tüik

Emekliler: “TÜİK eliyle gerçekler gizleniyor”
2021 Tüm Emekliler Sendikası Genel Başkanı Salman Hürkardeş, “AKP iktidarı TÜİK eliyle gerçekleri gizliyor, toplumu aldatıyor!” balıklı yazılı bir basın açıklaması yaptı. Hürkardeş, açıklamasında, “AKP iktidarı 20 yılda ekonomiyi iflas ettirdi. Talan ve rant düzeni kurarak, kendilerinin ve yandaşlarının, servetlerine servet kattılar. Üretim ve istihdama dönük yatırım olmadığı gibi, eldekileri de sattılar. Yetmedi, 600 milyar dolara yaklaşan borç stoku oluştu. Ülkenin ve halkımızın geleceği ipotek altına alındı. Görgüsüzce ve doymak bilmez lüks harcamalarla, ülkenin bütün kaynaklarını tükettiler.” dedi. TÜİK eliyle yalan TÜİK Ağustos ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. TÜİK iktidarın kalkınıyoruz, düzeliyoruz, uçuyoruz söylemlerine uygun olarak hayali rakamlar açıklamaya devam ediyor. TÜİK’e göre, Ağustos’ta enflasyon, aylık bazda %1.46, yıllık bazda ise %80.21 olmuş. Hangi marketin veya pazarın rakamlarına göre, bu sonuca ulaştıklarını bilmiyoruz. Ancak, bu rakamların, bizim alışveriş yaptığımız çarşılarla, marketlerle, pazarlarla bir ilişkisinin olmadığı ortada. Çünkü çarşı-pazar fiyatları, dövizin yükselişi, fiyatların kontrolden çıkmışlığı, temel gıdalara, petrol ürünlerine, doğalgaz ve elektriğe yapılan akıl ve vicdan dışı zamlar ortada. Ama yandaş TÜİK yetkilileri hiç sıkılmadan biz milyonlarca emekliyle ve milyonlarca çalışanla alay edercesine, gerçek enflasyon rakamları yerine saray iktidarının istediği hayali rakamları açıklıyor. AKP İktidarı da bu rakamlar, doğruymuş gibi enflasyonu kontrol altına aldık, gelecek aylarda daha da düşecek, yılbaşından sonra hepten düzelecek yalanlarını söylemeye devam ediyorlar. Ekonomiyi iflas ettirdiler Ülkemizde yaşanan gerçek ise başta biz emekliler milyonlarca vatandaş ekonomik krizin ve hayat pahalılığının altında yaşamaya çalışıyor. AKP iktidarı 20 yılda ekonomiyi iflas ettirdi. Talan ve rant düzeni kurarak, kendilerinin ve yandaşlarının, servetlerine servet kattılar. Üretim ve istihdama dönük yatırım olmadığı gibi, eldekileri de sattılar. Yetmedi, 600 milyar dolara yaklaşan borç stoku oluştu. Ülkenin ve halkımızın geleceği ipotek altına alındı. Görgüsüzce ve doymak bilmez lüks harcamalarla, ülkenin bütün kaynaklarını tükettiler. Şimdi panik içindeler. Gerçek enflasyon ve hayat pahalılığını, döviz darboğazını, açlık ve yoksulluğu gizleyerek, TÜİK aracılığı ile Halkı aldatıyorlar. Umut tacirliği yapıyorlar. İktidarın bu politika ve uygulamalarını şiddetle reddediyoruz. Milyonlar aç ve yoksul Memleketimizin ve toplumumuzun gerçekleri, iktidarın söylediklerinden çok farklı. Enflasyon ve hayat pahalılığı kontrolden çıkmış durumda. Enflasyonu Araştırma Grubu ENAG’a göre, Ağustos enflasyonu %5.86, yıllık bazda ise,%181,37. Yani, resmi rakamlar gerçeği yansıtmıyor. İktidar, izlediği ekonomik politika ile, zengini daha zengin, fakiri daha fakir yaptı. Garanti adı altında halkın ve memleketin kaynakları, başta beşli çete olmak üzere yandaş gruplara akıtılıyor. Kur korumalı mevduat diye, yaklaşık bir milyon kişinin nereden ve nasıl kazandığı belli olmayan servetlerinin, dövize karşı değerini, 84 milyonun hakkı olan, hazine kaynaklarından karşılıyorlar. SPK ve saray ekibinin, ortaya çıkan vurgunu parmak ısırtan cinsten. Bankaların karı %505 olmuş. Görgüsüz ve doymak bilmeyen lüks harcamalar devam ediyor. Rüşvet ve ihale yolsuzlukları, artık kanıksanır oldu. Aileleriyle 30 milyona yaklaşan emeklilerin tamamı, açlık sınırında ve perişan durumda ve hiçbir yardım ve sosyal tedbir uygulanmıyor. Milyonlarca kamu çalışanı ve işçiler yoksulluk içindeler. Esnaf, çiftçi-köylü borç ve icra batağında. Resmi rakamlara göre 7,3 milyon kişi Genel Sağlık Sigortasını bile ödeyemiyor. 