Asgari ücret, enflasyon sepetinde yer alan pek çok madde karşısında alım gücünü artırırken, sepette yer alan en temel ihtiyaç maddeleri karşısında eridi.
DİSK Araştırma Enstütüsü (DİSK-AR), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine dayandırdığı araştırmayla asgari ücretlinin gerçek durumunu ortaya koydu. Kağıt üzerinde enflasyon karşısında “ezilmeyen” asgari ücretlinin çarşı pazardaki durumu hiç de öyle değil. DİSK-AR’ın yayınladığı rapora göre asgari ücret son 1 yılda ekmek, ayçiçeği yağı, elektrik, su, odun ve kömürde yaşanan fiyat artışları karşısında alım gücünü büyük ölçüde kaybetti. Alım gücü kaybı zorunlu ve sık tüketilen ürünlerde asgari ücretlinin belini büktü.
Fark nereden kaynaklanıyor Asgari ücret, enflasyon sepetinde yer alan pek çok madde karşısında alım gücünü artırırken, sepette yer alan en temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarında yaşanan artışlar can yakmaya devam etti. Asgari ücretlinin temel ihtiyaç kalemlerinin enflasyon içerisinde yeterli ağırlığa sahip olmaması, enflasyon verilerinin asgari ücretin yaşadığı yoksulluğu örten bir nitelik göstermesine neden oldu. Kasım 2011 ile 2012 aylarındaki fiyatları karşılaştırdığımızda en ciddi alım gücü artışının, kimi meyve ve sebzeler çıkartıldığında, kablo özel yayın hizmetlerinde, bilgisayar ekipmanlarında, asgari ücretlinin asla yapamadığı tatiller için 1 hafta ve üzeri yurt dışı tur fiyatlarında, yazıcılarda ve görsel işitsel cihazlarda yaşandığı görülüyor. Bu ürünler asgari ücretlinin gündeminde olmayan ürünler olmasına karşın enflasyon endeksini aşağıya çeken bir nitelik gösteriyor. Reel olarak önceki yıla göre asgari ücret enflasyon üzerinde bir artış göstermiş görünse de, asgari ücretlinin gerçeği son derece farklı.
İşte rakamlar Geçen yılın Kasım ayı ile bu yılın Kasım ayını karşılaştırdığımızda ekmek karşısında alım gücünü yüzde 1,23 yitiren asgari ücretli, geliri ile 14 ekmek daha az alabiliyor. Asgari ücretlinin fiyatı nedeniyle pek fazla kullanamadığı zeytinyağında alım gücü artarken, ayçiçeği yağından 2 litre 100 gram daha az alabiliyor. Asgari ücretli, fiyatı nedeniyle kırmızı ete tercih ettiği tavuk etinden bir önceki yıla göre 3 kg daha az yiyebiliyor. Kuru fasülyede de yüzde 2,53 oranında alım gücü kaybı yaşandı. Asgari ücretlinin alım gücünün en ciddi şekilde gerilediği gider kalemlerinin başında yoğun kış koşullarında ısınma ile ilgili gider kalemleri geliyor. Asgari ücret doğalgaz karşısında alım gücünü yüzde 12,7 düzeyinde kaybederken, odunda bu oran yüzde 7,9, kömürde yüzde 3,13 seviyesinde. Elektrik ve su fiyatlarında artış da asgari ücretlinin belini büküyor. Asgari ücretli elektrik ücreti karşısında alım gücünü yüzde 7, su karşısında yüzde 5,6 kaybetti. Ulaşım zamları da asgari ücretliyi zorladı. Asgari ücret tren ulaşımında alım gücünü yüzde 12 oranında kaybetti. Buna göre tren banliyö ücretleri bir yılda yüzde 28 artışla 1,8 TL’den 2,3 TL’ye çıkarken, asgari ücret ile yapılacak sefer sayısı 364’ten 321’e geriledi. Şehir hatları vapurlarında alım gücü kaybı yüzde 5,27, metroda yüzde 3,1 oldu. Asgari ücretli bebek bezi karşısında da alım gücünü yüzde 2,14 oranında yitirdi. Asgari ücretli geçen yıla göre 44 adet daha az bebek bezi alabiliyor.
