30 Haz 2020
Türk-İş (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) çalışanların geçim şartlarını belirleyen ve her ay düzenli olarak yaptığı “Açlık ve Yoksulluk Sınırı Haziran 2020” araştırması açıklandı. Araştırmanın sonucuna göre:
- Açlık sınırı 2.431 TL, Yoksulluk sınırı 7.919 TL
- Yıllık gıda enflasyonu düşmüyor!
- Mutfak enflasyonunda artış oranı on iki aylık yüzde 17,60 oldu.
- Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 2.431,08 TL,
- Gıda harcaması ile birlikte giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 7.918,82 TL,
- Bekar bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ ise aylık 2.952,41 TL olarak hesaplandı.
Bu dönemde, ücretsiz izne çıkarılan işçilere sağlanan nakdi ücret desteği günlük 39,24 TL tutarında, net aylık asgari ücretin yarısından azdır. Aynı şekilde kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilen işçilerin en düşük aylık gelirleri asgari ücretin yüzde 60’ı oranındadır. İşsizlik sigortası kapsamında olan işçilerin en düşük gelirleri ise asgari ücretin yüzde 40’ı düzeyindedir. Buna karşılık net asgari ücret net 77,49 TL/Gün (aylık net 2.324,70 TL) olarak bu yılın sonuna kadar geçerlidir. Bu veriler çalışanların ekonomik durumunu ortaya koymaktadır. Yürürlükteki asgari ücret, dört kişilik bir ailenin zorunlu gıda harcaması tutarı olan açlık sınırının bile altındadır. Dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması (mutfak masrafı) tutarı yılın ilk yarısında önceki yılsonuna göre 268 TL, temel ihtiyaçlar için yapılması gereken toplam harcama ise 874 TL artış göstermiştir. Son bir yıl itibariyle bakıldığında, ortaya çıkan ek harcama gereği gıda için 364 TL, toplam hanehalkı harcaması için 1.185 TL’dir.
Türk-İş tarafından hesaplanan gıda endeksine göre gıda fiyatlarındaki değişimin yönü ve hızı birbirine paralel bir gelişim göstermekte ve son aylarda yükselme eğilimindedir.
Türk-İş’in verileri temel alındığında “mutfak enflasyonu”ndaki değişim 2020 Haziran ayı itibariyle şu şekilde olmuştur:
- Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarı bir önceki aya göre yüzde 0,29 oranında geriledi.
- Yılın ilk yarısı itibariyle fiyatlardaki artış yüzde 12,41oranında oldu.
- Gıda enflasyonunda son on iki ay itibariyle artış oranı yüzde17,60 oldu.
- Yıllık ortalama artış oranı ise yüzde 12,68 olarak hesaplandı.
2020 Haziran ayı itibariyle Türk-İş hesaplamasına temel alınan gıda ürünlerinin fiyatlarında gözlenen değişim şu şekilde olmuştur:
- Süt, yoğurt, peynir grubunda; peynir fiyatı artmış, süt ve yoğurt fiyatı ise aynı kalmıştır. Geçen aylarda da belirtildiği üzere bu gruptaki ürünlerin marka çeşitliliği marketlerde giderek azalmaktadır. Peynir kutuları da ağırlıklı olarak bir kilogram yerine 800 veya 900 gram olmuştur. Süt fiyatları marketlere göre önemli fiyat farklılığı göstermektedir.
- Et, tavuk, balık, sakatat, bakliyat ürünlerinin bulunduğu grupta; et ve tavuk ile sakatat (dana ciğerdeki artış hariç) ürün fiyatları bu ay yine genel olarak değişmedi. Ancak bazı marketlerde kuşbaşı etin fiyatı artarken kıyma et ürünlerinde indirim yapıldığı görüldü. Av mevsiminin sona ermesiyle, açık kalan balıkçılarda ağırlıklı olarak kültür balıkları yer aldı ve fiyatı aynı kaldı. Yumurta fiyatı geriledi. Bakliyat ürünlerinden (kuru fasulye, kırmızı-yeşil mercimek, nohut, barbunya vb.) yeşil mercimekte –düşük de olsa-fiyat artışı oldu. Bakliyat grubunda her zaman dikkati çeken husus; çoğu marketin kendi markalarıyla satış yapması ve bunların fiyatlarının markalı ürünlere göre daha düşük olmasıdır.