20 milyon insan yardımsız yaşamaz durumda. İlgili bakanlar vatandaşın fakirleşmesinden utanacağına, şu kadar aileye yardım yapıyoruz diye övünüyor. Kendi vatandaşını, kölesi ve rehinesi gören, dilediğini yapacağını sanan bir iktidarla karşı karşıyayız. Emekliler, işçiler, kadınlar, gençler, köylüler, esnaflar; Önümüzde senin, çocuklarının ve torunlarının geleceğini belirleyecek bir seçim var. Haksızlıkları ve hukuksuzlukları anlatıp sızlanmak çözüm değil. Artık boyun eğip, şükür demekten vazgeç. Sana hayatı çekilmez hale getiren, seni açlık ve yoksulluğa mahkûm eden bu iktidara demokratik hakkını kullanarak, oylarınla dur de. İktidarın, yandaş gazete ve TV’lerinin, gerçekleri çarpıtmasına, seni kandırmasına fırsat verme. Çünkü seni kurtaracak olan yine sensin. Mutlu, eşit ve özgür bir yaşam mümkün. Biz milyonlarız. Birlik ve inançla, başaramayacağımız hiçbir şey yok. Şimdi iradeni kullanmanın tam zamanı. - Yaşasın emeklilerin, emekçilerin birliği ve mücadelesi! - Yaşasın demokrasi mücadelemiz! - Yaşasın 2021 Tüm Emekliler Sendikası!
TÜİK’e göre işsizlik yine düştü
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), işsizlik rakamlarını açıkladı. Buna göre, işsizlik oranı, istihdam edilen sayısı temmuzda bir önceki aya göre 0,3 puanlık azalışla yüzde 47,3’e düşerken, işsizlik ise yüzde 10,1  yüzde 10,1 seviyesinde gerçekleşti. Resmi işsizlik rakamlarına göre de, 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre 113 bin kişi azalarak 3 milyon 445 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0,3 puanlık azalış ile yüzde 10,1 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 8,6 iken kadınlarda yüzde 13,1 olarak tahmin edildi. Geniş tanımlı işsizliği ifade eden atıl işgücü oranı ise, 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre 2,0 puan artışla yüzde 22,5 olarak kaydedildi. Kadın işsizliği hala yüksek Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre 113 bin kişi azalarak 3 milyon 445 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0,3 puanlık azalış ile yüzde 10,1 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 8,6 iken kadınlarda yüzde 13,1 olarak tahmin edildi. İstihdam oranı düştü İstihdam edilenlerin sayısı 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre 148 bin kişi azalarak 30 milyon 608 bin kişi, istihdam oranı ise 0,3 puanlık azalış ile yüzde 47,3 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 64,6 iken kadınlarda yüzde 30,3 olarak gerçekleşti. Mevsim etkisinden arındırılmış işgücüne katılma oranı yüzde 52,6 olarak gerçekleşti İşgücü 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre 262 bin kişi azalarak 34 milyon 52 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,5 puanlık azalış ile yüzde 52,6 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 70,7, kadınlarda ise yüzde 34,9 oldu. Genç işsizliği 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,8 puanlık azalış ile yüzde 19,1 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 16,2, kadınlarda ise yüzde 24,7 olarak tahmin edildi. Ortalama 43 saat çalıştık İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre 1,2 saat azalarak 43,1 saat olarak gerçekleşti. Atıl işgücü Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2022 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre 2,0 puan artarak yüzde 22,5 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 15,1 iken potansiyel işgücü ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 18,0 olarak tahmin edildi.
