Laik devlette zorunlu hale getirilemez
Anayasa Mahkemesi, zorunlu din dersi uygulamasıyla, ebeveynlerin eğitim ve öğretimde dinî ve felsefi inançlarına saygı gösterilmesini isteme hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Anayasa Mahkemesi, Hüseyin El ve kızı Nazlı Şirin El’in başvurusu üzerine bir kez daha zorunlu din dersi uygulamasını inceledi.
Yüksek Mahkeme, yaptığı inceleme sonunda, zorunlu din ders uygulamasıyla anne babaların çocuklarının eğitim ve öğretiminde dini inançlarına saygı gösterilmesini isteme hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
‘Laik devlette zorunlu hale getirilemez’
Anayasa Mahkemesi şu tespit ve değerlendirmelerde bulundu:
Din ve ahlak eğitim ve öğretimine ilişkin genel ilkeler açıklanırken Anayasa’nın 24. maddesinin dördüncü fıkrasının Anayasa’nın “Başlangıç”ı ile 2., 13., 14., 68., 81., 103., 136. ve 174. maddelerinde yer alan laiklik kavramı ile birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Laiklik; devletin din ve inançlar karşısında tarafsızlığını sağlayan, devletin din ve inançlar karşısındaki hukuki konumunu, görev ve yetkileri ile sınırlarını belirleyen anayasal bir ilkedir.
Öte yandan din ve vicdan hürriyeti devletin belirli bir dini veya inancı kişilere dayatmamasını gerektirir.
Laik bir devlette belli bir dinin eğitim ve öğretimi zorunlu hâle getirilemez.
Nitekim bu ilkenin bir gereği olarak Anayasa’nın 24. maddesinin dördüncü fıkrasında din eğitimi ve öğretiminin ancak kişilerin kendi isteğine, küçüklerin de kanuni temsilcisinin iznine bağlı olduğu açıkça ifade edilmiştir.
‘Dini inançlara saygı ihlal edildi’
Anayasa Mahkemesi Hüseyin El ve kızı Nazlı Şirin El’in başvurusu üzerine yaptığı inceleme sonunda şu hükmü kurdu:
Ebeveynlerin eğitim ve öğretimde dinî ve felsefi inançlarına saygı gösterilmesini isteme hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna oyçokluğuyla,
Anayasa’nın 24. maddesinin dördüncü fıkrasında güvence altına alınan ebeveynlerin eğitim ve öğretimde dinî ve felsefi inançlarına saygı gösterilmesini isteme hakkının ihlal edildiğine oyçokluğuyla,
Başvuruculara net 20.000 TL manevi tazminatın müştereken ödenmesine, tazminata ilişkin diğer taleplerin reddine,
Kararın birer örneğinin bilgi için danıştay ve millî eğitim bakanlığına gönderilmesine,
Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına gönderilmesine 7/4/2022 tarihinde karar verildi.
Yeniden yargılanma yok
Başvurucunun kızı 2018 yılından itibaren üniversite öğrencisi olduğu, karar tarihi itibarıyla ilk ve ortaöğretim kurumlarında okutulan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersini almak durumunda olmadığından ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmadı.
