İstanbul’da yaşam maliyeti son bir yılda %66.23 arttı
İPA araştırmasına göre, şubat ayında dört kişilik bir ailenin ortalama yaşam maliyeti 15 bin 360 TL'ye yükseldi. Geçen yılın şubat ayı ile karşılaştırıldığında yaşam maliyeti, ortalama 6 bin 120 TL artış gösterdi. Geçtiğimiz yılın Şubat ayında 4 kişilik bir ailenin ortalama yaşam maliyeti 9.240 TL iken, bu sene aynı dönemde 15.360 TL’ye yükseldi.
İBB’ye bağlı İstanbul Planlama Ajansı'nın (İPA), 3 aylık periyotlar halinde yaptığı İstanbul'daki yaşam maliyeti araştırmasının aralık-ocak-şubat sonuçları açıklandı.
321 maddelik sepet araştırması
Araştırmada, İstanbul'daki haneleri temsil etmek üzere seçilen bin 600 hanenin temel harcamaları ve bu harcamaları oluşturan maddelere ilişkin veriler toplandı.
10 ana başlıkta toplam 321 maddeden oluşan sepet için fiyat, miktar ve tür verilerinden hareketle harcama gruplarının ağırlıkları saptandı.
İncelenen 321 maddenin hane tüketiminde yüzde 80.9'una karşılık gelen 176 ürünün bir yıllık fiyat değişimi 3 bin farklı noktada takip edildi. Bu veriler ışığında şubat ayında İstanbul'da dört kişilik bir ailenin ortalama yaşam maliyeti 15 bin 360 TL olarak ölçüldü.
İstanbul'da ortalama yaşam maliyeti, ocak ayında 14 bin 510 TL olarak ölçülmüştü. Yani bir ayda yaşam maliyeti 850 TL artmış oldu.
2021 yılının şubat ayında 9 bin 240 TL olan yaşam maliyeti 6 bin 120 TL artış göstererek bu yıl 15 bin 360 TL'ye çıktı.
Şubat ayı değişim oranlarına göre İstanbul'da yaşam maliyetinin yıllık artış oranı yüzde 66.23 olarak gerçekleşti.
Yaşam Maliyeti Aylık Değişim Oranı
Şubat ayında İstanbul’da yaşam maliyeti artış oranı %5,86 olarak gerçekleşti.
İstanbul’da Yaşam Maliyetinin Yıllık Değişim Oranı
Şubat ayı değişim oranlarına göre İstanbul’da yaşam maliyetinin yıllık (son 12 ay) artış oranı %66,23 olarak gerçekleşti.
İstanbul’da Ortalama Yaşam Maliyeti (TL)
Şubat ayında İstanbul’da dört kişilik bir ailenin ortalama yaşam maliyeti 15.360 TL olarak ölçüldü. İstanbul’da ortalama yaşam maliyeti, geçtiğimiz aya göre 850 TL arttı. Geçtiğimiz yılın şubat ayı ile karşılaştırıldığında ise bu maliyet ortalama 6.120 TL artış gösterdi.
Ürün bazında artış
Seçilen ürünlerin bazılarında son üç ayda meydana gelen maliyet artışı şöyle:
- Domates fiyatı; Aralık ayında yüzde 16, ocak ayında yüzde 31, şubat ayında yüzde 22 arttı.
- Ağız ve diş bakım ürünleri; Aralıkta yüzde 5, ocakta yüzde 10, şubatta yüzde 11 artış oldu.
- Bulaşık temizlik ve bakım ürünleri; Aralıkta yüzde 36, ocakta yüzde 9, şubatta yüzde 9 yükseldi.
- Nohutta artış; Aralıkta yüzde 23, ocakta yüzde 7, şubatta yüzde 4 oldu.
- Patates fiyatı; Aralıkta yüzde 37, ocakta yüzde 7, şubatta yüzde 3 arttı.
- Bebek bezi; Aralıkta yüzde 53, ocakta yüzde 9, şubatta yüzde 3 yükseldi.
- Et-kıyma fiyatı; Aralık ayında yüzde 23, ocak ayında yüzde 3, şubat ayında yüzde 1 arttı.
Neden Yaşam Maliyeti Araştırması?
Belirli bir yaşam standardını sürdürebilmenin maliyeti olarak tanımlanabilecek yaşam maliyeti, tüketim tercihlerine, harcama eğilimlerine, sosyoekonomik koşullara göre farklılıklar göstermektedir. Kentsel nüfusun giderek arttığı günümüzde kent sakinlerinin yaşam maliyetlerinin ortaya konulması, periyodik olarak izlenmesi karar alıcılar açısından önem arz etmekte ve kentin dinamiklerini görünür kılmaktadır. Üç aylık periyotlarla yayımladığımız “İstanbul’da Yaşam Maliyeti Araştırması” ile İstanbul’da ortalama bir hanenin yaşam maliyetindeki değişiklikler ortaya konularak yaşam maliyetini etkileyen harcama grupları ve incelenen maddeler paylaşılmaktadır.
Genel Metodoloji
İstanbul Planlama Ajansı İstatistik Ofisi tarafından yürütülen “İstanbul’da Yaşam Maliyeti Araştırması” kapsamında 2020 yılında İstanbul’daki haneleri temsil etmek üzere seçilen 1.600 hanenin temel harcamaları ve bu harcamaları oluşturan maddelere ilişkin veriler toplanmıştır. Bu süreçte seçilen hanelerin harcamaları günlük bazda detaylı olarak derlenmiştir. Böylelikle 10 ana başlıkta toplam 321 maddeden oluşan sepet için fiyat, miktar ve tür verilerinden hareketle; harcama gruplarının ağırlıkları saptanmıştır. Ayrıca piyasa araştırmasına referans oluşturması açısından harcama yapılan yer (mağaza, market, pazar vb.) bilgileri de derlenmiştir. İncelenen 321 maddenin hane tüketiminde %80,9’una karşılık gelen 176 ürünün 1 yıllık fiyat değişimi 3.000 farklı noktada takip edilmiştir.