DİSK-AR: “TÜİK halkın gerçeğini yansıtmıyor”
Emekçinin ve emeklinin gıda enflasyonu %115-133 aralığında!     • Aralık 2002’de yüzde 29,7’lik bir enflasyon devralan AKP 20 yılda enflasyonu 50 puan artırmış oldu.     • Resmi enflasyon gelir gruplarının alım gücünü yansıtmıyor. DİSK-AR tarafından yapılan hesaplamaya göre emeklilerin gıda enflasyonu yüzde 115, en yoksul ikinci yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 116,3, en yoksul yüzde 20’lik gelir grubunun enflasyonu ise yüzde 133,2 olarak gerçekleşti.     • Ağustos 2003’te 100 olan TÜFE Ağustos 2022’de 1.016, Ağustos 2022’de 98 olan gıda fiyatları Ağustos 2022’de 1.347 oldu. Böylece TÜİK’e göre 2003’ten bu yana TÜFE 10 kat, gıda fiyatları 13,7 kat arttı! DİSK-AR, TÜİK’in enflasyon açıklamasını değerlendirdi. TÜİK verilerinden yararlanılarak gerçekleştirilen araştırmada açıklanan enflasyon rakamlarının halkın gerçeğini yansıtmadığı saptandı. TÜİK, Ağustos 2022 resmi enflasyon oranlarını açıkladı. TÜFE’de (2003=100) 2022 Ağustos ayında bir önceki aya göre yüzde 1,46, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 47,85, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 80,21 oranında artış gerçekleşti. TÜİK’e göre artışın en yüksek olduğu üç ana harcama gurubu ise sırasıyla, yüzde 116,87 ile ulaştırma, yüzde 92,02 ile ev eşyası ve yüzde 90,25 ile gıda ve alkolsüz içecekler ve oldu. Böylece ulaştırmada üç haneli enflasyon gerçekleşti. TÜİK’e göre Yurt İçi-Üretici Fiyatları Endeksi (Yİ-ÜFE) (2003=100) ise 2022 Ağustos ayında bir önceki aya göre yüzde 2,41, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 74,13 ve bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 143,75 olarak gerçekleşti. TÜFE ile Yİ-ÜFE arasındaki makas açılmaya devam ediyor. Yİ-ÜFE ve TÜFE değişim arasındaki fark 64 puana yaklaştı. 20 yılın rekoru TÜİK tarafından yayımlanan resmi enflasyon oranları farklı gelir gruplarını yansıtmıyor. Resmi enflasyon oranları düşük gelirlilerin, emekçilerin günlük yaşamda karşılaştığı ve hissettiği oranlar değildir. Bu nedenle DİSK-AR olarak TÜİK’in ham verilerinden yararlanarak emeklilerin, dar gelirlilerin, düşük gelirlilerin hissettiği enflasyonu yeniden hesaplıyoruz. Yaptığımız hesaplamaya göre gıda enflasyonu ortalama yüzde 90,3 olarak gerçekleşirken emeklilerde gıda enflasyonu yüzde 115 oldu. Üçüncü yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 98,1 olurken, düşük gelirli ikinci yüzde 20’lik grubun gıda enflasyonu yüzde 116,3, en yoksul yüzde 20’lik gelir grubun gıda enflasyonu ise yüzde 133,2 olarak gerçekleşti. Dördüncü yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 89,4 olurken, en yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu ise yüzde 66,4 oldu. Böylece en yoksul gelir grubu yüzde 133,2 oranında gıda enflasyonu hissederken, en yüksek gelir grubu ise yüzde 66,4 oranında gıda enflasyonu hissetmiş oldu. Bu durum enflasyonun gelir gruplarına göre önemli ölçüde farklı hissedildiğini ortaya koyuyor. Ağustos 2022’de yüzde 80,2 olan resmi enflasyon oranı AKP dönemi için yeni bir rekor anlamına geliyor. Aralık 2002’de yüzde 29,7’lik bir enflasyon devralan AKP 20 yılda enflasyonu 50 puan artırmış oldu. AKP hükümeti döneminde, 2003 ve 2022 Ağustos arası dönemde tüketici fiyatları ve gıda fiyatları 10 ila 14 kat arttı. 2003 Ağustos’ta 100 olan TÜFE 2022 Ağustos’ta 1.016 olurken 2003 Ağustos’ta 98 olan gıda fiyatları endeksi 2022 Ağustos’ta 1.347 oldu. 2003 ve 2013 arasında birbirine yakın seyreden endeksin arasındaki makas 2014 itibarıyla açılmaya başladı. 2022 Ağustos’ta iki endeks arasındaki fark 331 puana yükseldi. Son yıllarda gıda enflasyonu ile genel enflasyon arasındaki fark açılmaya başladı. 2003 bazlı TÜFE ve gıda enflasyonu endeksleri 2022 Ağustos ayında sırasıyla 1016 ve 1347 oldu. Böylece gıda enflasyonu endeksi ile TÜFE arasındaki fark yüzde 32 oldu.
