- Geniş tanımlı işsiz sayısı pandemi öncesine göre 1,2 milyon arttı!
- Dar tanımlı işsizlik de artıyor.
- Resmi işsizlerin yüzde 90’ı işsizlik ödeneği alamıyor!
- Geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 20,3!
- Geniş ve dar tanımlı işsizlik arasındaki farkı 10,1 puan!
- Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 27,6!
- Genç kadın işsizliği yüzde 28!
DİSK-AR, TÜİK tarafından açıklanan Ekim 2022 işsizlik verilerini değerlendiren bir rapor açıkladı.
Rapordan özet bulgular şöyle:
• İşsizlerin yüzde 90’i işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor
• Geniş tanımlı kadın işsizliği işsizlik türleri arasında en yüksek kategori genç kadınlarda gerçekleşti!
• Geniş tanımlı işsiz sayısı 7,6 milyon!
• Geniş tanımlı ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 10,1 puan!
TÜİK-İŞKUR verileri yine farklı!
TÜİK’in Ekim 2022 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları 12 Aralık 2022’de yayımlandı. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 10,2, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı (âtıl işgücü) ise yüzde 20,3 seviyesinde gerçekleşti. TÜİK’e göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı (mevsim etkisinden arındırılmış) 2022 Ekim ayında bir önceki aya göre 57 bin kişi artarak 3 milyon 534 bin kişi oldu (Grafik 1).
DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden yararlanarak yapılan hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı ise Ekim 2022’de 7 milyon 608 bin kişi olarak gerçekleşti. TÜİK’e göre Ekim 2019’da yüzde 13,5 olan işsizlik Ekim 2022’de yüzde 10,2 olarak gerçekleşti. Ancak aynı yıllarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 18,7’den yüzde 20,3’e yükseldi (Grafik 1).
Öte yandan işsizlik ödeneğinden yararlanma koşullarının ağır olması ve işsizlik sigortası kaynaklarının amacı dışında kullanılması sebebiyle işsizlerin büyük çoğunluğu işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor. Ekim 2022’de TÜİK tarafından toplam dar işsiz sayısı 3 milyon 458 bin kişi olarak açıklandı. İŞKUR’un Ekim 2022 verilerine göre ise bu ayda işsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı 402 binde kaldı. Ekim 2022’de işsizliklerin sadece yüzde 11’i işsizlik sigortası alabildi.
Ekim 2022 HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori yüzde 28,6 ile genç kadın (15-24 yaş) işsizliği oldu. İkinci yüksek işsizlik kategorisi yüzde 27 ile geniş tanımlı kadın işsizliği oldu.
İşsizlerin yüzde 90’ı işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor!
İşsizlik yüksek düzeyde seyrederken dar tanımlı işsizlerin ezici çoğunluğunun işsizlik ödeneğinden yararlanamadığı ortaya çıktı. İşsizlik ödeneğinden yararlanma koşullarının ağır olması ve işsizlik sigortası kaynaklarının amacı dışında kullanılması sebebiyle işsizlerin büyük çoğunluğu işsizlik ödeneğinden yararlanamıyor. Ekim 2022’de TÜİK toplam dar tanımlı işsiz sayısını 3 milyon 458 bin kişi olarak açıkladı. İŞKUR’un Ekim 2022 verilerine göre ise ekim ayında işsizlik ödeneği alabilenlerin sayısı 402 binde kaldı. Böylece Ekim 2022’de resmi işsizlerin sadece yüzde 11,7’si işsizlik sigortası alabildi.
Böylece 3 milyonu aşkın işsiz işsizlik ödeneğinden yoksun kaldı. Bu da işsizlerin yaklaşık yüzde 90’ının işsizlik ödeneğinden yararlanmadığı anlamına geliyor (Grafik 2).
Geniş tanımlı işsiz sayısı 7 milyon 608 bin!
Ekim 2022 döneminde mevsim etkisinden arındırılmış (MEA) dar tanımlı işsizlik (işsizlik 1) yüzde 10,2, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı (işsizlik 2) yüzde 14,2; işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı (işsizlik 3) yüzde 16,6 ve âtıl işgücü oranı (işsizlik 4, geniş tanımlı işsizlik) ise yüzde 20,3 olarak açıklandı (Grafik 3).
Ekim 2019’da 300 bin olan zamana bağlı eksik istihdam (MEA) sayısı, Ekim 2022’de 1 milyon 398 bin kişiye yükseldi. Ekim 2019’da 1 milyon 748 bin olan potansiyel işgücü sayısı ise Ekim 2022’de 2 milyon 676 bine yükseldi.
TÜİK’in âtıl işgücü oranından hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Ekim 2022’de 7 milyon 608 bin olarak gerçekleşti.
Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 27
TÜİK’e göre de kadın işsizliği tüm işsizlik türlerinde en yüksek kategori olmaya devam ediyor. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 8,6 iken kadınlarda yüzde 13,3 olarak gerçekleşti. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) erkeklerde yüzde 16,7, kadınlarda ise yüzde 27 olarak hesaplandı. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 10,3 puandır (Grafik 4).
Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 12,8 iken kadınlarda yüzde 17,1’dir. İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 12,7 iken kadınlarda yüzde 23,6 seviyesindedir (Grafik 4).
Ekim 2022 itibarıyla kadınlarda mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 546 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 572 bindir. Erkeklerde ise dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 987 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 4 milyon 34 bindir (Grafik 5).
Ekim 2022 HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori yüzde 28,6 ile genç kadın (15-24 yaş) işsizliği oldu. İkinci yüksek işsizlik kategorisi ise geniş tanımlı kadın işsizliğidir. Ekim 2022’de geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 27’dir (Grafik 6). Bilindiği gibi salgın döneminde diğer işsizlik kategorilerine göre kadın işsizlik türleri genele göre çok daha yüksek gerçekleşti ve bu eğilim devam ediyor.
Geniş ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 10,1 puan
Geniş tanımlı işsizlik oranı ile dar tanımlı işsizlik oranı arasındaki puan farkı açılma eğilimini sürdürüyor. Zamana bağlı eksik istihdamda artış ve iş bulma ümidinin kaybedilmesine paralel olarak geniş tanımlı işsizlik oranı artıyor ve dar tanımlı işsizlik ile arasındaki makas açılıyor. Örneğin, Ocak 2019’da dar tanımlı işsizlik yüzde 13,6 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 19,7 olarak gerçekleşmişti. Bu dönemde geniş tanımlı işsizlik dar tanımlı işsizlikten 6,1 puan yüksekti.
Ekim 2022’de ise dar tanımlı işsizlik yüzde 10,2 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 20,3 olarak gerçekleşti.
Dar ve geniş işsizlik arasındaki fark bu dönemde 10,1 puan oldu. Dar ve geniş işsizlik arasındaki makasın bu denli açılmasının en önemli nedeni zamana bağlı eksik istihdam sayısı, ümidini kaybedenlerin, iş aramayıp çalışmaya hazır olanların ve iş arayıp işbaşı yapamayacak olanların sayısındaki artıştır. Böylece dar tanımlı işsizlik sınırlı kalırken geniş tanımlı işsizlik arasındaki fark açılmaktadır.
tüik
İşsiz sayısı 57 bin kişi artarak 3 milyon 534 bin kişi oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ekim ayına ilişkin resmi iş gücü istatistiklerini açıkladı.
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2022 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre 57 bin kişi artarak 3 milyon 534 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0,1 puanlık artış ile yüzde 10,2 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 8,6 iken kadınlarda yüzde 13,3 olarak tahmin edildi.
İstihdam arttı
İstihdam edilenlerin sayısı 2022 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre 229 bin kişi artarak 31 milyon 200 bin kişi, istihdam oranı ise 0,3 puanlık artış ile yüzde 48,0 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65,6 iken kadınlarda yüzde 30,8 olarak gerçekleşti.
Mevsim etkisinden arındırılmış işgücüne katılma oranı yüzde 53,5 olarak gerçekleşti
İşgücü 2022 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre 287 bin kişi artarak 34 milyon 734 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,4 puanlık artış ile yüzde 53,5 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 71,8 kadınlarda ise yüzde 35,5 oldu.
Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2022 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre değişim göstermeyerek yüzde 20,3 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 14,2 iken potansiyel işgücü ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 16,6 olarak tahmin edildi.
Genç işsizliğinde artış
15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki aya göre 1,8 puanlık artış ile yüzde 21,9 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 18,2, kadınlarda ise yüzde 28,6 olarak tahmin edildi.
Çalışma süresi
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 44,3 saat oldu
İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2022 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre 0,3 saat artarak 44,3 saat olarak gerçekleşti.
Yüzde 27,1 arttı
Türkiye'de eğitim harcamaları 2021 yılında 2020 yılına göre yüzde 27,1 artarak 344 milyar 341 milyon TL oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2021 yılı Eğitim Harcamaları İstatistiklerini paylaştı.
Verilere göre eğitim harcamaları 2021 yılında 2020 yılına göre yüzde 27,1 artarak 344 milyar 341 milyon TL oldu. 2021 yılında bir önceki yıla göre eğitim harcamalarının en çok yükseldiği eğitim düzeyleri; yüzde 37,7 ile yükseköğretim ve yüzde 28,3 ile ortaokul oldu.
GSYH payı her yıl düşüyor
Eğitim harcamalarının gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı 2020 yılında yüzde 5,4 iken, 2021 yılında yüzde 4,8 oldu. Devlet eğitim harcamalarının gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı ise 2020 yılında yüzde 4 iken, 2021 yılında yüzde 3,4 oldu.
Özel kurumlarda harcama yüksek
Eğitim harcamaları hizmet sunucularına göre değerlendirildiğinde; devlet eğitim kurumlarınca yapılan harcamaların yüzde 35,6'sını yükseköğretim, yüzde 22,3'ünü ortaöğretim oluşturdu.
