- Mutfak enflasyonunda yıllık ortalama artış yüzde 17,89 oranında...
- Dört kişilik ailenin açlık sınırı 2.163 tl, yoksulluk sınırı 7.045 TL
- Bir çalışanın aylık yaşam maliyeti tutarı 2.650 TL
- “Geçim şartları” çalışanların temel sorunu olmaya devam ediyor...
Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) çalışanların geçim şartlarını belirlediği “Açlık ve Yoksulluk Sınırı” Aralık 2019 ayı araştırması açıklandı.
Araştırma sonucuna göre:
- Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 2.162,70 TL,
- Gıda harcaması ile birlikte giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 7.044,62 TL,
- Evli olmayan-çocuksuz bir çalışanın‘yaşama maliyeti’ise aylık 2.649,75 TL olarak hesaplandı.
Dört kişilik bir ailenin sadece mutfak masrafı için yapması gereken harcama tutarı son bir ayda 60 TL arttı. Son bir yıl itibariyle mutfağa gelen ek yük ise 222 TL oldu. Ailenin temel ihtiyaçları için yapması gereken harcama tutarı isebir ayda 195 TL ve son bir yılda 722 TL artış gösterdi. Elde edilen ücret geliri ile yapılması gereken zorunlu harcama arasındaki fark,çalışanların geçim şartlarını ağırlaştıran “hayat pahalılığı” olarak ortaya çıkmaktadır. TÜRK-İŞ tarafından hesaplanan gıda endeksi ile TÜİK tarafından hesaplanan tüketici fiyatları endeksinin altında yer alan gıda fiyatları endeksindeki aylık değişim incelendiğinde, son aylarda, fiyat artışı dikkati çekmektedir.
TÜRK-İŞ’in verileri temel alındığında “mutfak enflasyonu”ndaki değişim Aralık 2019’da şu şekilde olmuştur. •Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarı bir önceki aya göreyüzde 2,85oranında arttı. •Yılın ilk oniki ayı itibariyle fiyatlardaki artışyüzde 11,41oranına ulaştı. •Gıda enflasyonunda son on iki ay itibariyle artış oranı yüzde11,41 oldu. •Yıllık ortalama artış oranı ise yüzde 17,08olarak hesaplandı.
Bu arada geçen yıl bu aylarda, özellikle marketlerde, ülke genelinde yürütülen “enflasyonla mücadele” kapsamındaindirimli fiyat uygulandığı ve buna bağlı olarak enflasyon sepetinde ağırlıklı olarak yer alan temel gıda maddelerinin fiyatlarındaki bir gerileme sağlandığı da hatırlanmalıdır.
2019 Aralık ayı itibariyle TÜRK-İŞ hesaplamasına temel alınan gıda ürünlerinin fiyatlarındagözlenen değişim şu şekildeolmuştur:
• Süt, yoğurt, peynir grubunda; geçen ay fiyatı arttığı belirlenen süt ile peynir fiyatı aynı kalırken, fiyatı değişmeyen yoğurt fiyatında bu ay artış dikkati çekti.
• Et, tavuk, balık, sakatat, bakliyat ürünlerinin bulunduğu grupta; kıymaet(dana kıyma fiyatı artarken karışık kıyma fiyatı aynı kaldı) ile kuşbaşı et fiyatında bu ay artış tespit edildi. Sakatat ürünlerinin fiyatı aynı kaldı. Tavuk fiyatı –düşük de olsa-arttı. Balıkfiyatı geçen ayın tersine bir gelişmeyle hamsi ve istavritteki artışa bağlı olarak ortalamada birazartış gösterdi. Hesaplamada -her zaman olduğu gibi-fiyatı nispeten ucuz ve yaygın satılan balıklar esas alındı. Yumurtanın fiyatı bu ay tanede 5 kuruş geriledi. Bakliyat ürünlerinden(kuru fasulye, kırmızı-yeşil mercimek, nohut, barbunya vb.)kırmızı ve yeşil mercimek fiyatında artış tespit edilirken diğerleri aynı kaldı. Bazı marketlerde özellikle bakliyat ürünleri üzerinden bu ay “promosyon” uygulaması dikkati çekti.
• Meyve-sebze ortalama fiyatıbu ay önemli bir değişime neden olmadı. Ailenin gıda harcaması içinde ağırlıklı yeri olan yaş sebze-meyve ortalama kilogram fiyatı bu ay 5,46TL (geçen ay 5,43TL)olarak hesaplandı. Sebzeortalama kilogram fiyatı geçen ay 5,43TL iken bu ay5,75TL’ye yükseldi. Meyve ortalama kilogram fiyatıiseyüzde 11,14 oranında gerileyerek 4,81TL(geçtiğimiz ay 5,45TL) oldu. Hesaplamada 18sebze ve 8meyve olmak üzere toplamda yine 26ürün dikkate alındı. Hesaplama yapılırken -her zaman olduğu gibi-pazarda yaygın bulunan mevsim ürünleri esas alındı. Araştırmada ürünlerin tek tek ağırlığı yerine harcama sepetindeki meyve-sebze tüketiminin toplam miktarından hareket edildi.
• Ekmek, pirinç, un, makarna, bulgur, irmik gibi ürünlerin bulunduğu grupta; ekmek ve makarna fiyatı aynı kalırken, un, irmik ve bulgur fiyatında artış tespit edildi.Baldo pirinç fiyatında da bazı marketlerde fiyat artışı dikkati çekti.
• Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden;tereyağıfiyatı kilogramda 4 TL artarken, margarin, zeytinyağıve ayçiçeği yağı fiyatıbu ay yine değişmedi. Siyahve yeşil zeytin fiyatıortalamada biraz arttı. Yağlı tohum (ceviz, fındık, fıstık, ayçekirdeği vb.) ürünlerinden fıstığın fiyatı arttı, fındığın fiyatı geriledi, diğerleri değişmedi. Çayve ıhlamur fiyatıile baharat (kimyon, nane, karabibervb.)fiyatları aynı kaldı. Şeker ve tuz ile bal, reçel, pekmezve salça yine fiyatı değişmeyen ürünler arasında yer aldı.
