Yardım kuruluşu Oxfam'ın raporuna göre korana salgını döneminde dünyanın en zengin 10 insanı toplam varlıklarını 1,5 trilyon dolara çıkarırken, yaklaşık 160 milyon kişi yoksulluğa sürüklendi
Korana salgını döneminde sermayedarlar servetlerine servet katarken, eşitsizlik uçurumu da çok daha derinleşti. Londra merkezli uluslararası yardım kuruluşu Oxfam'ın 'Eşitsizlik Öldürür' başlıklı 25 Ocak’ta Dünya Ekonomik Forumu’nun düzenlediği 'Davos Gündemi'nin açılış gününde yayımladı. Raporda, salgının zengini daha zengin yoksulu daha da yoksullaştırdığı uyarısı yapıldı.
Korona salgını döneminde dünyanın en zengin 10 insanı toplam varlıklarını toplamda 1,5 trilyon dolara çıkarırken, yaklaşık 160 milyon kişi yoksulluğa sürüklendi. Rapora göre eşitsizlik artışının ana sebebi küresel ekonominin kâra öncelik vermesinde yatıyor. Buna göre, insan hakları ve çevre koruma, kurumsal kârların sistematik olarak gerisinde kalıyor.
Servetleri dünyadaki tüm yoksulları kurtarır
Oxfam'ın 79 ülkeden 300 iktisatçının görüşüne başvurarak hazırladığı rapora göre, Jeff Bezos, Bernard Arnault, Bill Gates, Mark Zuckerberg gibi çoğunlukla beyaz erkeklerden oluşan, dünyanın en zengin 10 kişisinin serveti Mart 2020 ile Aralık 2020 arasında net olarak 540 milyar dolar arttı. Raporda, bu toplamın tüm dünya nüfusunun aşılanmasına ve hiç kimsenin salgın nedeniyle yoksulluğa düşmemesi için yeterli olduğu vurgulandı.
Ayrıca, bu dönemde kârını artıran küresel şirketlerden alınabilecek geçici bir veri ile 2020'de 104 milyar dolar toplanabileceği ve bu miktarın, düşük-orta gelirli ülkelerdeki tüm çalışanlar için işsizlik yardımı ve çocuklar ile yaşlılara mali destek sağlamak için yeterli olacağı belirtildi.
Rapor da ayrıca, zenginlerin koronavirüs salgınının ekonomik etkilerini 9 ayda atlatabilirken, yoksul kesimin toparlanmasının 10 yılı aşabileceği kaydedildi.
‘Milyarderler için salgın, altına hücum gibidir’
Geleceğe yönelik yapılan öngörü de ise "Artan eşitsizlikle mücadele edilmediği takdirde, 2030'da salgının başlangıcına kıyasla yarım milyar daha fazla kişi günde 5,50 dolardan daha az parayla yoksulluk içinde yaşayabilir" denildi.
Oxfam Almanya'dan Manuel Schmitt mevcut durumu, "Hükümetler ekonomiye milyarlarca dolar pompaladı, ancak büyük bir kısmı özellikle yükselen hisse senedi fiyatlarından yararlanan insanlarla sıkışıp kaldı" şeklinde eleştirdi. Schmitt, "Milyarderler için salgın, altına hücum gibidir" değerlendirmesinde bulundu.
Eşitsizlikte en büyük artış
Oxfam İcra Direktörü Gabriela Bucher raporla ilgili olarak, "Kayıt tutulmaya başlanmasından bu yana eşitsizlikteki en büyük artışa tanık oluyoruz" dedi.
Bucher, "Hileli ekonomiler pandemiyi lüks içinde atlatan zengin bir elite varlık akıtırken salgının ön cephesinde yer alanlar ödemeye çalışıyor" diye konuştu.
Salgın kadınları daha çok etkiledi
Rapora göre, dünya 90 yıldır gördüğü en büyük istihdam krizini yaşıyor. 100 milyonlarca insanın gelirini ya da işini kaybettiği belirtiliyor. Bu durumdan etkilenen kesimlerin başında da kadınlar geliyor. Salgının olumsuz etkilediği önde gelen ekonomik branşlar arasında otelcilik ve lokantacılık ile büro yönetimi var. Kadınların yüzde 49'u ve erkeklerin yüzde 40'ı bu branşlarda istihdam ediliyor. Öte yandan sağlık ve sosyal hizmet alanlarında istihdamın yüzde 70'ini oluşturan kadınlar Kovid-19 hastalığına yakalanma riskiyle daha fazla karşı karşıya.
Bucher, “Salgın sırasında ön saflarda çalışanlar -mağazalardaki satış görevlileri, sağlık çalışanları, pazarcılar- faturalarını ödemek ve sofralarına yemek getirmek için mücadele ederken, yozlaşmış ekonomiler lüks içindeki yaşamlarıyla salgını hiç hasar almadan atlatan bir seçkinler grubuna servet aktarmaya devam ediyor. Kadınlar ve toplumun çeperlerine itilmiş ırksal ve etnik gruplar salgının etkilerini en ağır şekilde yaşıyorlar. Bu grupların yoksulluğa itilmesi, açlığa mahkûm edilmesi ve sağlık hizmetlerinden dışlanması daha olası" dedi.
Salgın ırkçı davranışları artırdı
Oxfam'ın raporunda cinsiyete özgü ve ırksal eşitsizlikler konusunda da uyarıda bulunuluyor. Rapora göre, salgın nedeniyle en az 13 milyon kadın işini ve gelirini kaybetti; sadece 2020'de, kayıpları en az 800 milyar doları buldu. 20 milyondan fazla kız çocuğunun da bir daha asla okula gidemeyeceği kaydedildi. Buna ek olarak, her gün en az 15 bin kişinin gerekli tıbbi imkandan mahrum bırakıldığı için hayatını kaybettiği belirtildi. Ayrıca Covid-19'dan ölme riskinin ırkçılığa maruz kalan insanlarda beyazlara göre üç kat daha fazla olduğu vurgulandı.