ENAG: “Yıllık enflasyon yüzde 181,37”
Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG), ağustos ayı enflasyon verilerini açıkladı. Buna göre aylık yüzde 5.86 arttı. Enflasyon yıllık yüzde 181.37'ye yükseldi. Ekonomist ve akademisyenlerin oluşturduğu Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG), ağustos ayı enflasyon verilerini açıkladı. ENAG'ın yaptığı hesaplamaya göre, Tüketici Fiyat Fiyat Endeksi (E-TÜFE) ağustos ayında yüzde 5.86 arttı. E-TÜFE’nin son 12 aylık artışı yüzde 181.37, yılın başından itibaren ise yüzde 91.62 olarak gerçekleşti. Enflasyon kontrolden çıktı ENAGrup'un kamuoyuyla şu bilgileri paylaştı: "Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE) ağustos ayında yüzde 5,86 arttı. Ağustos 2022 dönemi (31.07.2022-31.08.2022) günlük fiyat değişimlerinden elde edilen ENAGrup Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 5,86 arttı. Ağustos 2022, ENAGrup Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE) seyri günlük bazda BIST100, ABD Doları döviz kuru ve Faiz oranı (2 yıllık devlet tahvili) göstergelerinin günlük verileri aşağıdaki tabloda birlikte gösterilmiştir. (Başlangıç tarihi = 100) TÜİK alt grupları gösterge olarak alındığında en az aylık artış yüzde 0,17 ile Sağlık en fazla yükseliş ise yüzde 23,78 ile Çeşitli Mal ve Hizmetler kaleminde gerçekleşmiştir." ENAG'ın fiyat artışlarına ilişkin sepeti:
TÜİK: “Yıllık enflasyon yüzde 80.21”
TÜİK ağustos ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi'ni (TÜFE) açıkladı. Buna göre ağustos ayında yıllık enflasyon yüzde 80.21'e yükseldi. Temmuz ayında yıllık enflasyon yüzde 79.6 olarak açıklanmıştı. Ağustos ayında TÜFE bir önceki aya göre yüzde 1.46, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 47.85 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 54.69 olarak gerçekleşti. 2022 yılı Ağustos ayında, endekste kapsanan 144 temel başlıktan (Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması-COICOP 5'li Düzey), 16 temel başlığın endeksinde düşüş gerçekleşirken, 5 temel başlığın endeksinde değişim olmadı. 123 temel başlığın endeksinde ise artış gerçekleşti. Ana gruplara göre Ağustosta bir önceki yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup yüzde 27.05 ile haberleşme oldu. Buna karşılık, bir önceki yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 116.87 ile ulaştırma oldu. 2022 yılı Ağustos ayında bir önceki aya göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise %7,01 ile sağlık oldu. Veriler çekirdek enflasyonda da artışın sürdüğünü gösterdi. Buna göre Ağustos ayında yıllık çekirdek enflasyon yüzde 66,08 oldu. Kurumlar arası fark İstanbul Ticaret Odası (İTO) verilerine göre, ağustos ayında İstanbul’da perakende fiyat hareketlerinin göstergesi olan İstanbul Ücretliler Geçinme İndeksi aylık yüzde 2,29, yıllık yüzde 99,91’lik artış göstermişti. TÜİK enflasyonu ile İTO enflasyonu arasındaki fark da 20 puana yaklaştı.