Özel eğitim kurumlarınca yapılan harcamaların, yüzde 39,5'i yükseköğretime, yüzde 34,4'ü ortaöğretime yapıldı.
Eğitimde kamu payı
Türkiye'de 2021 yılında yapılan eğitim harcamalarının yüzde 72,5'i devlet tarafından finanse edildi. Eğitim harcamaları içerisinde hanehalkının yaptığı harcamaların payı ise yüzde 22,0 oldu.
Öğrenci başına yapılan eğitim harcaması 2020 yılında 12 bin 311 TL iken, 2021 yılında 15 bin 500 TL olarak gerçekleşti.
En yüksek harcama yüksekokul
Eğitim düzeylerine göre değerlendirildiğinde, 2021 yılında öğrenci başına harcamanın en yüksek olduğu eğitim düzeyi 28 bin 597 TL ile yükseköğretim oldu.
Öğrenci başına toplam eğitim harcaması bir önceki yıla göre yüzde 25,9 arttı. Öğrenci başına eğitim harcamalarının 2021 yılında 2020 yılına göre en fazla artış gösterdiği eğitim düzeyi yüzde 37,7 ile yükseköğretim oldu. Bunu yüzde 31,9 ile ortaokul takip etti.
- Aralık 2002’de yüzde 29,7’lik bir enflasyon devralan AKP 20 yılda enflasyonu 55 puan artırmış oldu.
- Resmi enflasyon gelir gruplarının alım gücünü yansıtmıyor. DİSK-AR tarafından yapılan hesaplamaya göre emeklilerin gıda enflasyonu yüzde 131, en yoksul ikinci yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 132, en yoksul yüzde 20’lik gelir grubunun enflasyonu ise yüzde 151 olarak gerçekleşti.
- Kasım 2012’de 212 olan TÜFE, Kasım 2022’de 1.115, Kasım 2012’de 2017 olan gıda fiyatları endeksi Kasım 2022’de 1.527 oldu.
DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR) TÜİK tarafından açıklanan resmi enflasyon verilerini değerlendiren bir açıklama yaptı. Değerlendirmede, “Dar gelirlinin gıda enflasyonu yüzde 131-151 arasında” denildi.
TÜFE’deki (2003=100) değişim 2022 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 2,88, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 62,35, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 84,39 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 70,36 olarak gerçekleşti.
TÜİK’e göre artışın en yüksek olduğu üç ana harcama gurubu ise sırasıyla, yüzde 107,03 ile ulaştırma, yüzde 102,55 ile gıda ve alkolsüz içeçekler ve yüzde 92,83 ile ev eşyası oldu. Böylece ulaştırmada üç haneli enflasyon gerçekleşti.
TÜİK’e göre Yurt İçi-Üretici Fiyatları Endeksi (Yİ-ÜFE) (2003=100) ise 2022 Kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 0,74 ve bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 136,02 olarak gerçekleşti. Yİ-ÜFE’nin artış hızı yavaşlamış olsa da yükselme eğilimi devam ediyor. TÜFE ile Yİ-ÜFE arasındaki makas Kasım 2022’de 51,63 puan olarak geçekleşti.
TÜİK tarafından yayımlanan resmi enflasyon oranları farklı gelir gruplarını yansıtmıyor. Resmi enflasyon oranları düşük gelirlilerin, emekçilerin günlük yaşamda karşılaştığı ve hissettiği oranlar değildir. Bu nedenle DİSK-AR olarak TÜİK’in ham verilerinden yararlanarak emeklilerin, dar gelirlilerin, düşük gelirlilerin hissettiği enflasyonu yeniden hesaplıyoruz. Yaptığımız hesaplamaya göre gıda enflasyonu ortalama yüzde 102,6 olarak gerçekleşirken emeklilerde gıda enflasyonu yüzde 130,7 oldu. Üçüncü yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 11,4 olurken, düşük gelirli ikinci yüzde 20’lik grubun gıda enflasyonu yüzde 132,1, en yoksul yüzde 20’lik gelir grubun gıda enflasyonu ise yüzde 151,4 olarak gerçekleşti.
Dördüncü yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 101,6 olurken, en yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu ise yüzde 75,4 oldu. Böylece en yoksul gelir grubu yüzde 151,4 oranında gıda enflasyonu hissederken, en yüksek gelir grubu ise yüzde 75,4 oranında gıda enflasyonu hissetmiş oldu. Bu durum enflasyonun gelir gruplarına göre önemli ölçüde farklı hissedildiğini ortaya koyuyor.
Kasım 2022’de yüzde 84,4 olan resmi enflasyon oranı AKP dönemi için yeni bir rekor anlamına geliyor. Aralık 2002’de yüzde 29,7’lik bir enflasyon devralan AKP 20 yılda enflasyonu 55 puan artırmış oldu.
