Dünya gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, tarım enflasyonunu ele aldığı, yaz aylarıyla birlikte sebze-meyve fiyatlarının ucuzlayacağı beklentisinin gerçekleşmeyeceğini belirterek, "Bırakın üretici fiyatlarının böylesine yüksek artmasını tarlada ürün bedava olsa bile taşıma başta olmak üzere diğer maliyetler yüzünden perakende fiyatlar giderek tırmanacak" değerlendirmesinde bulundu.
Akaryakıt fiyatlarında ki artışın durdurulamadığı koşullarda gıda da ucuzlamanın imkansız olduğunu vurgulayan yazar, yaz ayı ucuzluk olacak beklentisinin yanlış olduğunu yazdı.
Tarımda ki fiyat artışlarını yorumladığı yazısında Aktaş şunları vurguladı:
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı resmi verilere göre, tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) yüzde 154,97'ye yükseldi.
✔ Tarım kesimi üretici fiyatlarında mayısta yüzde 16, beş ayda yüzde 100, son bir yılda yüzde 155 artış var. Bu oranlardan sonra hala tarım ürünü fiyatlarının ucuzlayacağını söyleyebilmek mümkün mü?
✔ Bırakın üretici fiyatlarının böylesine yüksek artmasını tarlada ürün bedava olsa bile taşıma başta olmak üzere diğer maliyetler yüzünden perakende fiyatlar giderek tırmanacak.
“Yaz ayları çok iyi olacak”
Bir dönemin popüler söylemiydi... Ayları örnek olarak yazalım; “Mart şubattan iyi olacak, nisan marttan daha iyi, hele mayıs nisandan da iyi” deniliyordu. Tersi oldu. Büyüklerimizin ifadesiyle aylar için söylersek “Gelen gideni arattı”.
Şimdi enflasyon konusunda zaman zaman “yarım ağız” da olsa söylenen “Yaz ayları çok iyi olacak” şeklinde bir ifade var ya... İşte bu yaz ayları görüşü de, sanki aylarla ilgili o söyleme benziyor. Kaldı ki gelişmeler, yaz aylarının hiç de iyi olmayacağının çok tipik işaretlerini veriyor.
Bizi böyle düşünmeye yönelten resmi veriler...
TÜİK dün tarım ürünleri üretici fiyat endeksinin mayıs sonuçlarını açıkladı ve gördük ki yaz ayları bırakın daha iyi olmayı, bir felaket getirecek gibi...
- Tarım ürünleri üretici fiyat endeksi mayıs ayında yaklaşık yüzde 16 arttı. Yanlışlık yok, bir aydaki artış!
- Yılın ilk beş ayındaki artış tam yüzde 100 oldu.
- Mayıs itibarıyla son bir yıldaki artış yüzde 155’i buldu.
- Yıllık genel oran yüzde 155 ama tek yıllık bitkisel ürünlerdeki artış yüzde 191, çok yıllık bitkisel ürünlerdeki artış yüzde 190 düzeyinde. Genel oranı aşağı çeken yüzde 89 artış yaşanan canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler kalemi.
- Bu yılın mayısında yüzde 155 olan yıllık artışın ne kadar yüksek olduğunu anlamak için, geçen yılın mayısındaki yıllık artışın yalnızca yüzde 20 düzeyinde bulunduğunu dikkate almak yeter.
Yaz ucuzluğu öyle mi?
Üreticinin maliyeti böylesine artacak ama nasıl olacaksa tezgahlara ucuzluk gelecek!
Hep yakınılan şu değil midir; herhangi bir ürünün fiyatı tarlada üç lira, beş lira; ama o ürün büyük şehirlerde tezgaha gelince üçe, beşe katlanarak satılıyor.
Ürün tarlada sıfır lira olsa bile siz taşıma maliyetini her geçen gün artırdıkça, her aşamadaki aracının kendine göre kar marjını yüksek tutma ihtiyacını yukarı çekecek bir ekonomik ortam yarattıkça tezgahlarda ucuzluk hayal olmaktan öteye gitmez.
Bakmayın küçük çaplı dalgalanmalara, genel eğilim hep yukarı yönlü olacaktır.
Dolayısıyla TÜFE kapsamında TÜİK’e göre bile son bir yılda yüzde 92 artan gıda grubundaki fiyatların daha da yukarı gideceği beklenmelidir.
TÜİK, bir karar versen!
TÜİK, mayıs ayı verisinden geçerli olmak üzere TÜFE kapsamındaki mal ve hizmetlerin fiyatını açıklamaya son verdi ve bu karar çok eleştirildi. Bu kararın, hele hele fiyat artış hızının çok tartışmalı bir düzeyde açıklandığı mayıs verisine denk getirilmesi eleştirilerin daha da artması sonucunu doğurdu.
Şimdi TÜİK'e sormak gerekmez mi...
TÜFE için böyle bir karar aldınız. Belli ki size göre doğru.
Öte yandan tarım ürünleri üretici fiyat endeksi kapsamındaki ürünlerin fiyatını açıklamayı sürdürüyorsunuz; dün mayıs ayı fiyatlarını da ilan ettiniz.
Merak bu ya; tarım ürünleri fiyatlarıyla ilgili detayı açıklamaktan da vazgeçecek misiniz, yoksa vazgeçecektiniz de dün bunu unuttunuz mu?