TÜİK'e göre işsizlik yine düştü
TÜİK istatistiklerine göre, 2022 yılının ikinci çeyreğinde işsizlik oranı yüzde 10,6 oldu. 'Atıl işgücü' olarak tanımlanan geniş tanımlı işsizlik ise yüzde 21,3 oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2022 yılı ikinci çeyrek işgücü istatistiklerini açıkladı. Buna göre, Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2022 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 43 bin kişi azalarak 3 milyon 654 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0.4 puanlık azalış ile yüzde 10.6 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 8.9 iken kadınlarda yüzde 13.9 olarak tahmin edildi. İstihdam ve işgücüne katılım İstihdam edilenlerin sayısı 2022 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 765 bin kişi artarak 30 milyon 775 bin kişi, istihdam oranı ise 1.1 puanlık artış ile yüzde 47.7 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65,3 iken kadınlarda yüzde 30,4 olarak gerçekleşti. İşgücü 2022 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 722 bin kişi artarak 34 milyon 429 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0.9 puanlık artış ile yüzde 53.3 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 71.7, kadınlarda ise yüzde 35.3 oldu. Hizmet sektörü istihdamı belirliyor Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı 2022 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre tarım sektöründe 113 bin kişi, sanayi sektöründe 217 bin kişi, inşaat sektöründe 42 bin kişi, hizmet sektöründe 393 bin kişi arttı. İstihdam edilenlerin yüzde 16'sı tarım, yüzde 22'si sanayi, yüzde 5.9'u inşaat, yüzde 56.1'i ise hizmet sektöründe yer aldı. Atıl işgücü Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2022 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,9 puanlık azalış yüzde 21.3 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 14.7 iken potansiyel işgücü ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 17.6 olarak tahmin edildi. Genç nüfusta işsizlik 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre 0.4 puanlık azalış ile yüzde 20.3 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde yüzde 17.1, kadınlarda ise yüzde 26.3 olarak tahmin edildi. Haftalık fiili çalışma İstihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2022 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0.5 saat azalarak 44.4 saat olarak gerçekleşti.
TÜİK-İŞKUR yine anlaşamadı
    • Geniş tanımlı işsizlik dar tanımlı işsizliğin iki katı!     • Geniş tanımlı işsiz sayısı 7 milyon 607 bin!     • Geniş tanımlı işsiz sayısı salgın öncesine göre 1 milyon 35 bin arttı!     • Genç kadın işsizliği yüzde 28,3! DİSK-AR, Haziran 2022 dönemini kapsayan TÜİK tarafından 10 Ağustos 2022’de yayımlanan işsizlik verilerine ilişkin “İşsizlik ve İstihdamın Görünümü” raporunu yayımladı. TÜİK’in Haziran 2022 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları 10 Ağustos 2022’de yayımlandı. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 10,3, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı (âtıl işgücü) ise yüzde 20,4 seviyesinde gerçekleşti. TÜİK’e göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı (mevsim etkisinden arındırılmış) 2022 Haziran ayında bir önceki aya göre 136 bin kişi azalarak 3 milyon 541 bin kişi oldu. DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden yararlanarak yapılan hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı iseHaziran 2022’de 7 milyon 607 bin kişi olarak gerçekleşti. TÜİK’e göre Haziran 2019’da yüzde 