DİSK Genel İş Emek Araştırmaları Bürosu, 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü dolayısıyla bir bülten yayımladı. Bültende Türkiye’de 1 milyondan fazla ‘çocuk işçi’ bulunduğunu yer aldı.
Bültene göre, Türkiye’de yoksulluk, ekonomik sıkıntılar, göç, geleneksel bakış açısı ve eğitim olanaklarının yetersizliği sonucu çocuk işçiliği artmaktadır. Covid-19 salgınıyla birlikte de eğitime ara verilmesi ya da uzaktan eğitim sistemine geçilmesi, çocuk işçi sorunu daha da derinleştirmiştir.
Öne çıkan başlıklar:
• Dünya Genelinde 160 Milyon Çocuk İşçi Var.
• Her 2 Çocuk İşçiden Birisi Tehlikeli İşlerde Çalıştırılıyor.
• Türkiye’de Çocuk İşçiliği Açıklanan Resmi Verilerin Çok Üstünde.
• Türkiye’de Her 2 Çocuktan Biri Yoksulluk Riski Altında.
• Çocuklar Çalışırken Ölüyor.
Her 2 çocuk işçiden birisi tehlikeli işlerde çalıştırılıyor!
ILO tarafından hazırlanan “Çocuk İşçiliği: 2020 Küresel Tahminler, Eğilimler ve Önümüzdeki Yol” raporunda dünyada çocuk işçiliğinin 2020 yılında arttığı gözlemlenmektedir. Dünya genelinde çocuk işçilerin sayısı son 4 yılda 8,4 milyon artarak 160 milyona yükselirken, 79 milyon çocuk ise ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmaktadır. Cinsiyete göre çocuk işçi oranlarına bakıldığındaysa; erkek çocuk işçilerin, kız çocuklarına göre her yaş grubunda daha çok çalıştığı görülmektedir.
Türkiye’de 1 Milyondan fazla çocuk işçi var!
Türkiye’de TÜİK verilere göre çocuk işçi sayısı 5-17 yaş grubu için 2019 yılında 720 bin olarak açıklandı. Ancak bu veriler gerçeği yansıtmamaktadır. Çünkü; bu çalışma çocuk işçiliğinin en düşük olduğu, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında yapıldığı için tarımda çalışan çocuk işçileri kapsamamaktadır.
Ayrıca Suriyeli göçmen çocuk işçilerin ve çocuk işçiliğin bir biçimi olan çırakların da resmi rakamlara dahil edilmemektedir. Çırak işçiler ile ilgili veriler bulunmaktadır.
Ancak göçmen çocuk işçilerine ilişkin resmi veri bulunmamaktadır. Türkiye’de göç idaresi verilerine göre; 18 yaşının altında 1 milyon 742 bin 24 Suriyeli göçmen çocuk bulunmaktadır ve bu çocukların 677 bin 572’si 10-18 yaş aralığındadır. Bu çocukların birçoğu da yoksulluk ve eğitim olanaklarından yararlanamadığı için çalışmaya mecbur kalmaktadır. Resmi verilerdeki eksiklikleri dikkate alarak tahmini bir hesaplama yapıldığında; Türkiye’de çocuk işçi sayısına, sadece çırak işçi sayısı eklendiğinde bile 1 milyon 39 bine yükselmektedir.
Göçmen çocuk işçi sayısına ilişkin resmi bir veri bulunmamakla birlikte, Türkiye ‘de gerçek çocuk işçi sayısının 1 milyonun oldukça üstünde olduğunu söyleyebiliriz.
Türkiye’de her 2 çocuktan biri yoksulluk riski altında! Çocuklar çalışırken ölüyor; 2020 yılında 68 çocuk “işçi" hayatını kaybetti.
Çocukların erken yaşta çalışma yaşamında yer almaları birçok riski de beraberinde getirmektedir. Özellikle kayıt dışı fason üretimin yaygın olduğu küçük işyerlerinde ve tarımda ücretsiz aile işçisi olarak çalışan çocuklar, sağlık açısından ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılmaktadır. Bu durum her geçen gün çocukların sağlığını ve güvenliğini etkilerken, iş cinayetleri nedeniyle birçok çocuk da hayatını kaybetmektedir. İş cinayetleri sonucunda hayatını kaybeden çocuk işçi sayısı 2012 yılında 34 iken, 2020 yılına iki katı artarak 68 olmuştur.
Talepler:
Türkiye’de çocuk işçiliğinin sona erdirilmesi için öncelikli olarak;
- Çocukların temel sağlık, eğitim, gelişim ve barınma ihtiyaçları kamusal olarak karşılanmalı,
- Sosyal politikalar kapsamında tüm çalışanların gelir dağılımı, istihdamı, ücretleri, salgın koşullarındaki iş ve gelir kayıpları da dikkate alınarak insan onuruna yaraşır bir geçim ücreti sağlanmalı,
- Sosyal güvenlik gibi sosyal ve ekonomik alanlarda iyileştirmeler yapılmalı, ailelerinin çocuk koruma, sosyal koruma, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim olanakları artırılmalı ve çocuk yoksulluğuna karşı önlemler alınmalıdır.
