İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG-M) Şubat 2019 iş cinayetleri raporunu yayınladı. Rapora göre Şubat 2019’da en az 125 işçi iş cinayetleri sonucunda yaşamını yitirdi. Yazılı, görsel, dijital basından, emek-meslek örgütlerinden ve işçilerden gelen bilgiler derlenerek hazırlanan rapora göre bu cinayetler arasında en az 1 çocuk, 9 kadın ve 3 göçmen işçi var.
Çocuk işçiliği sorunu sürüyor, kadın işçi cinayetleri görülmüyor
Raporun satır aralarına baktığımızda Türkiye’nin çocuk işçiliği sorunu göze çarpıyor. Şubat ayında 15 yaşında bir inşaat işçisi çocuk, iş cinayetinde hayatını kaybetti. Çocukların özellikle inşaat, tarım gibi sigortasız, güvencesiz alanlarda çalıştırıldığı biliniyor.
Raporda göze çarpan bir diğer detay da kadın işçi cinayetlerinin daha az görünür olması. Kadınlar, tarlaya çalışmaya gitmek üzere istiflendikleri kasalarda geçirdikleri trafik kazalarında, ev işçisi olduğu evin camını silerken düşerek, bir aracın altında ezilerek ya da işyerini basan bir erkek tarafından vurularak yaşamlarını yitiriyor. Kadın işçi cinayetlerinin en yoğun olduğu alan ise en çok kayıt dışı çalışmanın olduğu tarım-orman işkolu. Raporda ölen kadın işçilerin çoğu sendikasız, en az yüzde 75’i ise kayıt dışı çalıştırıldığı belirtilerek kadın işçi cinayetlerinin görünürlüğüne ilişkin durum şöyle özetleniyor: “Kayıt dışı ölümlere ulaşmanın güçlüğü göz önüne alındığında hem kadın işçi ölümlerinin sayısının hem de ölümlerdeki kayıt dışı oranının çok daha yüksek olacağı görülüyor.”
Raporda öne çıkan diğer noktalar şöyle sıralanabilir:
• 125 emekçinin 108’i ücretli (işçi ve memur), 17’si kendi nam ve hesabına çalışanlardan (çiftçi ve esnaf) oluşuyor.
• Ölenlerin 9’u kadın işçi, 116’sı erkek işçi. Kadın işçi cinayetleri tarım, gıda ve tekstil işkollarında gerçekleşti.
• 15 yaşında bir inşaat işçisi çocuk işçi can verdi.
• 3 mülteci/göçmen işçi yaşamını yitirdi. Mülteci/göçmen işçilerin 2’si Afganistanlı ve 1’i Suriyeli.
• Ölümler en çok inşaat, taşımacılık, tarım, ticaret/büro, güvenlik, madencilik, gıda, enerji ve belediye/genel işler işkollarında gerçekleşti. Bu ay tarımda ölenlerin en az yüzde 64’ü ücretli.
• En fazla ölüm nedeni ezilme/göçük, trafik/servis kazası, yüksekten düşme ve kalp krizi. Özellikle kalp krizlerindeki artış uzun, yoğun ve fazla çalışmanın çıplak bir sonucu.
• Şubat’ta Türkiye’nin 43 şehrinde ve yurtdışında üç ülkede iş cinayeti gerçekleştiğini tespit ettik. En çok iş cinayeti İstanbul, Kocaeli, Antalya, Manisa, İzmir, Mersin, Ankara, Elazığ, Kütahya, Muğla ve Şanlıurfa’da yaşandı.
• Ölenlerin 2’si (yüzde 1,6) sendikalı işçi, 123 işçi ise (yüzde 98,4) sendikasız. Sendikalı işçiler belediye işkolunda çalışıyordu.
Raporda iş cinayeti sayısı neden “en az” şeklinde belirtiliyor?
İSİG-M Ocak 2019 raporunda en az 155 işçinin yaşamını yitirdiği belirtilmişti. Edinilen yeni bilgiler Ocak 2019’da en az 4 işçinin daha iş cinayetinde yaşamını yitirdiğini ortaya koydu.
Ocak 2019 raporunda olduğu gibi yayınlanan raporlar yeni gelen bilgiler ışığında güncellenmeye açık olduğu için iş cinayeti verileri “en az” ibaresiyle yayınlanıyor. İş cinayetlerine ilişkin net rakamlara ulaşılamamasının arka planında ise iş cinayetlerinde hayatını kaybeden işçilerin sigortasız çalıştırılıyor olması, patronların iş cinayeti raporunu verecek kurumlara yaptıkları baskılar, bazı sendikaların iş cinayetlerini gündemleştirmede yetersiz kalışı, İşçi sağlığı ve iş güvenliği alanında kamusal otorite olan SGK’nın gerekli denetimleri yapmaması gibi sebepler yatıyor.
Raporun detaylarına aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz:
http://guvenlicalisma.org/19896-kadin-isciler-is-cinayetlerinde-olseler-bile-gorunmuyorlar-su
