadı. 2021 yılında, her beş çalışandan üçü, emek gelirinin 2019 Ç4 düzeyine toparlanamadığı ülkelerde yaşıyordu.
Kadın emeği daha çok etkilendi
Küresel salgın sırasında, çalışılan saatlerde cinsiyete dayalı açık da arttı. 2022 Ç1’de, küresel çalışılan saatlerde cinsiyete dayalı açık, zaten büyük bir açığın mevcut olduğu kriz öncesi düzeye göre (2019 Ç4) 0,7 yüzdelik puan daha büyüdü. En ağır etkilenenler, kayıt dışı çalışan kadınlar oldu. Gelir grupları bakımından da, cinsiyete dayalı açığın en yüksek olduğu ülkeler düşük ve orta gelirliler oldu.
İşsizlik artıyor
2021 sonu ve 2022 başlarında ileri ekonomilerdeki boş kadrolarda keskin artış, iş arayanlara göre boş kadro sayısının arttığı, dar bir işgücü piyasasına yol açtı. Ancak toplamda, birçok ülkede işsiz ve yetersiz istihdam edilen işgücünün büyüklüğü dikkate alındığında, işgücü piyasalarının genel olarak aşırı ısındığını gösteren güçlü kanıtlar yok.
Küçük işletmeler etkilendi
Ukrayna krizinin daha da kötüleştirdiği üretim ve ticaret aksamaları nedeniyle, gıda ve emtia fiyatları, yoksul haneleri ve başta kayıtdışı ekonomide faaliyet gösterenler olmak üzere küçük işletmeleri çok ağır etkiliyor.
