ILO raporuna göre, dünya üzerinde istihdamda yer alan nüfusun yüzde 60’ından fazlası kayıt dışı ekonomiden geçimini sağlıyor. Gelişmekte olan ülkelerde kayıtdışı çalışma yoğunlaşırken, hemen tüm sanayileşmiş ülkelerde kayıt dışı çalışma etkin bir sorun.
ILO verilerine göre, kayıt dışı çalışma nedeniyle dünya çapında 2 milyar insan, düzgün çalışma koşullarına sahip değil.
İLO verileri
ILO verileri, 15 yaş ve üzerinde, yani çalışma çağında bulunan küresel nüfusta yüzde 61.2 olan kayıt dışı istihdam oranının bölgesel düzeyde önemli ölçüde farklılaştığını gösteriyor. Buna göre, kayıt dışı istihdamın en yüksek olduğu bölge yüzde 85.8 ile Afrika. Afrika’yı, Arap Ülkeleri (yüzde 68.6) ile Asya ve Pasifik Bölgesi (yüzde 68.2) izliyor. Kayıt dışı istihdamın en düşük olduğu bölge ise Avrupa ve Merkez Asya (yüzde 25.1).
ILO verilerine göre, küresel düzeyde kayıt dışı istihdam oranları erkekler için yüzde 63 ve kadınlar için yüzde 58.1. Yani, kayıt dışı istihdam kadınlara göre erkekler için daha fazla istihdam yaratıyor. Dünya genelinde kayıt dışı istihdam içinde yer alan toplam 2 milyar çalışanın 740 milyonundan fazlası kadınlardan oluşuyor. Diğer taraftan, düşük ve düşük- orta gelirli ülkelerde tablo tersine dönüyor ve kadınlar için kayıt dışı istihdam oranının erkeklerinkine göre daha yüksek olduğu görülüyor. Bu noktada, üzerinde durulması gereken bir başka husus da kayıt dışı istihdamda yer alan kadınların daha çok ev eksenli işler ve ücretsiz aile işleri gibi kırılgan istihdam içinde yer alıyor olmaları.
Çalışanların yaş grupları itibarıyla kayıt dışı çalışma eğiliminin daha çok gençlerde ve yaşlılarda yüksek olduğu görülüyor. Bu anlamda, dünya genelinde istihdamda olan her dört gençten üçü kayıt dışı. Aynı durum, yaşlılar açısından da söz konusu. Küresel düzeyde gençler ve yaşlılar arasında kayıt dışı istihdam oranları sırasıyla yüzde 77.1 ve 77.9.
Resmi Türkiye verileri
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en güncel veri itibarıyla Ocak 2018 döneminde kayıt dışı istihdam oranı yüzde 32.5 düzeyinde. Tarım sektörünün dikkate almadığımızda ise yüzde 21.8’e geriliyor. Yani, tarım dışı sektörlerde çalışan her beş kişiden biri kayıt dışı çalışıyor.