13,7 olan işsizlik Haziran 2022’de yüzde 13,5 olarak gerçekleşti. Ancak aynı yıllarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 19,1’den yüzde 20,4’e yükseldi Geniş tanımlı işsiz sayısı 7 milyon 607 bin! Haziran 2022 döneminde mevsim etkisinden arındırılmış (MEA) dar tanımlı işsizlik yüzde 10,3, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı (işsizlik 2) yüzde 13,9; işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı (işsizlik 3) yüzde 17,1 ve âtıl işgücü oranı (işsizlik 4, geniş tanımlı işsizlik) ise yüzde 20,4 olarak açıklandı (Grafik 2). Haziran 2019’da 318 bin olan zamana bağlı eksik istihdam (MEA) sayısı, Haziran 2022’de Covid-19 salgınının da etkisiyle 1 milyon 241 bin kişiye yükseldi. Haziran 2019’da 1 milyon 783 bin olan potansiyel işgücü sayısı ise Haziran 2022’de 2 milyon 825 bine yükseldi. TÜİK’in âtıl işgücü oranından hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Haziran 2022’de 7 milyon 607 bin olarak gerçekleşti. TÜİK’in işsiz sayısı İŞKUR’un altında! İŞKUR’un kayıtlı işsiz sayıları kayıtlara, TÜİK’in işsizlik verileri ise ankete dayalı olarak hesaplanmaktadır. İki kurumun metodolojileri farklı da olsa İŞKUR tarafından aylık istatistik bültenlerinde açıklanan kayıtlı işsiz sayıları işsizliği anlamamız açısından önemli göstergedir. Olağan seyirde İŞKUR’un kayıtlı işsiz sayılarının TÜİK’in işsiz sayılarına yansıması beklenir. Ancak uzun bir süredir iki kurumun işsiz sayıları arasındaki farklar birbirinden zıt bir eğilim izlemektedir. İŞKUR’un Haziran 2021 ile Haziran 2022 arasında son 1 yıllık dönemde kayıtlı işsiz sayısı 2 milyon 950 binden 3 milyon 568 bine yükseldi, kayıtlı işsiz sayısında yaklaşık yüzde 21’lik bir artış gerçekleşti. TÜİK’e göre ise son 1 yılda dar tanımlı işsiz sayısı 136 bin kişi azaldı. İŞKUR’a göre son 1 yılda toplamda 617 bin kişi işsiz olduğu için İŞKUR’a başvurdu. Bu başvuruların 329 bini kadın, 288 bini ise erkek işsizlerden oluştu (Grafik 3). Son 1 yılda İŞKUR’a kayıtlı kadın işsizlerin sayısı 329 bin iken TÜİK’e göre ise son 1 yılda kadın işsizliği 129 bin arttı. Erkek işsizliği ise 99 bin azaldı. Cinsiyete göre TÜİK ile İŞKUR arasındaki uçurumun artmaya devam ettiği görülmektedir. Bu sebeple İŞKUR ile TÜİK arasındaki sayılardaki bu uyumsuzluğun sorunlu olduğunu düşünüyoruz. Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 28,3! Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tahminlerine göre salgının işgücü piyasalarındaki etkisi kadınlar aleyhine devam ediyor. ILO’nun güncel tahminleri çalışılan saatlerde toplumsal cinsiyet eşitliği için gerileme olduğuna işaret ediyor. Salgın öncesinde kadınlar ve erkekler arasındaki çalışılan saat farkı fazlaydı. Ancak salgın sonrasında işgücü piyasalarında beklenen toparlanma kadın ve erkekler arasındaki çalışılan saat farkını kapatmak hususunda yetersiz kalındığı ifade edilmektedir. Zengin ülkeler ile yoksul ülkeler arasındaki cinsiyete göre çalışılan saat uçurumu daha da belirgin hale geliyor. Yüksek gelirli ülkelerde çalışılan saatlerdeki eşitsizlik yoksul ülkelere göre daha hızlı kapanıyor. Yine de ILO’ya göre yüksek gelirli ülkelerde dahi nispeten kapanan bu farkın salgın öncesi seviyelere getirilmesi tahminlere göre yaklaşık 30 yıl sürmesi bekleniyor. TÜİK’e göre de kadın işsizliği tüm işsizlik türlerinde en yüksek kategori olarak görülmeye devam ediyor. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 8,5 iken kadınlarda yüzde 13,8’e yükseldi. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) erkeklerde yüzde 16, kadınlarda ise yüzde 28,3’a yaklaşmıştır. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 12,3 puandır. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 12,1 iken kadınlarda yüzde 17,5’tir. İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 12,6 iken kadınlarda yüzde 25,1 seviyesindedir. Haziran 2022 itibarıyla kadınlarda mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 601 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 772 bindir. Erkeklerde ise dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 940 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 830 bindir (Grafik 5). Haziran 2022 HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori bu ay da yüzde 28,3 ile geniş tanımlı kadın işsizliği oldu. İkinci yüksek işsizlik kategorisi ise genç kadınlarda gerçekleşmiştir. Haziran 2022’de genç kadın (15-24) işsizliği 27,9’dur. Bilindiği gibi salgın döneminde diğer işsizlik kategorilerine göre kadın işsizlik türleri genele göre çok daha yüksek gerçekleşti ve bu eğilim devam ediyor. Geniş ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 10,4 puan Türkiye’de 2018 Eylül’de başlayan ekonomik kriz ve 2020 Mart ayından bu yana yaşanan salgınının da etkisiyle işgücü piyasası dışına çıkış eğilimi artıyor. Zamana bağlı eksik istihdamda artış ve iş bulma ümidinin kaybedilmesine paralel olarak dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki fark giderek açılıyor. Örneğin, Ocak 2019’da dar tanımlı işsizlik yüzde 13,6 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 19,7 olarak gerçekleşmişti. Bu dönemde geniş tanımlı işsizlik dar tanımlı işsizlikten 6,1 puan yüksekti. Haziran 2022’de ise dar tanımlı işsizlik yüzde 10,3 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 20,4 olarak gerçekleşti. Dar ve geniş işsizlik arasındaki fark bu dönemde 10,4 puan oldu. Dar ve geniş işsizlik arasındaki makasın bu denli açılmasının en önemli nedeni salgın dönemindeki işten çıkarma yasağının dar tanımlı işsizliği sınırlı düzeyde tutmuş olması ve işbaşında olunan sürenin azalmasıdır. Böylece dar tanımlı işsizlik sınırlı kalırken geniş tanımlı işsizlik fırlamıştır.
İşsizlik rakamları açıklandı
Türkiye'de işsizlik oranı, haziranda bir önceki aya göre 0,3 puanlık azalışla yüzde 10,3 seviyesinde gerçekleşti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), haziran ayına ilişkin iş gücü istatistiklerini açıkladı. Buna göre haziranda mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 10.3 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı, mayısta bir önceki aya göre 0.3 puan düşerek yüzde 10.9 seviyesinde gerçekleşmişti. Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2022 yılı haziran ayında bir önceki aya göre 136 bin kişi azalarak 3 milyon 541 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise 0,3 puanlık azalış ile yüzde 10,3 seviyesinde gerçekleşti. Mayıs ayında bu rakam 10.6 idi. Böylece işsizlik oranı yüzde 0.3 puan gerilemiş oldu. Geniş tanımlı işsizlik (atıl işgücü) haziranda bir önceki aya göre 1,7 puan azalara yüzde 20,4'e geriledi. İstihdam İstihdam edilenlerin sayısı 2022 yılı haziran ayında bir önceki aya göre 46 bin kişi azalarak 30 milyon 866 bin kişi, istihdam oranı ise 0,1 puanlık azalış ile %47,8 oldu. Bu oran erkeklerde %65,3 iken kadınlarda %30,6 olarak gerçekleşti. Genç işsizlik 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki aya göre değişim göstermeyerek %20,4 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı; erkeklerde %16,3, kadınlarda ise %27,9 olarak tahmin edildi.