- Sebze-meyve ortalama fiyatı, meyve fiyatlarındaki artışa bağlı olarak bu ay biraz daha yükseldi. Sebze-meyve ortalama kilogram fiyatı bu ay 8,45 TL (geçen ay 8,36 TL) oldu. Sebze ortalama kilogram fiyatı bu ay geriledi ve 6,97 TL olarak hesaplandı (geçen ay 7,26 TL). Meyve fiyatındaki artış bu ay düşük de olsa devam ederek ortalamada 10,73TL’ye yükseldi (geçen ay 10,67 TL). Hesaplamada bu ay 17 sebze ve 11 meyve olmak üzere toplamda yine 28 ürün dikkate alındı. Hesaplama yapılırken -her zaman olduğu gibi- pazarda yaygın bulunan mevsim ürünleri esas alındı. Araştırmada ürünlerin tek tek ağırlığı yerine harcama sepetindeki meyve-sebze tüketiminin toplam miktarından hareket edildi.
- Ekmek, pirinç, un, makarna, bulgur, irmik gibi ürünlerin bulunduğu grupta; bu ay önemli bir fiyat değişikliği tespit edilmedi.
- Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden; tereyağı, zeytinyağı, ayçiçeği yağı ve margarin fiyatında bu ay önemli bir değişiklik olmadı. Açık satılan siyah ve yeşil zeytinden siyah zeytinin ortalama fiyatı yükseldi. Yağlı tohum (ceviz, fındık, fıstık, ayçekirdeği vb.) ürünlerinin fiyatı zam gördü. Baharat ürünlerinin (kimyon, nane, karabiber, vb.) fiyatı aynı kaldı. Çay ile ıhlamur fiyatı yine değişmedi. Bal, reçel, pekmez, şeker, tuz ve salça fiyatı da aynı kaldı.
- Açlık sınırı 2.431 TL, Yoksulluk sınırı 7.919 TL
- Yıllık gıda enflasyonu düşmüyor!
- Mutfak enflasyonunda artış oranı on iki aylık yüzde 17,60 oldu.
- Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 2.431,08 TL,
- Gıda harcaması ile birlikte giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 7.918,82 TL,
- Bekar bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ ise aylık 2.952,41 TL olarak hesaplandı.
Bu dönemde, ücretsiz izne çıkarılan işçilere sağlanan nakdi ücret desteği günlük 39,24 TL tutarında, net aylık asgari ücretin yarısından azdır. Aynı şekilde kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilen işçilerin en düşük aylık gelirleri asgari ücretin yüzde 60’ı oranındadır. İşsizlik sigortası kapsamında olan işçilerin en düşük gelirleri ise asgari ücretin yüzde 40’ı düzeyindedir. Buna karşılık net asgari ücret net 77,49 TL/Gün (aylık net 2.324,70 TL) olarak bu yılın sonuna kadar geçerlidir. Bu veriler çalışanların ekonomik durumunu ortaya koymaktadır. Yürürlükteki asgari ücret, dört kişilik bir ailenin zorunlu gıda harcaması tutarı olan açlık sınırının bile altındadır. Dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması (mutfak masrafı) tutarı yılın ilk yarısında önceki yılsonuna göre 268 TL, temel ihtiyaçlar için yapılması gereken toplam harcama ise 874 TL artış göstermiştir. Son bir yıl itibariyle bakıldığında, ortaya çıkan ek harcama gereği gıda için 364 TL, toplam hanehalkı harcaması için 1.185 TL’dir.
Türk-İş tarafından hesaplanan gıda endeksine göre gıda fiyatlarındaki değişimin yönü ve hızı birbirine paralel bir gelişim göstermekte ve son aylarda yükselme eğilimindedir.