Son yıllarda gıda enflasyonu ile genel enflasyon arasındaki fark açılmaya başladı. 2012 Kasım’da 212 olan TÜFE 2022 Kasım’da 1.115 olurken, 2012 Kasım’da 217 olan gıda fiyatları endeksi 2022 Kasım’da 1.527 oldu. 2022 Kasım’da iki endeks arasındaki fark 412 puana yükseldi.
Enflasyon yıllık yüzde 84,39, aylık yüzde 2,88 oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) kasım ayı enflasyon rakamlarını açıkladı.
Kasımda Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 84,39, aylık yüzde 2,88 oldu.
Tüketici Fiyat Endeksi kasımda yüzde 2.88 artış gösterdi. Yıllık enflasyon yüzde 84.39 oldu.
Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise yıllık yüzde 136,02, aylık yüzde 0,74 arttı.
TÜFE'deki değişim 2022 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 2,88, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 62,35, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 84,39 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 70,36 olarak gerçekleşti.
Ana gruplara göre
Bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup yüzde 35.87 ile haberleşme oldu.
Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 107.03 ile ulaştırma oldu.
Ana harcama grupları itibarıyla 2022 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre en az artış gösteren ana grup yüzde -1,42 ile giyim ve ayakkabı oldu.
Buna karşılık, 2022 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 5,75 ile gıda ve alkolsüz içecekler oldu.
İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, 2022 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 2,73, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 54,68, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 76,18 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 61,31 olarak gerçekleşti.
Enflasyon aylık yüzde 4.24, yıllık yüzde 170 oldu.
Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) kasım ayına ilişkin enflasyon verilerini açıkladı. Kasım ayında enflasyon yüzde 4.24 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 170 oldu.
Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) her ay, kendi hesapladığı enflasyon oranıyla kamuoyunun karşısına çıkıyor. Açıklanan oranların TÜİK ile arasında büyük bir makas olması dikkat çekiyor.
ENAG bugün de kasım ayına ilişkin enflasyon verilerini açıkladı.
Buna göre, Tüketici Fiyat Fiyat Endeksi (E-TÜFE) kasım ayında yüzde 4,24 arttı. E-TÜFE’nin son 12 aylık artışı ise yüzde 170.70 olarak gerçekleşti.
Yılbaşından bu yana artış ise yüzde 125.43 oldu.
ENAG'a göre, en az aylık artış yüzde 0,08 ile sağlık grubunda gerçekleşti.
ENAG'a göre, en fazla aylık yüzde 15,40 ile giyim ve ayakkabı kaleminde gerçekleşti.
ENAG Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE) ve TÜİK ana harcama grup enflasyon oranları (Kasım 2022)
- Kayıtlı tam zamanlı istihdam (KATİ) sadece 21,8 milyon!
- Çalışma çağındaki 64,7 milyon kişinin sadece 21,8 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı işlerde çalışıyor!
- 2022 yılı 2.çeyreğinde geniş tanımlı işsiz sayısı 7,7 milyonu aştı!
- Her 100 kadından sadece 18’si kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda!
- Gerçek genç işsizliği yüzde 36,6, genç kadın işsizliği ise yüzde 48,4!
DİSK-AR “İşsizlik ve İstihdamın Görünümü (2022 3. Çeyrek) Raporu” yayımlandı!
TÜİK’in resmi istihdam oranı 2022 3. çeyrekte yüzde 47,5 olarak açıklanırken, DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden hareketle hesaplanan Kayıtlı Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) oranı yüzde 33,7 olarak gerçekleşti. Kadınlarda resmi istihdam oranı yüzde 30,5 iken KATİ oranı yüzde 18,6 ve erkeklerde resmi istihdam oranı yüzde 65 olarak açıklanmışken KATİ oranı yüzde 49 olarak hesaplandı.
Genç işsizliğinde artış eğilimi devam ediyor. TÜİK verilerinden yaptığımız hesaplamaya göre gençlerde geniş tanımlı işsizlik yüzde 36,6 düzeyinde gerçekleşti. Genç kadınlarda işsizlik oranı ise yüzde 48’i aştı.
Çalışabilir her 10 kişiden sadece 3’ü kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2022 3. çeyrek dönemine ait Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) 15 Kasım 2022’de yayımlandı. 2022 3. çeyrek dönemi Temmuz, Ağustos ve Eylül 2022 aylarını kapsıyor ve TÜİK’in yeni metodolojisine dayanıyor. Bilindiği gibi TÜİK, Mart 2021’den beri aylık ve üç aylık verileri ayrı ayrı açıklıyor. Aylık veriler daha sınırlı iken üç aylık veriler daha geniş bir kapsama sahiptir.
