- Geniş tanımlı işsiz sayısı 8 milyon 387 bin!
- Geniş tanımlı işsiz pandemi öncesine göre 2 milyon arttı!
- Geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 22,4!
- Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 29!
DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden yararlanarak yapılan hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı ise Mayıs 2022’de 8 milyon 387 bin kişi olarak gerçekleşti. TÜİK’e göre Mayıs 2019’da yüzde 13,7 olan işsizlik Mayıs 2022’de yüzde 10,9’a düştü. Ancak geniş tanımlı işsizlik yüzde 18,6’dan yüzde 22,4’e yükseldi.
TÜİK’in Mayıs 2022 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları 13 Temmuz 2022’de yayımlandı. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 10,9, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı (âtıl işgücü) ise yüzde 22,4 seviyesinde gerçekleşti. TÜİK’e göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı (mevsim etkisinden arındırılmış) 2022 Mayıs ayında bir önceki aya göre 56 bin kişi azalarak 3 milyon 785 bin kişi oldu.
Geniş tanımlı işsiz sayısı tırmanıyor!
Mayıs 2022 döneminde mevsim etkisinden arındırılmış (MEA) dar tanımlı işsizlik (işsizlik 1) yüzde 10,9, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı (işsizlik 2) yüzde 16; işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı (işsizlik 3) yüzde 17,7 ve âtıl işgücü oranı (işsizlik 4, geniş tanımlı işsizlik) ise yüzde 22,4 olarak açıklandı.
Mayıs 2019’da 255 bin olan zamana bağlı eksik istihdam (MEA) sayısı, Mayıs 2022’de Covid-19 salgınının da etkisiyle 1 milyon 754 bin kişiye yükseldi. Mayıs 2019’da 1 milyon 622 bin olan potansiyel işgücü sayısı ise Mayıs 2022’de 2 milyon 847 bine yükseldi.
TÜİK’in âtıl işgücü oranından hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Mayıs 2022’de 8 milyon 387 bin olarak gerçekleşti.
Kadın işsizliği yüzde 29!
Kadın işsizliği tüm işsizlik türlerinde en yüksek kategori olarak görülmeye devam ediyor. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 9,5 iken kadınlarda yüzde 13,8’e yükseldi. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) erkeklerde yüzde 18,7, kadınlarda ise yüzde 29’a yaklaşmıştır. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 10,3 puandır.
Salgının işgücü piyasaları üzerindeki etkileri devam ediyor. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) Ocak 2022’de yayımladığı Dünyada İstihdam ve Sosyal Görünümü 1 adlı çalışmasında salgından kadınların ve gençlerin en kötü etkilenenler arasında yer aldığı, bu sebeple toparlanmanın en yavaş yine bu gruplarda gerçekleşeceği belirtiliyor. Salgın sonrası kadın işgücündeki toparlanmanın erkek işgücüne göre daha yavaş olacağı ifade ediliyor. Salgının kadın işgücü üzerindeki etkisi daha ciddi bir biçimde sürmeye devam ediyor. Salgın sebebiyle erkeklere göre daha fazla artan kadın işsizliği Aralık 2021 itibarıyla en yüksek seviyelere çıkmıştı. Nisan 2022’de de benzer eğilimin sürdürdüğünü söylemek mümkündür.
Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 14,9 iken kadınlarda yüzde 18,3’tür. İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 13,6 iken kadınlarda yüzde 25,1 seviyesindedir.
Mayıs 2022 itibarıyla kadınlarda mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 598 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 857 bindir. Erkeklerde ise dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 187 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 4 milyon 535 bindir.
Mayıs 2022 HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori bu ay da yüzde 29,0 ile geniş tanımlı kadın işsizliği oldu. Bilindiği gibi salgın döneminde diğer işsizlik kategorilerine göre kadın işsizlik türleri genele göre çok daha yüksek gerçekleşti ve bu eğilim devam ediyor.
Mayıs 2022’de kadınlarda dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 13,8 oldu. 15-24 yaş arası gençlerde işsizlik oranı ise yüzde 20,3 olarak gerçekleşti.
Geniş ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 11,5 puan
Türkiye’de 2018 Eylül’de başlayan ekonomik kriz ve 2020 Mart ayından bu yana yaşanan salgınının da etkisiyle işgücü piyasası dışına çıkış eğilimi artıyor. Zamana bağlı eksik istihdamda artış ve iş bulma ümidinin kaybedilmesine paralel olarak dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki fark giderek açılıyor. Örneğin, Ocak 2019’da dar tanımlı işsizlik yüzde 13,6 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 19,7 olarak gerçekleşmişti. Bu dönemde geniş tanımlı işsizlik dar tanımlı işsizlikten 6,1 puan yüksekti.
Mayıs 2022’de ise dar tanımlı işsizlik yüzde 10,9 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 22,4 olarak gerçekleşti. Dar ve geniş işsizlik arasındaki fark bu dönemde 11,5 puan oldu. Dar ve geniş işsizlik arasındaki makasın bu denli açılmasının en önemli nedeni salgın dönemindeki işten çıkarma yasağının dar tanımlı işsizliği sınırlı düzeyde tutmuş olması ve işbaşında olunan sürenin azalmasıdır. Böylece dar tanımlı işsizlik sınırlı kalırken geniş tanımlı işsizlik fırlamıştır.