DİSK-AR: Gıda enflasyonu yüzde 140
‘TÜİK'in resmi enflasyon oranları farklı gelir gruplarını yansıtmıyor’ Emeklilerin gıda enflasyonu yüzde 120,6, en yoksul ikinci yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 122, en yoksul yüzde 20’lik gelir grubunun enflasyonu ise yüzde 139,7 olarak gerçekleşti. DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), dar gelirlinin gıda enflasyonunun temmuz ayında yüzde 140’a dayandığını açıkladı. ‘Emeklilerin, dar gelirlilerin, düşük gelirlilerin enflasyonu’ DİSK-AR tarafından yapılan açıklama şöyle: “TÜİK, Temmuz 2022 resmi enflasyon oranlarını açıkladı. TÜFE’de (2003=100) 2022 Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 2,39, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 45,72, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 79,60 oranında artış gerçekleşti. TÜİK’e göre artışın en yüksek olduğu üç ana harcama gurubu ise sırasıyla, yüzde 119,11 ile ulaştırma, yüzde 94,65 ile gıda ve alkolsüz içecekler ve yüzde 88,35 ile ev eşyası oldu. Böylece ulaştırmada üç haneli enflasyon gerçekleşmiş oldu. TÜİK’e göre Yurt İçi-Üretici Fiyatları Endeksi (Yİ-ÜFE) (2003=100) ise 2022 Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 5,17, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 70,04 ve bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 144,61 olarak gerçekleşti. TÜFE ile Yİ-ÜFE arasındaki makas açılmaya devam ediyor. Yİ-ÜFE ve TÜFE değişim arasındaki fark 65 puana yükseldi. TÜFE’nin önümüzdeki aylarda da artmaya devam edeceğini söylemek mümkündür.” “TÜİK tarafından yayımlanan resmi enflasyon oranları farklı gelir gruplarını yansıtmıyor. Resmi enflasyon oranları düşük gelirlilerin, emekçilerin günlük yaşamda karşılaştığı ve hissettiği oranlar değildir. Bu nedenle DİSK-AR olarak TÜİK’in ham verilerinden yararlanarak emeklilerin, dar gelirlilerin, düşük gelirlilerin hissettiği enflasyonu yeniden hesaplıyoruz. Yaptığımız hesaplamaya göre gıda enflasyonu ortalama yüzde 94,7 olarak gerçekleşirken emeklilerde gıda enflasyonu yüzde 120,6 oldu. Üçüncü yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 102,8 olurken, düşük gelirli ikinci yüzde 20’lik grubun gıda enflasyonu yüzde 122, en yoksul yüzde 20’lik gelir grubun gıda enflasyonu ise yüzde 139,7 olarak gerçekleşti. Dördüncü yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 93,7 olurken, en yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu ise yüzde 69,6 oldu. Böylece en yoksul gelir grubu yüzde 140 oranında gıda enflasyonu hissederken, en yüksek gelir grubu ise yüzde 70 oranında gıda enflasyonu hissetmiş oldu. Bu durum enflasyonun gelir gruplarına göre önemli ölçüde farklı hissedildiğini ortaya koyuyor. Öte yandan yüzde 79,6 olan resmi enflasyon oranı AKP dönemi için yeni bir rekor anlamına geliyor. Aralık 2002’de yüzde 29,7’lik bir enflasyon devralan AKP 20 yılda enflasyonu 50 puan artırmış oldu.”
ENAG: Enflasyon yüzde 176
Akademisyenlerin ve ekonomistlerin bağımsız biçimde oluşturduğu Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG), temmuz ayında enflasyonun yüzde 5.03 arttığını belirterek, yıllık enflasyonun yüzde 176 olduğunu bildirdi. ENAG'a göre, Tüketici Fiyat Fiyat Endeksi (E-TÜFE) temmuz ayında yüzde 5.03 arttı. E-TÜFE’nin son 12 aylık artışı ise yüzde 176.04 olarak gerçekleşti. ENAG'ın paylaştığı verilere göre, enflasyonun yılbaşından itibaren yüzde 80.35 olarak belirtildi. ENAG Haziran enflasyonu ENAG'ın paylaştığı verilere göre haziran ayında Tüketici Fiyat Endeksi'ndeki 12 aylık artış oranı da yüzde 175.55 olarak kaydedilmişti. En fazla artış yapan gruplar Paylaşılan verilerde en çok yükseliş yaşanan kalemin konutta olduğu açıklandı. ENAG raporunda "TÜİK alt grupları gösterge olarak alındığında en fazla aylık düşüş -yüzde 1,44 ile Ulaştırma en fazla yükseliş ise yüzde 12,18 ile Giyim ve Ayakkabı kaleminde gerçekleşmiştir" ifadesine yer verdi.

Sayfalar