TÜİK, 2022 3. çeyreğinde 30 milyon 665 bin olan mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısını 2022 3. çeyreğinde 123 bin kişilik artışla 30 milyon 787 bin olarak açıkladı. 2022 3. çeyreğinde mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı ise yüzde 47,5 olarak gerçekleşti. Ancak TÜİK’in resmi istihdam verileri de tıpkı dar tanımlı işsizlik verileri gibi işgücü piyasasına ilişkin gerçeğin sadece sınırlı bir kısmını gösteriyor. İstihdam verileri tek başına istihdamın niteliği konusunda bilgi vermiyor. Bu nedenle alternatif işsizlik hesaplamaları yanında alternatif istihdam hesaplamalarına da ihtiyaç vardır!
DİSK-AR, TÜİK’in dar tanımlı işsizlik hesaplamasının yetersizliği nedeniyle 2010 yılından bu yana alternatif geniş tanımlı işsizlik hesaplaması yapıyor. DİSK-AR yıllardır yaptığı alternatif geniş tanımlı işsizlik hesaplamasının ardından alternatif istihdam hesaplamasına da başladı.
Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) olarak adlandırdığımız alternatif istihdam hesaplamasının ilkini “İşsizlik ve İstihdamın Görünümü-Haziran 2021” isimli raporda, 2021 ilk çeyreği için yayımlamıştık.
İşsizlik ve istihdam verileri bir bütün oluşturuyor. Sadece işsizliğe bakmak işgücü piyasalarından yaşanan gelişmeleri tam olarak anlamaya yetmiyor. Bilindiği gibi TÜİK düzenli olarak istihdam sayısını ve oranlarını açıklıyor. Ancak açıklanan istihdam oranlarının istihdamın niteliğine ilişkin yeterli bilgi vermekten oldukça uzaktır. Bu sebeple DİSK-AR istihdamın niteliğine göre bir ayrıma giderek yeni bir istihdam verisi hesaplamaya başladı.
DİSK-AR’ın yeni hesaplamaya başladığı istihdam verisinin adı: Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ). KATİ tüm istihdamı değil kayıtlı ve tam zamanlı olarak çalışanların oranını ortaya koymaktadır.
KATİ istihdamın ne kadarının sigortalı ve tam zamanlı çalıştığını ortaya koymayı amaçlıyor.
Böylece kayıtsız istihdam ile kısmi ve eksik istihdam dışında kalan tam zamanlı ve sigortalı olarak çalışanların sayısı ve oranı ortaya çıkıyor. KATİ oranı kayıtlı tam zamanlı istihdamın 15+ yaş kurumsal olmayan nüfusa bölünmesiyle hesaplanıyor.
TÜİK’in resmi istihdam oranı 2022 3. çeyrekte yüzde 47,6 olarak açıklanırken, DİSK-AR tarafından TUaIZK verilerinden hareketle hesaplanan Kayıtlı Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) oranı yüzde 33,7 olarak gerçekleşti. Kadınlarda resmi istihdam oranı yüzde 30,5 iken KATİ oranı yüzde 18,6 ve erkeklerde resmi istihdam oranı yüzde 65 olarak açıklanmışken KATİ oranı yüzde 49 olarak hesaplandı.
Böylece KATİ oranı resmi istihdam oranından genelde 13,9 puan, kadınlarda 11,9 ve erkeklerde ise 16 puan düşük olarak gerçekleşti.
DİSK-AR tarafından yapılan KATİ hesaplamasıyla çalışma çağındaki (15+ yaş) 64,7 milyon kişinin sadece 21,8 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istihdam (KATİ) kapsamında çalıştığı ortaya çıktı. Çalışma çağındaki 32,7 milyon kadının ise sadece 6,1 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istidamda (KATİ), çalışma çağındaki 32 milyon erkeğin ise 15,7 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istidamda yer alıyor (Grafik 3). Bu durum nispeten nitelikli istihdamın düşüklüğünü ortaya koyuyor.
Geniş tanımlı işsizlik yüzde 20,9!
TÜİK’e göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 2022 yılı 3. çeyrekte, 2021 3. çeyreğe göre 234 bin kişi azalarak 3 milyon 433 bin olarak gerçekleşti. DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden yararlanarak hesaplanan geniş tanımlı işsiz sayısı ise 2022 3. çeyrekte 7 milyon 777 bin olarak hesaplandı.
TÜİK tarafından 2021 yılı 3. çeyrekte yüzde 10,7 olarak açıklanan mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı bir yılda 0,7 puan azalarak yüzde 10 olarak, mevsim etkisinden arındırılmış âtıl işgücü (geniş tanımlı işsizlik) oranı ise 2021 yılı 3. çeyreğine göre 1,3 puan azalışla yüzde 20,9 olarak açıklandı .
Böylece 2022 3. çeyreğinde (mevsim etkisinden arındırılmış) dar tanımlı işsizlik oranı ile mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı arasında 10,9 puanlık, mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı ile geniş tanımlı işsiz sayısı arasında ise 6 milyon 35 bin kişilik bir fark ortaya çıkmış oldu.
Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 28!
