Mozambik'te “iç savaş” geri döndü

23 Eki 2013

Mozambik’te ordunun 21 Ekim’de muhafazakâr muhalif Renamo hareketinin Sathunjira üssünü bombalaması ve ele geçirmesiyle barış süreci sona erdi.   Renamo hareketi sözcüsü Fernando Mazanga “Ülkede barış sona ermiştir. Bunun sorumluluğu Frelimo hükümetinin omuzlarındadır. Çünkü Renamo’nun taleplerini ve çözüm önerilerini dinlemek istememişlerdir” dedi. Saldırının Renamo lideri Dhlakama’yı öldürmeyi amaçladığı, ancak Dhlakama’nın bilinmeyen bir yere kaçtığı ileri sürülüyor.

1992’den bu yana Renamo destekçileri sayıca kademeli olarak sivil hayata geçmişlerdi ve 2004 seçimlerinde Renamo’nun yasal partisi Renamo-UE ana muhalefet pozisyonuna yerleşmişti. Renamo'nun kamplarında aktif 300 civarında destekçinin kaldığı iddia edilen Mozambik’te, 2012 yılı Ekim ayında Renamo, siyasi taleplerinin kabul edilmemesi hâlinde ülkeyi yerle bir etme tehdidinde bulunmuştu. 2013 yılı Nisan ile Ekim ayları arasında beş saldırı yapan örgüte son yapılan operasyon ciddi bir darbe vurmuş oldu.

Renamo (Resistência Nacional Moçambicana)1975 Yılında  Zimambve'deki (Eski adı Rodezya) ırkçı yönetimin subaylarınca kuruldu. Renamo Mozambik'teki Frelimo bağımsız hareketinden kopanlardan oluşturuldu. Amaç Afrika kıtasında güçlenen bağımsız hareketlerini bölerek zayıflatmak ve ırkçı yönetimlerin ömrünü uzatma stratejisinin bir parçasıydı.

Mozambik’teki Marksist eğilimli merkezi hükümete karşı çıkan Renamo destekçileri, 1980′ler boyunca, demiryolu ve enerji hatlarını kundaklayarak, yolları ve köprüleri havaya uçurarak, yakıt depolarına sabotaj düzenleyerek ülkenin ekonomisini ve altyapısını yıpratmaya yöneldiler. Köy ve kasabalara düzenledikleri baskınlarda zaman zaman sivil halka karşı toplu kıyıma da giriştiler. 1984′te, Apartheid rejiminin hüküm sürdüğü Güney Afrika Cumhuriyeti’nin, Renamo’ya verilen desteğin kesilmesine karşılık olarak Mozambik’te sürgün yaşamı sürdüren Afrika Ulusal Kongresi (ANC) üyelerinin ülke dışına çıkarılmasına yönelik teklifi Mozambik hükümeti tarafından reddedildi.

1992 yılında imzalan anlaşma ile Renamo hareketine yasal çalışma hakkı tanındı. Renamo, barış anlaşması imzalanmasına ve yasal siyasete geçmelerine rağmen, siyasal sistemden dışlandığını iddia ediyor.

paylaş