Türk-İş’in verileri temel alındığında “mutfak enflasyonu”ndaki değişim 2020 Haziran ayı itibariyle şu şekilde olmuştur:
- Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarı bir önceki aya göre yüzde 0,29 oranında geriledi.
- Yılın ilk yarısı itibariyle fiyatlardaki artış yüzde 12,41oranında oldu.
- Gıda enflasyonunda son on iki ay itibariyle artış oranı yüzde17,60 oldu.
- Yıllık ortalama artış oranı ise yüzde 12,68 olarak hesaplandı.
2020 Haziran ayı itibariyle Türk-İş hesaplamasına temel alınan gıda ürünlerinin fiyatlarında gözlenen değişim şu şekilde olmuştur:
- Süt, yoğurt, peynir grubunda; peynir fiyatı artmış, süt ve yoğurt fiyatı ise aynı kalmıştır. Geçen aylarda da belirtildiği üzere bu gruptaki ürünlerin marka çeşitliliği marketlerde giderek azalmaktadır. Peynir kutuları da ağırlıklı olarak bir kilogram yerine 800 veya 900 gram olmuştur. Süt fiyatları marketlere göre önemli fiyat farklılığı göstermektedir.
- Et, tavuk, balık, sakatat, bakliyat ürünlerinin bulunduğu grupta; et ve tavuk ile sakatat (dana ciğerdeki artış hariç) ürün fiyatları bu ay yine genel olarak değişmedi. Ancak bazı marketlerde kuşbaşı etin fiyatı artarken kıyma et ürünlerinde indirim yapıldığı görüldü. Av mevsiminin sona ermesiyle, açık kalan balıkçılarda ağırlıklı olarak kültür balıkları yer aldı ve fiyatı aynı kaldı. Yumurta fiyatı geriledi. Bakliyat ürünlerinden (kuru fasulye, kırmızı-yeşil mercimek, nohut, barbunya vb.) yeşil mercimekte –düşük de olsa-fiyat artışı oldu. Bakliyat grubunda her zaman dikkati çeken husus; çoğu marketin kendi markalarıyla satış yapması ve bunların fiyatlarının markalı ürünlere göre daha düşük olmasıdır.
- Sebze-meyve ortalama fiyatı, meyve fiyatlarındaki artışa bağlı olarak bu ay biraz daha yükseldi. Sebze-meyve ortalama kilogram fiyatı bu ay 8,45 TL (geçen ay 8,36 TL) oldu. Sebze ortalama kilogram fiyatı bu ay geriledi ve 6,97 TL olarak hesaplandı (geçen ay 7,26 TL). Meyve fiyatındaki artış bu ay düşük de olsa devam ederek ortalamada 10,73TL’ye yükseldi (geçen ay 10,67 TL). Hesaplamada bu ay 17 sebze ve 11 meyve olmak üzere toplamda yine 28 ürün dikkate alındı. Hesaplama yapılırken -her zaman olduğu gibi- pazarda yaygın bulunan mevsim ürünleri esas alındı. Araştırmada ürünlerin tek tek ağırlığı yerine harcama sepetindeki meyve-sebze tüketiminin toplam miktarından hareket edildi.
- Ekmek, pirinç, un, makarna, bulgur, irmik gibi ürünlerin bulunduğu grupta; bu ay önemli bir fiyat değişikliği tespit edilmedi.
- Son grup içinde yer alan gıda maddelerinden; tereyağı, zeytinyağı, ayçiçeği yağı ve margarin fiyatında bu ay önemli bir değişiklik olmadı. Açık satılan siyah ve yeşil zeytinden siyah zeytinin ortalama fiyatı yükseldi. Yağlı tohum (ceviz, fındık, fıstık, ayçekirdeği vb.) ürünlerinin fiyatı zam gördü. Baharat ürünlerinin (kimyon, nane, karabiber, vb.) fiyatı aynı kaldı. Çay ile ıhlamur fiyatı yine değişmedi. Bal, reçel, pekmez, şeker, tuz ve salça fiyatı da aynı kaldı.
