Emek Çalışmaları Topluluğu, 2017 yılı işçi ve memur eylemlerini raporlaştırdı.
Rapora göre, 2017 yılında basına yansıyan 430 işyerinde 77 bin kişi eylemlere katıldı.
Rapordan özetler:
- Bir işyerinde aynı eylem nedeniyle eş zamanlı ya da yakın aralıklarla organize edilen tekil eylemleri birleştirildiğinde 430 işyeri eylem,
- 1.313 işçi ve memur eylemi tespit edildi, toplamda 607 olaya denk düşüyor,
- Geri kalanların 144’ü genel eylem vakası ve 33’ü ise dayanışma eylemleri,
- 2016 yılında toplamda 729 tekil eylem tespit etmiştik. 2017 yılında gerçekleşen tekil eylem sayısı 1.313’e tırmandı. Toplam gerçekleşen eylem sayısı 2016 yılına göre yaklaşık 1,8 kat artmış,
- Aralık ayında metal işkolunda MESS (Türkiye Metal Sanayicileri Sendikası) grubuna bağlı işyerlerinde Toplu İş Sözleşmesi sürecinde tespit ettiğimiz kadarıyla 59 farklı işyerinde işçiler 267 tekil eylem gerçekleşmiştir,
- Yayınlanan KHK’larla kamu kurumlarından atılan memurların farklı illerde gerçekleştirdikleri aylara yayılan eylemler artışı açıklayan bir diğer ana dinamiktir. KHK sebebiyle işten atılan, ihraç ve sürgün edilen memurlar yıl içerisinde 336 tekil eylem yapmışlardır. Bu iki kitlesel eylem dalgasında gerçekleşen tekil eylemleri ana toplamdan çıkardığımızda 710 tekil eylem,
- %44özel kadrolu; Bu vakaların %44’ü özel sektörde çalışan kadrolu işçiler, %24’ü memurlar, %13’ü özel sektör firmalarının taşeronlarında çalışan işçiler, %11’i de kamu kurumlarının taşeronlarında çalışan işçiler tarafından gerçekleştirildi,
- %64 basın açıklaması; İşyeri temelli eylemlerin %64’ü basın açıklaması, %23’ü fiili grev, %11’i ise kalıcı direniştir. 2016’yla karşılaştırdığımızda basın açıklamasında 11 ve fiili grevde ise 4 puanlık bir artış yaşanmıştır.
- %24 toplu iş sözleşmesi; İşyeri temelli eylemlerin %24’ünde TİS, %21’inde işten atma, %14’ünde işteyken ücret gaspı, %14’ünde KHK’yla işten atma, açığa alma, sürgün nedenleri rol oynamıştır.
- Eylem yapılan işyerlerinin %10’unda sendikalaşma çabası mevcuttur.
- 21.8 gün; 2016’da vakaların ortalama süresi 10 gün iken 2017’da bu sayı 21,8 güne çıkmıştır.
- %33 üretim durdu; İşyeri temelli eylemlerin %33’ü üretimi durduran ya da yavaşlatan eylemlerdir. Bu oran 2016’ya göre %4 puanlık bir artış göstermiştir. Özel sektör firmalarının taşeron işçilerinin yaptıkları eylemlerde bu oran %76’ya çıkmıştır.
- %33 üretim durdu; İşyeri temelli eylemlerin %33’ü üretimi durduran ya da yavaşlatan eylemlerdir. Bu oran 2016’ya göre %4 puanlık bir artış göstermiştir. Özel sektör firmalarının taşeron işçilerinin yaptıkları eylemlerde bu oran %76’ya çıkmıştır.
- 1.894 işçi; 2017’de basına yansıyan bir eylem gerçekleştirilen sendikal örgütlenme mücadelelerinde en az 663 işçi işverenler tarafından işten atılmıştır. 1.231 işçi ise sendikalaşmadan farklı sebeplerle yapılan hak mücadelelerine katıldığı için işinden olmuştur. Toplam sayı 1.894’tür.
- %23 metal; İşyeri vakalarının %23’ü metal, %12’si inşaat, %10’u genel işler işkolundadır.
- 41 Birleşik Metal İş; Sendikaların örgütlediği işyeri temelli eylem vakası sayılarına baktığımızda 1. sırada 41 vakayla Birleşik Metal-İş, 2. sırada 39 vakayla Türk Metal, 3. sırada 35 vakayla Eğitim-Sen gelmektedir.
- %48 işçi sendikası; Bu eylemlerin %48’i bir işçi sendikası, %21’i bir memur sendikası tarafından yapılırken, eylemlerin %28’i herhangi bir kurumun dahli olmadan gerçekleşmiştir. 2016’ya kıyasla bu dağılımda ciddi bir değişiklik göze çarpmamaktadır.
2017’de gerçekleşen 177 genel eylem vakasına dair ise şunların altı çizilebilir:
%94 Genel eylemlerin %94’ü farklı muhatapları hedef alan basın açıklamalarıdır.
%17 Genel eylem vakalarının %17’sinde işçi sağlığı ve iş cinayeti,
%8’inde kıdem tazminatı yasa tasarısı bir eylem nedeni olarak rol oynamıştır.
%68 KESK Genel eylemlerin düzenleyicileri arasında olan sendikaların konfederasyonlarına baktığımızda KESK %68 ile birinci, DİSK %63 ile ikinci, TÜRK-İŞ %27 ile üçüncü gelir.
