Uluslararası Af Örgütü, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun geçen yıl gerçekleştirilen Rakka operasyonunun yıl dönümü öncesi yayımlanan raporda, “ABD öncülüğündeki imha savaşının ardından Rakka harabeye dönüştü siviller mahvoldu” gibi değerlendirmeler yapıldı.
Af Örgütü, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun geçen yılın Haziran-Ekim döneminde Suriye’nin Rakka kentinde “siviller için feci sonuçlara yol açan bir imha savaşını yürüttüğünü”, saldırıların “savaş suçlarını” oluşturabileceğini belirtti.
'Savaş suçu' vurgusu
Uluslararası Af Örgütü, ABD öncülüğündeki koalisyonun Suriye'nin kuzeyinde IŞİD'in kalesi olarak nitelendirilen Rakka'ya yönelik operasyonlarında muhtemel savaş suçlarının araştırılması için bağımsız bir soruşturma başlatılmasını istedi. Hazırladığı raporda ABD, İngiltere ve Fransa'ya bağlı birliklerinin 6 Haziran - 12 Ekim 2017 tarihleri arasında düzenlediği operasyonlarda on binlerce kişinin kenti kent ettiğine dikkat çekti.
Bu kaçışların yüzde 90'ından fazlasından ABD birliklerinin sorumlu olduğunu kaydeden Af Örgütü, koalisyon güçlerinin hava saldırılarına, Kürtlerin öncülüğündeki Suriye Demokratik Güçleri'nin (SGD) destek verdiğini ve operasyonlar sonucunda IŞİD'in kentten Ekim 2017'de püskürtüldüğünü belirtti.
Af Örgütü, ABD öncülüğündeki bu saldırılarda yüzlerce sivilin öldüğünü, binlerce sivilin de yaralandığını aktardı. Raporda koalisyon güçlerinin saldırılarının orantısız olduğu ve saldırılarda sivillerin gözetilmediğine ilişkin verilerin bulunduğuna işaret edilerek Rakka'da 'savaş suçu' işlenmiş olabileceği vurgulandı.
Saldırıların yüzde 90'ından ABD sorumlu
Af Örgütü üst düzey yetkililerinden Donatella Rovera da raporun yayımlanması dolayısıyla yaptığı açıklamada Rakka’da gerçekleştirilen çeşitli saldırılarda ve aylarca çok sayıda sivilin öldürülmesini bir şeyin yanlış olduğunun açık bir işareti olarak değerlendirdi. O kadar zaman geçmesine rağmen olayların soruşturulmadığına dikkat çeken Rovera, kurbanlar için adalet istedi.
Donatella Rovera, koalisyonun, “Hassas hava operasyonunun bombalarıyla IŞİD’i Rakka’dan çıkarmaya olanak verirken çok az sivil zayiatına yol açtığı”iddiasının temelsiz olduğunu da belirtti. Rovera açıklamasında koalisyonu, sivil zayiatını engellemek için gerekli önlemler almamakla suçlarken, koalisyonun kentin nüfusu yoğun mahallerinde defalarca patlayıcılar kullandığına dikkat çekti.
Af Örgütü ayrıca Rakka operasyonu sırasında “ABD, İngiliz ve Fransız koalisyon güçlerinin on binlerce hava baskını gerçekleştirdiğini, bu baskınların yüzde 90’ından ABD güçlerinin sorumlu" olduğunu da belirtti.
Bağımsız soruşturma talebi
Raporu açıklayan Af Örgütü'nün Ortadoğu uzmanı İlyas Saliba, kurban sayısının yüksekliğiyle orantılı olarak kentteki yıkımın boyutunun da koalisyon güçlerinin sivil ölümlerden kaçınmak için yeterince çaba göstermediği kuşkusunu yarattığını dile getirdi. ABD güçlerini kentin nüfus yoğunluğu olan bölgelerine etki alanı geniş silahlarla operasyon düzenlemekle suçlayan Saliba, bu şekildeki silah kullanımının devletler hukukuna aykırı olduğunu belirtti. Devletler hukukuna göre askeri operasyonlarda sivillerin gözetilmesi gerekiyor.
Muhtemel savaş suçlarının araştırılması için bağımsız bir soruşturma açılmasını ve yürütülmesini isteyen Af Örgütü, bu şekilde geride kalanlara ve sağ kurtulanlara orantılı bir tazminat sağlanabileceğini kaydetti. Af Örgütü uzmanı Saliba, Almanya'nın da Suriye'de keşif uçakları ile elde ettiği verileri koalisyon güçlerine aktarırken sivillere yönelik orantısız güç kullanılmayacağından emin olmasını istedi.
Af Örgütü çalışanlarının raporu hazırlarken Şubat 2018'de 112 görgü tanığı ve saldırılardan sağ kurtulan kişilerle görüştüğü ve Rakka'da saldırılardan etkilenen 42 bölgeyi ziyaret ettiği belirtildi.