Bilindiği gibi kadın işsizliği ülkemizde ortalama işsizlikten daha yüksek iken, kadın istihdam oranı ortalama istihdam oranından daha düşüktür. Öte yandan Covid-19 döneminde tüm dünyada yaşanan iş kayıplarından kadınlar erkeklere göre orantısız bir biçimde olumsuz etkilendiği ve bunun ülkemizde de benzer bir eğilim gösterdiği biliniyor. ILO’nun tahminlerine göre çalışılan saatlerde toplumsal cinsiyet eşitsizliğini sürüyor.
TÜİK’in 2022 3. çeyrek üç aylık verilerine göre hem dar hem geniş tanımlı işsizliğin cinsiyete göre dağılımına bakıldığında kadınlarda işsizliğin daha yüksek olduğu görülüyor. 2022 3. çeyreğinde dar tanımlı işsizlik erkeklerde yüzde 8,7 ve kadınlarda ise yüzde 12,8 olarak açıklandı. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) oranı ise erkeklerde yüzde 17 ve kadınlarda yüzde 28 olarak gerçekleşti (Grafik 4).
Böylece kadınlarda dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerden 8,3 ve geniş tanımlı işsizlik oranı ise 15,2 puan yüksek seyrediyor.
TÜİK tarafından 2022 yılı 3. çeyrekte dar tanımlı kadın işsizliği 1 milyon 461 bin ve erkek işsizliği ise 1 milyon 973 bin olarak açıklandı. TÜİK verilerinden yararlanarak hesapladığımız geniş tanımlı işsiz sayısı ise kadınlarda 3 milyon 709 bin ve erkeklerde ise 4 milyon 71 bin olarak gerçekleşti (Grafik 5).
Kadın geniş tanımlı işsizliğinin dar tanımlı kadın işsizliğine göre yüksek olmasının en önemli sebebi kadınlar arasında zamana bağlı eksik istihdam edilenler ile ümitsizler, iş aramayıp çalışmaya hazır olanlar ve iş arayıp işbaşı yapamayacak olanları içeren potansiyel işgücünün yüksekliğidir.
Geniş tanımlı genç işsizliği yüzde 36,6!
Gençlerde işsizlik oranının diğer yaş gruplarına göre yüksek olduğu biliniyor. Buna ek olarak Covid-19 döneminin işgücü piyasalarında yarattığı tahribattan gençler daha fazla etkilendi.
Bu etki sürüyor. Salgın döneminde gençler işgücü piyasasından daha hızlı çekildi. İşi olmayan milyonlarca genç ya iş aramayı bıraktı ya da işgücü piyasasına girişlerini geciktirdi.
TÜİK genç işsizliğini 2022 yılı 3. çeyreğinde yüzde 19,1 olarak açıkladı. Ancak TÜİK verileri genelde olduğu gibi gençlerde de gerçek durumu yansıtmaktan uzak.
TÜİK verilerinden yararlanarak hesapladığımız 15-24 yaş arası genç nüfusta geniş tanımlı işsizlik oranı 2022 yılı 3. çeyreğinde yüzde 36,6 olarak gerçekleşti. Böylece geniş tanımlı genç işsizliği dar tanımlı genç işsizliğinden 17,5 puan fazla olarak gerçekleşti.
Genç kadınlarda geniş tanımlı işsizlik ise daha yüksek oranda seyretmeye devam ediyor. 15- 24 yaş arası erkeklerde dar tanımlı işsizlik yüzde 15,2 ve geniş tanımlı işsizlik yüzde 29,6 olarak hesaplanırken, 15-24 yaş arası genç kadınlarda ise dar tanımlı işsizlik yüzde 26,4, geniş tanımlı işsizlik yüzde 48,4 olarak hesaplandı. Böylece dar tanımlı işsizlik geniş tanımlı işsizlikten genç erkeklerde 14,4 puan ve genç kadınlarda ise 22 puan yüksek seyrediyor.
3,2 milyon genç nüfus kayboldu!
TÜİK, üçüncü çeyrek verilerine göre işsizlerin yüzde 24’ü bir yıldan uzun süredir iş arıyor. Ne eğitimde ne de istihdamda olan genç sayısı 3,2 milyona ulaştı. Sanayideki 107 bin kişilik istihdam kaybı endişeleri artırdı.
Ülkede işsizlik artık uzun süreli ve genç nüfusa yayılan bir hal almaya başladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) temmuz-eylül dönemine ilişkin iş gücü istatistiklerini açıkladı. Buna göre yılın üçüncü çeyreğinde işsiz sayısı 234 bin kişi azalarak 3 milyon 433 bin kişi oldu. İşsiz sayısının azalması sevindirici gibi görünse de veriler de detaylar gerçek durumu ortaya koyuyor.
557 bin üniversite mezunu kayıp: Bu başlıklardan ilki gençlere ilişkin. Buna göre 15-24 yaş arası 11,5 milyon gençten 3 milyon 249 bini ne eğitimde ne de istihdamda yer alıyor. Yani bu yaş grubu her yüz gençten 27’si ‘kayıp’. Bu gruptaki gençlere ilişkin en korkutucu veri ise 1,5 milyon üniversite mezunundan 557 bini ne eğitime devam ediyor ne de istihdama dâhil oluyor. Yaklaşık üç üniversite mezunundan biri boşta.
İstihdam düştü
Yıllar süren işsizlik: TÜİK, işsiz sayısını belirlerken sadece son dört hafta içinde aktif şekilde iş arayan ve 2 hafta içinde işbaşı yapabilecek olanları hesaba katıyor. Oysa bir yıldan fazla süredir iş arayanların sayısı 854 bin. Diğer bir ifadeyle 100 işsizden 24’ü uzun süredir işsiz.
Sanayide risk büyük: İktidarın sanayide çarkların dönmesi üzerine yaptığı hesaplar bir kere daha tutmadı. Sanayide krediye erişim, talebin düşmesi gibi nedenlerle üretim hızı azaldı. İşten çıkarmalar başladı. Bunu sonucu TÜİK’in verilerinde de karşılığını buldu. Sanayi sektöründeki istihdam bir önceki döneme göre 107 bin kişi azaldı. Yılın ilk çeyreğinde her 100 çalışandan 22,2’si sanayide istihdam edilirken üçüncü çeyrekte bu rakam 21,3’e düştü. Bu kayıplar önümüzdeki döneme dair endişeleri artırdı.
Firmalar işçi çıkaracak
Sanayi sektöründe bu düşüşte Türkiye’nin en büyük ihracat pazarı olan Avrupa’daki durgunluk ile talebin azalması etkili oldu. Dünya gazetesinin önceki gün yayımladığı Anadolu’nun Nabzı araştırması da firmaların yüzde 68,8’inin işçi çıkarmayı düşündüğünü ortaya koydu. Sektörün öncü verileri de uzun süredir yaşanan sıkıntılara işaret ediyor. İstanbul Sanayi Odası’nın geçtiğimiz günlerde yayımladığı son rapora göre eylülde son 28 ayın ilk düşüşünü kaydeden istihdam ekimde de azalmaya devam etti. Raporda istihdamdaki gerilemenin gönüllü ayrılmaların yanı sıra yeni siparişlerdeki yavaşlamaya bağlı olarak gerçekleştiği belirtildi.
Kaynak: BirGün
TÜİK verilerine göre 2022 yılı 3. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 234 bin kişi azalarak 3 milyon 433 bin kişi oldu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz-eylül dönemine ilişkin iş gücü istatistiklerini açıkladı.
Buna göre, Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde mevsim etkisinden arındırılmış işsiz sayısı, bu yılın üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 234 bin kişi azalarak 3 milyon 433 bin kişi oldu.
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2022 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 234 bin kişi azalarak 3 milyon 433 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0,7 puanlık azalış ile yüzde 10,0 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 8,7, kadınlarda yüzde 12,8 olarak tahmin edildi.
Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ise 0,7 puanlık azalışla yüzde 10 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı, üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre 1,6 puan azaldı.
Genç nüfusta işsizlik
15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre 0,8 puanlık azalış ile yüzde 19,1 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 16,1, kadınlarda ise yüzde 24,7 olarak tahmin edildi.
İstihdamda hizmet sektörü farkı
İstihdam edilenlerin sayısı 2022 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 123 bin kişi artarak 30 milyon 787 bin kişi, istihdam oranı ise değişim göstermeyerek yüzde 47,5 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 64,9 iken kadınlarda yüzde 30,5 olarak gerçekleşti.
Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı 2022 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre tarım sektöründe 26 bin kişi, sanayi sektöründe 107 bin kişi azalırken, inşaat sektöründe 8 bin kişi, hizmet sektöründe 247 bin kişi arttı. İstihdam edilenlerin yüzde 15,8'i tarım, yüzde 21,6'sı sanayi, yüzde 5,9'u inşaat, yüzde 56,7'si ise hizmet sektöründe yer aldı.
Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2022 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,5 puanlık azalış ile yüzde 20,9 oldu.
İşgücüne katılım
İşgücü 2022 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 111 bin kişi azalarak 34 milyon 220 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,4 puanlık azalış ile yüzde 52,8 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 71,1, kadınlarda ise yüzde 34,9 oldu.
Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2022 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,5 puanlık azalış ile yüzde 20,9 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 14,2 iken potansiyel işgücü ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 17,1 olarak tahmin edildi.
Ortalama çalışma saati
İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2022 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,4 saat azalarak 43,7 saat olarak gerçekleşti.
• Geniş tanımlı işsiz sayısı pandemi öncesine göre 1 milyon 67 bin, son bir ayda 139 bin kişi arttı
• Geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 20,3!
• Geniş tanımlı işsiz sayısı 7,5 milyonun üzerinde!
• Geniş ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 10,4 puan!
• Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 27,6!
DİSK-AR, TÜİK tarafından açıklanan Eylül 2022 işsizlik verilerini değerlendirdiği raporunu açıkladı.
DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden yararlanarak yapılan hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı ise Eylül 2022’de 7 milyon 515 bin kişi olarak gerçekleşti.
TÜİK’in Eylül 2022 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları 10 Kasım 2022’de yayımlandı. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 10,1, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı (âtıl işgücü) ise yüzde 20,3 seviyesinde gerçekleşti. TÜİK’e göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı (mevsim etkisinden arındırılmış) 2022 Eylül ayında bir önceki aya göre 139 bin kişi artarak 3 milyon 482 bin kişi oldu (Grafik-1).
TÜİK’e göre Eylül 2019’da yüzde 14,1 olan işsizlik Eylül 2022’de yüzde 10,1 olarak gerçekleşti. Ancak aynı yıllarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 19’dan yüzde 20,3’e yükseldi (Grafik-1).
TÜİK’e göre de kadın işsizliği tüm işsizlik türlerinde en yüksek kategori olarak görülmeye devam ediyor. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 8,8 iken kadınlarda yüzde 12,8 olarak gerçekleşti. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) erkeklerde yüzde 16,3, kadınlarda ise yüzde 27,6 olarak hesaplandı. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 11,3 puandır.
Eylül 2022 HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori yüzde 27,6 ile geniş tanımlı kadın işsizliği oldu. İkinci yüksek işsizlik kategorisi ise genç kadınlarda gerçekleşmiştir. Eylül 2022’de genç kadın (15-24) işsizliği 25,4’tür.
Geniş tanımlı işsiz sayısı 7 milyon 515 bin!
Eylül 2022 döneminde mevsim etkisinden arındırılmış (MEA) dar tanımlı işsizlik (işsizlik 1) yüzde 10,1, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı (işsizlik 2) yüzde 14; işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı (işsizlik 3) yüzde 16,7 ve âtıl işgücü oranı (işsizlik 4, geniş tanımlı işsizlik) ise yüzde 20,3 olarak açıklandı (Grafik-2).
Eylül 2019’da 362 bin olan zamana bağlı eksik istihdam (MEA) sayısı, Eylül 2022’de 1 milyon 327 bin kişiye yükseldi. Eylül 2019’da 1 milyon 510 bin olan potansiyel işgücü sayısı ise Eylül 2022’de 2 milyon 706 bine yükseldi.
TÜİK’in âtıl işgücü oranından hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Eylül 2022’de 7 milyon 515 bin olarak gerçekleşti.
Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 27,6
TÜİK’e göre de kadın işsizliği tüm işsizlik türlerinde en yüksek kategori olarak görülmeye devam ediyor. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 8,8 iken kadınlarda yüzde 12,8 olarak gerçekleşti. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) erkeklerde yüzde 16,3, kadınlarda ise yüzde 27,6 olarak hesaplandı. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 11,3 puandır (Grafik-3).
Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 12,6 iken kadınlarda yüzde 16,7’dir. İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 12,7 iken kadınlarda yüzde 24,1 seviyesindedir (Grafik 3).
Eylül 2022 itibarıyla kadınlarda mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 463 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 632 bindir. Erkeklerde ise dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 15 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 3milyon 897 bindir (Grafik-4).
Eylül 2022 HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori yüzde 27,6 ile geniş tanımlı kadın işsizliği oldu. İkinci yüksek işsizlik kategorisi ise genç kadınlarda gerçekleşmiştir. Eylül 2022’de genç kadın (15-24) işsizliği 25,4’tür (Grafik 5). Bilindiği gibi salgın döneminde diğer işsizlik kategorilerine göre kadın işsizlik türleri genele göre çok daha yüksek gerçekleşti ve bu eğilim devam ediyor.
Geniş ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 10,2 puan
Geniş tanımlı işsizlik oranı ile dar tanımlı işsizlik oranı arasındaki puan farkı açılma eğilimini sürdürüyor. Zamana bağlı eksik istihdamda artış ve iş bulma ümidinin kaybedilmesine paralel olarak geniş tanımlı işsizlik oranı artıyor ve dar tanımlı işsizlik ile arasındaki makas açılıyor. Örneğin, Ocak 2019’da dar tanımlı işsizlik yüzde 13,6 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 19,7 olarak gerçekleşmişti. Bu dönemde geniş tanımlı işsizlik dar tanımlı işsizlikten 6,1 puan yüksekti.
Eylül 2022’de ise dar tanımlı işsizlik yüzde 10,1 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 20,3 olarak gerçekleşti.
Dar ve geniş işsizlik arasındaki fark bu dönemde 10,2 puan oldu. Dar ve geniş işsizlik arasındaki makasın bu denli açılmasının en önemli nedeni zamana bağlı eksik istihdam sayısı, ümidini kaybedenlerin, iş aramayıp çalışmaya hazır olanların ve iş arayıp işbaşı yapamayacak olanların sayısındaki artıştır. Böylece dar tanımlı işsizlik sınırlı kalırken geniş tanımlı işsizlik arasındaki fark açılmaktadır.










